Sân bay Long Thành sắp khai trương rồi mà chưa có metro kết nối thì hơi phí phải không nào? Đó là lý do tại sao tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài đến Đồng Nai và sân bay Long Thành đang được đẩy nhanh với cơ chế siêu đặc biệt đây!
Cảng hàng không khủng nhất Việt Nam đang được hoàn thiện gấp rút, chuẩn bị khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026. Các chuyến bay quốc tế sẽ "dời nhà" về sân bay Long Thành từ ngày 28/3/2027. Trong tình huống này, việc xây dựng các tuyến đường kết nối sân bay với Đồng Nai và TP.HCM trở thành priority số 1 luôn!
Chính vì thế, đề xuất áp dụng cơ chế đặc biệt theo hướng khẩn cấp để triển khai tuyến metro kéo dài từ Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính TP Đồng Nai và sân bay Long Thành đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ.
Hoàn thành hơn 40km metro trong 4 năm - Mission impossible?
Đề xuất trước đó của Đồng Nai cho thấy quy mô dự án khá "bự" nha. Tuyến metro sẽ khởi đầu từ khu vực Tân Vạn nối với tuyến Bến Thành - Suối Tiên, sau đó vượt sông Đồng Nai, chạy dọc quốc lộ 1 vào trung tâm hành chính mới của tỉnh; tiếp tục theo hành lang quy hoạch đường sắt Biên Hòa - Long Thành và tỉnh lộ 771, cắt qua cao tốc TP.HCM - Long Thành trước khi đến sân bay. Tổng chiều dài: 41km!
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 60.261 tỷ đồng (con số nghe chill phết ). Dự án được đề xuất triển khai theo phương thức PPP, hợp đồng BT; phần xây dựng do nhà đầu tư thực hiện, ngân sách nhà nước chi trả giải phóng mặt bằng, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
So với tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, dự án này dài gấp đôi, chi phí cao hơn khoảng 1,4 lần nhưng thời gian thi công chỉ bằng khoảng 1/3. Rõ ràng là một mục tiêu siêu tham vọng đúng không nào?
Theo PGS.TS Trần Quang Phú, Nguyên Phó Hiệu trưởng trường ĐH Giao thông Vận tải TP.HCM, khác với giai đoạn trước, dự án tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài được đề xuất khi hàng loạt dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM cũng đang được chuẩn bị xây dựng. Trình độ quản lý dự án, khả năng tiếp cận công nghệ, khả năng huy động vốn từ nguồn lực xã hội là nền tảng để đẩy nhanh tiến độ, giúp dự án tránh "vết xe đổ" của các dự án đường sắt đô thị trước kia.
Về chủ đầu tư, vị chuyên gia cho rằng Đồng Nai đã lên đời thành thành phố trực thuộc Trung ương rồi. Tiềm lực và dư địa thu hút đầu tư của thành phố mở toang luôn. Bản thân Đồng Nai đã chuẩn bị kỹ càng cho dự án, chuẩn bị quỹ đất cho phát triển đô thị theo mô hình TOD dọc tuyến và quỹ đất đối ứng để huy động nguồn lực triển khai dự án.
"Tuyến metro kéo dài chỉ đi qua TP.HCM một đoạn ngắn thôi. Công tác xác định đơn giá, lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công do chủ đầu tư quyết. TP.HCM chỉ cần phối hợp giải phóng mặt bằng, giao quỹ đất sạch đúng tiến độ. Như vậy việc triển khai sẽ thống nhất, không vướng víu gì cả", vị chuyên gia từ Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM chỉ rõ.
Cân nhắc giao quyền cho một tổng công trình sư
Nhìn từ góc độ thực thi, theo PGS.TS Trần Quang Phú, với một công trình cần được đưa vào khai thác càng sớm càng tốt, triển khai theo quy trình đầu tư thông thường sẽ khó đảm bảo được tiến độ như kỳ vọng. Việc dự án được đề xuất áp dụng cơ chế đặc biệt theo hướng khẩn cấp là rất kịp thời và cần thiết.
"Để triển khai xây dựng tuyến metro nhanh, chuẩn và đúng, cơ chế phải đặc biệt về chính sách thủ tục, quy trình và con người tham gia. Các chính sách cần được thiết kế theo một cấu trúc logic đồng bộ, có mối quan hệ gắn kết với nhau để hóa giải các vướng mắc, đẩy nhanh tốc độ mà vẫn đảm bảo chất lượng công trình", PGS.TS Trần Quang Phú nhấn mạnh.
