Nắng hạn đến mức giếng cạn khô? Đừng lo, giờ có máy tạo nước từ… không khí luôn nha các bạn ơi! Nghe có vẻ hơi sci-fi nhưng mà thật đấy
Ngày 30/7 vừa rồi tại Barcelona, Tây Ban Nha, công ty công nghệ khí hậu Ahbstra vừa flex chiếc máy ARK xịn sò – nghe đâu nó có thể hút tới 500 lít nước mỗi ngày từ không khí luôn á!
Thiết bị này được thiết kế kiểu "cắm và chạy" cực kỳ friendly, không cần xây dựng hạ tầng gì phức tạp hết. Nước tạo ra có thể đổ vào giếng, bể chứa hoặc cấp thẳng vào hệ thống nước của tòa nhà luôn. Ez game!
Công nghệ ngầu thế nào mà làm được điều này?
Bí quyết nằm ở vật liệu khung kim loại - hữu cơ, gọi ngắn gọn là MOF. Loại vật liệu này có cấu trúc phân tử chứa siêu nhiều khoang rỗng nhỏ xíu, tạo ra diện tích bề mặt bên trong khổng lồ.
Nhờ cấu trúc "xốp" đó, các phân tử khí hoặc chất lỏng có thể chui vào và bị giữ lại bên trong. MOF hiện đang được nghiên cứu cho đủ kiểu mục đích: từ lọc chất độc trong nước, bắt giữ carbon dioxide cho đến… hút hơi nước từ không khí như này nè!
Và phải nói là vật liệu này là kết quả sau mấy thập kỷ nghiên cứu của các nhà khoa học Susumu Kitagawa (Đại học Kyoto), Richard Robson (Đại học Melbourne) và Omar M. Yaghi (Đại học California, Berkeley) đấy. Nghiên cứu về MOF còn được trao Giải Nobel Hóa học năm 2025 nữa cơ!
Tạo nước ngay giữa vùng khô hạn – sao mà smooth thế?
Các máy tạo nước từ không khí thông thường hoạt động giống máy hút ẩm ấy. Không khí được làm lạnh xuống điểm sương (tức là mức nhiệt độ khiến hơi nước bắt đầu ngưng tụ thành giọt).
Cách này work khá ổn trong môi trường ẩm. Nhưng khi không khí khô hanh, điểm sương thấp lắm, buộc máy phải làm lạnh sâu hơn mới tạo được nước. Tốn điện phết mà hiệu quả lại kém ở vùng nóng, khô
Còn MOF thì chơi kiểu khác hoàn toàn! Thay vì làm lạnh không khí, vật liệu này trực tiếp "bắt" các phân tử hơi nước trên bề mặt và trong những khoang rỗng của nó. Quá trình này gọi là hấp phụ (adsorbent).
Nhờ khả năng hấp phụ xịn, MOF vẫn hút được hơi nước ngay cả khi độ ẩm không khí thấp lè tè. Khi vật liệu đã "no nê" nước rồi, hệ thống sẽ cung cấp một chút nhiệt để giải phóng các phân tử nước đã giữ lại, rồi thu chúng dưới dạng chất lỏng. Ez pz!
Ahbstra còn cho biết ARK xài thêm công nghệ lò phản ứng hạt lơ lửng do chính họ phát triển. Trong hệ thống này, các hạt MOF được giữ ở trạng thái chuyển động liên tục, trong khi luồng không khí được thổi qua chúng. Cách vận hành này giúp tăng diện tích tiếp xúc giữa không khí và vật liệu, từ đó hút hơi nước hiệu quả hơn nữa!
Plot twist: Ý tưởng sinh ra từ khủng hoảng nước ở Ibiza ️
Chuyện là Hashem Arouzi, một doanh nhân người Anh sở hữu bất động sản trên đảo Ibiza (Tây Ban Nha), đã từng trải qua cảnh thiếu nước thảm khốc.
Sau nhiều năm dùng nước ngầm, giếng nước tại khu đất của ông dần cạn kiệt do hạn hán, khai thác quá tay và nước biển xâm nhập. Drama thật sự!
