Chuyện tưởng như "drama" mà hoá ra có thật đấy! Cổ phiếu của MetaX Integrated Circuits - một startup làm chip AI ở Trung Quốc - vừa tăng giá điên cuồng 693% ngay phiên giao dịch đầu tiên tại Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải hôm thứ Tư vừa rồi. Vốn hoá thị trường bay luôn lên 332 tỷ nhân dân tệ (tức là 47 tỷ USD nha). Đây là màn debut ấn tượng nhất trong các đợt IPO từ 500 triệu đến 1 tỷ USD tại Trung Quốc trong cả thập kỷ qua luôn
Điều đáng nói là công ty này mới chỉ thành lập từ năm 2020 thôi, tuổi đời và kinh nghiệm còn "non" hơn NVIDIA rất nhiều đó!
Ông chủ MetaX là ai mà xịn thế?
MetaX được thành lập năm 2020 bởi Chen Weiliang - cựu giám đốc cấp cao từng cày ở AMD hơn một thập kỷ. Ông Chen (49 tuổi, có bằng thạc sĩ kỹ thuật từ Đại học Thanh Hoa) không đi một mình, mà còn "rủ" theo cả team cũ từ AMD. Hai giám đốc công nghệ Peng Li và Yang Jian cũng đều gắn bó với AMD hơn 10 năm, mang theo cả kiến thức thiết kế GPU - loại chip then chốt để huấn luyện và chạy các mô hình AI đỉnh cao
Sản phẩm có gì hot?
Công ty này thiết kế và bán GPU dùng cho AI cũng như render đồ hoạ trong game. Trong năm 2024, dòng sản phẩm Xiyun C500 tập trung vào AI đã chiếm gần 98% tổng doanh thu luôn á! MetaX tự tin tuyên bố C500 ngang cơ với chip A100 của Nvidia, còn thế hệ mới hơn C588 thì đã thu hẹp khoảng cách đáng kể với H100 - một trong những chip AI xịn nhất của Nvidia đấy.
Tuy nhiên, công ty cũng thừa nhận công nghệ vẫn tụt hậu so với Nvidia do các công ty Trung Quốc bắt đầu muộn hơn và vẫn ở giai đoạn đầu của đột phá công nghệ. Trong chín tháng đầu năm 2025, doanh thu tăng vọt hơn 450% lên 1,2 tỷ nhân dân tệ (170 triệu USD), trong khi lỗ ròng thu hẹp 56% xuống 345,5 triệu nhân dân tệ (49 triệu USD). Hiện tại công ty chiếm khoảng 1% thị trường chip AI Trung Quốc và đã bán được hơn 25.000 GPU
MetaX dự báo doanh số sẽ tăng hơn gấp đôi năm nay và kỳ vọng hoà vốn sớm nhất là năm tới. Từ đợt IPO, công ty huy động được 4,2 tỷ nhân dân tệ (596 triệu USD) bằng cách bán 40,1 triệu cổ phiếu với giá 104,66 nhân dân tệ mỗi cổ phiếu. Số tiền này sẽ được dùng để nghiên cứu phát triển GPU mới và công nghệ AI thế hệ tiếp theo.
Tại sao MetaX lại "viral" thế?
Sự tăng vọt này diễn ra khi Trung Quốc đang cực kỳ tích cực tìm kiếm các đối thủ nội địa cho Nvidia. Lý do? Chip tiên tiến nhất của Nvidia bị Mỹ chặn không cho bán cho Trung Quốc, khiến Bắc Kinh phải liên tục nhấn mạnh nhu cầu nuôi dưỡng các "nhà vô địch" địa phương. MetaX nhấn mạnh trong tài liệu IPO rằng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang và cuộc cách mạng AI, việc xây dựng sức mạnh tính toán trong nước đã trở thành vấn đề cấp bách rồi
Đợt IPO được nhà đầu tư bán lẻ đăng ký quá mức gần 3.000 lần luôn nha! Cổ phiếu đóng cửa ở mức 829,9 nhân dân tệ sau khi từng chạm mức cao nhất 895 nhân dân tệ. Hiệu suất xuất sắc này giúp toàn ngành chip tăng điểm, với chỉ số Star 50 Index tăng 2,5% và ChiNext tăng 3,4%.
Không chỉ có MetaX đâu nhé!
MetaX không phải công ty duy nhất ghi nhận màn ra mắt ấn tượng đâu. Hai tuần trước, Moore Threads Technology - đối thủ cạnh tranh trực tiếp thường được gọi là "Nvidia của Trung Quốc" - đã tăng hơn 500% kể từ khi ra mắt đầu tháng 12. Moore Threads huy động 8 tỷ nhân dân tệ (1,1 tỷ USD) và cổ phiếu tăng gấp năm lần chỉ trong ngày đầu tiên. Vốn hoá thị trường hiện tại của Moore Threads là 336 tỷ nhân dân tệ, tương đương với MetaX
Tuy nhiên, sau khi tăng vọt hơn tám lần, Moore Threads đã cảnh báo sản phẩm mới chưa tạo doanh thu và vẫn dự kiến lỗ. Kể từ đó, giá cổ phiếu đã giảm hơn 20%, cho thấy sự nhiệt tình ban đầu có thể không bền vững lắm
Chuyên gia nói gì?
Các chuyên gia cảnh báo giá cổ phiếu hiện tại có thể chứa đựng yếu tố... bong bóng đấy. Yang Tingwu, quản lý quỹ tại Tongheng Investment, nhận xét thẳng thừng: "Đây là câu chuyện IPO khác ở Trung Quốc biến quạ thành phượng hoàng. Chúng ta có thể đang chứng kiến mức đỉnh của cổ phiếu trong năm năm tới."
Yuan Yuwei, quản lý quỹ tại Trinity Synergy Investments, cũng chỉ ra công nghệ của MetaX tụt hậu Moore Threads và đối mặt cạnh tranh gay gắt từ Huawei và Alibaba, với "bọt" rõ ràng trong giá cổ phiếu.
Nhưng mà triển vọng vẫn sáng đấy!
Bất chấp những lo ngại, triển vọng thị trường vẫn hấp dẫn lắm. Frost & Sullivan dự báo doanh số chip AI Trung Quốc sẽ vượt 189 tỷ USD vào 2029 so với 54 tỷ USD năm 2026. Zhang Kexing, đối tác tại Beijing Gelei Asset Management, tin rằng chủ đề thay thế trong nước sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng mạnh với tiềm năng cho một vài công ty đạt vốn hoá 1 nghìn tỷ nhân dân tệ
Thách thức vẫn còn đó
MetaX cũng đối mặt thách thức kỹ thuật và địa chính trị không hề nhỏ. Công ty phải chịu hạn chế trong dịch vụ đúc wafer quy trình tiên tiến và cung cấp bộ nhớ băng thông cao HBM do chính sách Mỹ. Công ty cần cải thiện nhiều lĩnh vực, đòi hỏi nguồn lực lớn trong nghiên cứu, marketing và xây dựng hệ sinh thái.
Nguồn: genk.vn