Do đó, nếu chọn một điểm đột phá có thể hóa giải và thúc đẩy các chính sách khác, Nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM nhận định cơ chế triển khai đặc biệt là quan trọng nhất.
Vị chuyên gia phân tích, hệ thống pháp luật trong đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm, đặc biệt là các công trình đặc biệt quan trọng đã khá đầy đủ rồi. Về mặt công nghệ, chúng ta có thể tiếp thu hoặc nhận chuyển giao từ thế giới, thuê tư vấn nước ngoài hỗ trợ quá trình này. Về con người, chúng ta đã làm nhiều dự án, công trình lớn, đội ngũ chuyên gia và người lao động đều đáp ứng được yêu cầu của công trình mới này.
Theo vị chuyên gia, điều còn thiếu chỉ là một cơ chế đặc thù để triển khai bao gồm:
Thứ nhất, lựa chọn, giao quyền và trách nhiệm cho một vị tổng công trình sư. Người này làm việc trực tiếp với các đơn vị, báo cáo và xin phương án xử lý trực tiếp từ cấp lãnh đạo cao hơn, đối với một số nội dung có thể đồng ý cơ chế báo cáo trực tiếp tới cấp Chính phủ.
Thứ hai, thống nhất quy trình xuyên suốt, liên tục từ khi khởi động dự án, quá trình triển khai đến giám sát hậu kiểm. Những ưu tiên đặc thù được ghi nhận, việc thực thi và giám sát diễn ra liên tục, kịp thời điều chỉnh những điểm chưa phù hợp, khẳng định tính chính danh, đảm bảo không xảy ra tranh cãi, kiện tụng sau khi kết thúc công trình.
Thứ ba, đề xuất hình thức đầu tư phù hợp, trong đó có gắn với yếu tố tốc độ triển khai và hoàn thành, để thu hút các nhà đầu tư tư nhân tham gia. Hiện tại, các doanh nghiệp lớn như Vingroup, THACO hay SOVICO đều đã tham gia đầu tư đường sắt đô thị rồi. Bài toán thu xếp vốn sẽ không gặp nhiều khó khăn lắm đâu!
Nguồn: soha.vn
Cảng hàng không khủng nhất Việt Nam đang được hoàn thiện gấp rút, chuẩn bị khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026. Các chuyến bay quốc tế sẽ "dời nhà" về sân bay Long Thành từ ngày 28/3/2027. Trong tình huống này, việc xây dựng các tuyến đường kết nối sân bay với Đồng Nai và TP.HCM trở thành priority số 1 luôn!
Chính vì thế, đề xuất áp dụng cơ chế đặc biệt theo hướng khẩn cấp để triển khai tuyến metro kéo dài từ Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính TP Đồng Nai và sân bay Long Thành đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ.
Hoàn thành hơn 40km metro trong 4 năm - Mission impossible?
Đề xuất trước đó của Đồng Nai cho thấy quy mô dự án khá "bự" nha. Tuyến metro sẽ khởi đầu từ khu vực Tân Vạn nối với tuyến Bến Thành - Suối Tiên, sau đó vượt sông Đồng Nai, chạy dọc quốc lộ 1 vào trung tâm hành chính mới của tỉnh; tiếp tục theo hành lang quy hoạch đường sắt Biên Hòa - Long Thành và tỉnh lộ 771, cắt qua cao tốc TP.HCM - Long Thành trước khi đến sân bay. Tổng chiều dài: 41km!
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 60.261 tỷ đồng (con số nghe chill phết ). Dự án được đề xuất triển khai theo phương thức PPP, hợp đồng BT; phần xây dựng do nhà đầu tư thực hiện, ngân sách nhà nước chi trả giải phóng mặt bằng, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
So với tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên, dự án này dài gấp đôi, chi phí cao hơn khoảng 1,4 lần nhưng thời gian thi công chỉ bằng khoảng 1/3. Rõ ràng là một mục tiêu siêu tham vọng đúng không nào?
Theo PGS.TS Trần Quang Phú, Nguyên Phó Hiệu trưởng trường ĐH Giao thông Vận tải TP.HCM, khác với giai đoạn trước, dự án tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài được đề xuất khi hàng loạt dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM cũng đang được chuẩn bị xây dựng. Trình độ quản lý dự án, khả năng tiếp cận công nghệ, khả năng huy động vốn từ nguồn lực xã hội là nền tảng để đẩy nhanh tiến độ, giúp dự án tránh "vết xe đổ" của các dự án đường sắt đô thị trước kia.