Ông Arouzi chia sẻ chỉ riêng Ibiza đã có hơn 15.000 ngôi nhà và biệt thự không được nối với hệ thống cấp nước tập trung. Những hộ dân này chủ yếu phải dựa vào nước giếng hoặc xe bồn chở nước, nhưng ngay cả các hồ chứa phục vụ xe bồn cũng đang cạn dần.
Trong khi các khu vực có hệ thống cấp nước có thể lấy nước từ nhà máy khử mặn, nhiều hộ dân ở ngoài hệ thống gần như… hết cửa.
"Đây không chỉ là vấn đề của Ibiza mà còn là thách thức đối với hàng triệu ngôi nhà trên thế giới nằm ngoài hệ thống cấp nước và đang chịu áp lực thiếu nước", ông Arouzi nói.
Liệu có phải lời giải tối thượng? 
Theo Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA), khoảng 30% dân số Nam Âu đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước kéo dài. Tình hình căng đét!
Richard Perkin, Giám đốc Công nghệ của Ahbstra, cho rằng việc thích ứng với biến đổi khí hậu cần nhiều giải pháp cùng lúc: từ sử dụng nước hiệu quả, tái chế nước đến đầu tư hạ tầng.
Ông nhận định công nghệ thu nước từ không khí chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh tổng thể thôi nhé.
"Nếu hồ chứa và giếng nước đã cạn, chúng chỉ có thể được bổ sung khi có mưa. Đó là lý do việc khai thác nước trực tiếp từ khí quyển sẽ trở thành một phần cần thiết trong giải pháp ứng phó", Perkin nói.
Nhưng mà… giá hơi mặn đấy các bạn ạ!
Hiện thiết bị ARK có giá khoảng 150.000 bảng Anh (hơn 530 triệu đồng). Ủa, giá này thì hơi "chanh sả" với người dùng phổ thông rồi nha!
Ngoài ra, đến giờ vẫn chưa có các nghiên cứu độc lập được bình duyệt khoa học để đánh giá hiệu quả vận hành và độ bền của hệ thống trong điều kiện thực tế. Đây là yếu tố cần được kiểm chứng kỹ hơn trước khi công nghệ này có thể phủ sóng rộng rãi.
Nguồn: soha.vn
Ngày 30/7 vừa rồi tại Barcelona, Tây Ban Nha, công ty công nghệ khí hậu Ahbstra vừa flex chiếc máy ARK xịn sò – nghe đâu nó có thể hút tới 500 lít nước mỗi ngày từ không khí luôn á!
Thiết bị này được thiết kế kiểu "cắm và chạy" cực kỳ friendly, không cần xây dựng hạ tầng gì phức tạp hết. Nước tạo ra có thể đổ vào giếng, bể chứa hoặc cấp thẳng vào hệ thống nước của tòa nhà luôn. Ez game!
Công nghệ ngầu thế nào mà làm được điều này?
Bí quyết nằm ở vật liệu khung kim loại - hữu cơ, gọi ngắn gọn là MOF. Loại vật liệu này có cấu trúc phân tử chứa siêu nhiều khoang rỗng nhỏ xíu, tạo ra diện tích bề mặt bên trong khổng lồ.
Nhờ cấu trúc "xốp" đó, các phân tử khí hoặc chất lỏng có thể chui vào và bị giữ lại bên trong. MOF hiện đang được nghiên cứu cho đủ kiểu mục đích: từ lọc chất độc trong nước, bắt giữ carbon dioxide cho đến… hút hơi nước từ không khí như này nè!
Và phải nói là vật liệu này là kết quả sau mấy thập kỷ nghiên cứu của các nhà khoa học Susumu Kitagawa (Đại học Kyoto), Richard Robson (Đại học Melbourne) và Omar M. Yaghi (Đại học California, Berkeley) đấy. Nghiên cứu về MOF còn được trao Giải Nobel Hóa học năm 2025 nữa cơ!
Tạo nước ngay giữa vùng khô hạn – sao mà smooth thế?
Các máy tạo nước từ không khí thông thường hoạt động giống máy hút ẩm ấy. Không khí được làm lạnh xuống điểm sương (tức là mức nhiệt độ khiến hơi nước bắt đầu ngưng tụ thành giọt).
