Bao năm nay, underground là "thánh địa" để các nghệ sĩ thoải mái thả ga sáng tạo không cần lo ngại điều gì Lời rap gai góc, hình ảnh nổi loạn hay cách thể hiện phá cách đều được coi là "chất riêng" của hội underground, vốn vận hành ngoài vòng thương mại. Nhưng mà đời không như là mơ, khi một nghệ sĩ underground dần nổi tiếng và trở thành người có ảnh hưởng với công chúng rộng rãi, thì ranh giới giữa "cá tính nghệ thuật" và "trách nhiệm với xã hội" cũng trở thành bài toán khó nhằn.
Chuyện ồn ào quanh sản phẩm âm nhạc mới của rapper MCK (tên thật Nghiêm Vũ Hoàng Long) chính là case study điển hình nhất cho drama này đây.
Chiều 30/7 tại họp báo định kỳ về tình hình kinh tế - xã hội TP.HCM, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã chính thức lên tiếng về những phản ứng liên quan đến MV mới của anh chàng rapper này. Theo cơ quan quản lý, họ đã nhận được không ít ý kiến từ dư luận phản ánh rằng sản phẩm có xuất hiện các ca từ mang tính dung tục, phản cảm cùng một số hình ảnh gây tranh cãi trên mạng xã hội
Trước những phản ánh này, ngày 28/7, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM đã mời MCK đến làm việc để trao đổi, làm rõ các nội dung đang được quan tâm. Buổi làm việc được thực hiện để thu thập thông tin, lắng nghe phần giải trình của nghệ sĩ, đồng thời phục vụ quá trình xem xét vụ việc theo đúng quy định pháp luật.
Đại diện Sở cho biết đến thời điểm hiện tại, cơ quan chức năng vẫn đang phối hợp với các đơn vị liên quan để rà soát toàn diện nội dung phản ánh, đánh giá cả yếu tố chuyên môn lẫn căn cứ pháp lý trước khi đưa ra kết luận cuối cùng. Vì vậy, chưa có bất kỳ kết luận hay hình thức xử lý nào được ban hành.
Theo quy trình, việc xem xét sẽ dựa trên các quy định hiện hành về hoạt động nghệ thuật biểu diễn, sản phẩm ghi âm, ghi hình cũng như công tác quản lý nội dung văn hóa trên môi trường mạng. Sau khi hoàn tất quá trình rà soát và có kết luận thuộc thẩm quyền, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM sẽ chủ động cung cấp thông tin chính thức đến báo chí và công chúng.
Việc cơ quan quản lý vào cuộc nhanh như chớp khiến câu chuyện không còn chỉ dừng lại ở một MV gây tranh cãi nữa. Đằng sau đó là vấn đề lớn hơn nhiều về hành trình chuyển mình của các nghệ sĩ underground trong bối cảnh nhạc rap đã trở thành một phần của thị trường giải trí chính thống
Khoảng 5-7 năm trước, rap Việt vẫn chủ yếu tồn tại trong cộng đồng khán giả riêng biệt. Những bản rap với ngôn ngữ đời thường, đôi khi gai góc hay thậm chí gây sốc, được xem là đặc trưng của văn hóa underground. Lúc đó, phạm vi tiếp cận còn giới hạn nên những sản phẩm này chủ yếu phục vụ nhóm người nghe có sự chọn lọc và hiểu rõ bối cảnh của thể loại.
Nhưng rồi các chương trình truyền hình và nền tảng số bùng nổ đã đưa rap bước ra ánh sáng Nhiều rapper, trong đó có MCK, từ những nghệ sĩ hoạt động trong cộng đồng underground đã trở thành những ngôi sao sở hữu hàng triệu người theo dõi, thường xuyên xuất hiện trên các sân khấu lớn, lễ hội âm nhạc và các chiến dịch quảng cáo của nhiều thương hiệu.
Khi quy mô khán giả thay đổi, đối tượng tiếp cận cũng mở rộng hơn rất nhiều. Một sản phẩm âm nhạc không còn chỉ dành cho cộng đồng yêu rap mà có thể tiếp cận người nghe ở nhiều độ tuổi, trong đó có cả thanh thiếu niên. Điều đó cũng đồng nghĩa tiêu chuẩn đánh giá dành cho nghệ sĩ không còn giống thời điểm họ hoạt động trong phạm vi underground nữa rồi
Thực tế, không ít rapper trên thế giới vẫn duy trì màu sắc nổi loạn sau khi bước vào thị trường mainstream. Song, họ cũng phải đối diện với những quy định kiểm duyệt, phản ứng từ công chúng hoặc áp lực đến từ các đối tác thương mại. Tự do sáng tạo vẫn luôn được tôn trọng, nhưng không hoàn toàn tách rời trách nhiệm xã hội và khuôn khổ pháp luật.
Đó cũng là ranh giới mà nhiều nghệ sĩ Việt đang phải học cách thích nghi. Một ca từ từng được chấp nhận trong cộng đồng underground có thể tạo ra phản ứng hoàn toàn khác khi xuất hiện trên các nền tảng phổ biến với hàng triệu lượt tiếp cận. Tương tự, những hình ảnh mang tính thử nghiệm nghệ thuật cũng dễ trở thành tâm điểm tranh luận nếu vượt khỏi kỳ vọng của công chúng đại chúng.
Chính vì vậy, vụ việc liên quan đến MCK được nhìn nhận không chỉ là câu chuyện của riêng một nghệ sĩ, mà còn phản ánh giai đoạn chuyển tiếp của rap Việt sau nhiều năm phát triển mạnh mẽ. Khi underground dần trở thành mainstream, giới hạn sáng tạo cũng không còn được quyết định hoàn toàn bởi nghệ sĩ hay cộng đồng người hâm mộ, mà còn chịu sự điều chỉnh của pháp luật, chuẩn mực văn hóa và trách nhiệm đối với một lượng khán giả ngày càng rộng lớn.
Nguồn: saostar.vn