Về chủ đầu tư, vị chuyên gia cho rằng Đồng Nai đã lên đời thành thành phố trực thuộc Trung ương rồi. Tiềm lực và dư địa thu hút đầu tư của thành phố mở toang luôn. Bản thân Đồng Nai đã chuẩn bị kỹ càng cho dự án, chuẩn bị quỹ đất cho phát triển đô thị theo mô hình TOD dọc tuyến và quỹ đất đối ứng để huy động nguồn lực triển khai dự án.
"Tuyến metro kéo dài chỉ đi qua TP.HCM một đoạn ngắn thôi. Công tác xác định đơn giá, lựa chọn nhà thầu, tổ chức thi công do chủ đầu tư quyết. TP.HCM chỉ cần phối hợp giải phóng mặt bằng, giao quỹ đất sạch đúng tiến độ. Như vậy việc triển khai sẽ thống nhất, không vướng víu gì cả", vị chuyên gia từ Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM chỉ rõ.
Cân nhắc giao quyền cho một tổng công trình sư
Nhìn từ góc độ thực thi, theo PGS.TS Trần Quang Phú, với một công trình cần được đưa vào khai thác càng sớm càng tốt, triển khai theo quy trình đầu tư thông thường sẽ khó đảm bảo được tiến độ như kỳ vọng. Việc dự án được đề xuất áp dụng cơ chế đặc biệt theo hướng khẩn cấp là rất kịp thời và cần thiết.
"Để triển khai xây dựng tuyến metro nhanh, chuẩn và đúng, cơ chế phải đặc biệt về chính sách thủ tục, quy trình và con người tham gia. Các chính sách cần được thiết kế theo một cấu trúc logic đồng bộ, có mối quan hệ gắn kết với nhau để hóa giải các vướng mắc, đẩy nhanh tốc độ mà vẫn đảm bảo chất lượng công trình", PGS.TS Trần Quang Phú nhấn mạnh.
Do đó, nếu chọn một điểm đột phá có thể hóa giải và thúc đẩy các chính sách khác, Nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM nhận định cơ chế triển khai đặc biệt là quan trọng nhất.
Vị chuyên gia phân tích, hệ thống pháp luật trong đầu tư xây dựng các công trình trọng điểm, đặc biệt là các công trình đặc biệt quan trọng đã khá đầy đủ rồi. Về mặt công nghệ, chúng ta có thể tiếp thu hoặc nhận chuyển giao từ thế giới, thuê tư vấn nước ngoài hỗ trợ quá trình này. Về con người, chúng ta đã làm nhiều dự án, công trình lớn, đội ngũ chuyên gia và người lao động đều đáp ứng được yêu cầu của công trình mới này.
Theo vị chuyên gia, điều còn thiếu chỉ là một cơ chế đặc thù để triển khai bao gồm:
Thứ nhất, lựa chọn, giao quyền và trách nhiệm cho một vị tổng công trình sư. Người này làm việc trực tiếp với các đơn vị, báo cáo và xin phương án xử lý trực tiếp từ cấp lãnh đạo cao hơn, đối với một số nội dung có thể đồng ý cơ chế báo cáo trực tiếp tới cấp Chính phủ.
Thứ hai, thống nhất quy trình xuyên suốt, liên tục từ khi khởi động dự án, quá trình triển khai đến giám sát hậu kiểm. Những ưu tiên đặc thù được ghi nhận, việc thực thi và giám sát diễn ra liên tục, kịp thời điều chỉnh những điểm chưa phù hợp, khẳng định tính chính danh, đảm bảo không xảy ra tranh cãi, kiện tụng sau khi kết thúc công trình.
Thứ ba, đề xuất hình thức đầu tư phù hợp, trong đó có gắn với yếu tố tốc độ triển khai và hoàn thành, để thu hút các nhà đầu tư tư nhân tham gia. Hiện tại, các doanh nghiệp lớn như Vingroup, THACO hay SOVICO đều đã tham gia đầu tư đường sắt đô thị rồi. Bài toán thu xếp vốn sẽ không gặp nhiều khó khăn lắm đâu!
Nguồn: soha.vn