Cách này work khá ổn trong môi trường ẩm. Nhưng khi không khí khô hanh, điểm sương thấp lắm, buộc máy phải làm lạnh sâu hơn mới tạo được nước. Tốn điện phết mà hiệu quả lại kém ở vùng nóng, khô
Còn MOF thì chơi kiểu khác hoàn toàn! Thay vì làm lạnh không khí, vật liệu này trực tiếp "bắt" các phân tử hơi nước trên bề mặt và trong những khoang rỗng của nó. Quá trình này gọi là hấp phụ (adsorbent).
Nhờ khả năng hấp phụ xịn, MOF vẫn hút được hơi nước ngay cả khi độ ẩm không khí thấp lè tè. Khi vật liệu đã "no nê" nước rồi, hệ thống sẽ cung cấp một chút nhiệt để giải phóng các phân tử nước đã giữ lại, rồi thu chúng dưới dạng chất lỏng. Ez pz!
Ahbstra còn cho biết ARK xài thêm công nghệ lò phản ứng hạt lơ lửng do chính họ phát triển. Trong hệ thống này, các hạt MOF được giữ ở trạng thái chuyển động liên tục, trong khi luồng không khí được thổi qua chúng. Cách vận hành này giúp tăng diện tích tiếp xúc giữa không khí và vật liệu, từ đó hút hơi nước hiệu quả hơn nữa!
Plot twist: Ý tưởng sinh ra từ khủng hoảng nước ở Ibiza ️
Chuyện là Hashem Arouzi, một doanh nhân người Anh sở hữu bất động sản trên đảo Ibiza (Tây Ban Nha), đã từng trải qua cảnh thiếu nước thảm khốc.
Sau nhiều năm dùng nước ngầm, giếng nước tại khu đất của ông dần cạn kiệt do hạn hán, khai thác quá tay và nước biển xâm nhập. Drama thật sự!
Ông Arouzi chia sẻ chỉ riêng Ibiza đã có hơn 15.000 ngôi nhà và biệt thự không được nối với hệ thống cấp nước tập trung. Những hộ dân này chủ yếu phải dựa vào nước giếng hoặc xe bồn chở nước, nhưng ngay cả các hồ chứa phục vụ xe bồn cũng đang cạn dần.
Trong khi các khu vực có hệ thống cấp nước có thể lấy nước từ nhà máy khử mặn, nhiều hộ dân ở ngoài hệ thống gần như… hết cửa.
"Đây không chỉ là vấn đề của Ibiza mà còn là thách thức đối với hàng triệu ngôi nhà trên thế giới nằm ngoài hệ thống cấp nước và đang chịu áp lực thiếu nước", ông Arouzi nói.
Liệu có phải lời giải tối thượng?
Theo Cơ quan Môi trường châu Âu (EEA), khoảng 30% dân số Nam Âu đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước kéo dài. Tình hình căng đét!
Richard Perkin, Giám đốc Công nghệ của Ahbstra, cho rằng việc thích ứng với biến đổi khí hậu cần nhiều giải pháp cùng lúc: từ sử dụng nước hiệu quả, tái chế nước đến đầu tư hạ tầng.
Ông nhận định công nghệ thu nước từ không khí chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh tổng thể thôi nhé.
"Nếu hồ chứa và giếng nước đã cạn, chúng chỉ có thể được bổ sung khi có mưa. Đó là lý do việc khai thác nước trực tiếp từ khí quyển sẽ trở thành một phần cần thiết trong giải pháp ứng phó", Perkin nói.
Nhưng mà… giá hơi mặn đấy các bạn ạ!
Hiện thiết bị ARK có giá khoảng 150.000 bảng Anh (hơn 530 triệu đồng). Ủa, giá này thì hơi "chanh sả" với người dùng phổ thông rồi nha!
Ngoài ra, đến giờ vẫn chưa có các nghiên cứu độc lập được bình duyệt khoa học để đánh giá hiệu quả vận hành và độ bền của hệ thống trong điều kiện thực tế. Đây là yếu tố cần được kiểm chứng kỹ hơn trước khi công nghệ này có thể phủ sóng rộng rãi.
Nguồn: soha.vn