WibuCoolUwu
New member
Concorde được coi là dự án hàng không "bá đạo" nhất thế kỷ 20, nhưng cái kết lại khá là... buồn luôn các bạn ơi
Cùng với Tupolev-144, máy bay siêu thanh Concorde từng là niềm tự hào "khét lẹt" của ngành hàng không thế kỷ 20. Tưởng tượng nha, cỗ máy bay này lướt trên trời với tốc độ mà cả âm thanh còn phải "hít khói", bay từ châu Âu sang bờ đông nước Mỹ chỉ trong khoảng 3 tiếng thôi – quả là một kỳ tích công nghệ đỉnh của đỉnh!
Tuy nhiên, dù khởi đầu có vẻ "sáng sủa" lắm, nhưng nhiều hãng hàng không đã "từ chối lời mời chơi chung" ngay cả trước khi mẫu máy bay này thực sự ra đời. Chi phí nghiên cứu "khủng khiếp" đã định sẵn số phận của Concorde từ những ngày đầu rồi
Động lực để Concorde có thể "chào đời" đến từ những ước mơ và nỗ lực của nhiều quốc gia từ những năm 50, khi mọi người đều muốn tạo ra loại máy bay dân dụng có thể di chuyển với vận tốc siêu thanh. Ý tưởng này bắt đầu nhen nhóm sau tháng 10/1947 – khi phi công Chuck Yeager lái thành công mẫu Force Bell X-1 ở vận tốc Mach 1.06, tức là nhanh gấp 1,06 lần vận tốc âm thanh luôn!
Các "ông lớn" thế giới khi đó ai cũng có ý tưởng riêng về máy bay siêu thanh, nhưng chỉ có Nga và team Pháp-Anh mới thành công "flex" được máy bay siêu thanh thật sự
Quay lại những năm 50 nha các bạn, một chuyến bay từ London (Anh) tới New York (Mỹ) trên máy bay cánh quạt mất tới 15 tiếng – trải nghiệm đó "thảm họa" lắm: chậm, ồn, rung lắc vì động cơ, lại còn dễ bị thời tiết "bắt nạt". Khi máy bay phản lực ra đời, thời gian cắt xuống còn 7 tiếng, trải nghiệm bay cũng khá hơn nhiều vì bay cao hơn mây, không bị thời tiết làm phiền nữa. Nhưng mọi thứ lại "lên level" hẳn khi Concorde xuất hiện!
Năm 1961, Anh tung ra bản thiết kế đầu tiên cho một cỗ máy bay siêu thanh, trong khi "hàng xóm" Pháp cũng đang mày mò nghiên cứu mẫu tương tự. Rồi có người nảy ra ý tưởng: "Ủa sao không hợp tác luôn đi cho đỡ tốn công?"
Tháng 11 năm 1962, chính phủ Pháp và Anh "bắt tay" nhau ký hiệp ước, trực tiếp dẫn tới sự ra đời của Concorde. Fun fact: cái tên Concorde cũng thể hiện tinh thần hợp tác này nha – Concorde (tiếng Pháp) hay Concord (tiếng Anh) đều có nghĩa là "Sự đồng thuận" đó!
Sau khi ký hiệp ước, hàng nghìn kỹ sư hàng không Pháp và Anh đã cùng nhau "đu idol" – à nhầm – cùng nhau biến giấc mơ đưa các chuyến bay siêu thanh vào hàng không dân dụng thành hiện thực. Với tốc độ gấp 2 lần tốc độ âm thanh, Concorde được kỳ vọng giúp các hãng hàng không tiết kiệm chi phí nhiên liệu và tiền mua máy bay vì 1 chiếc Concorde "ngon" bằng 2 chiếc máy bay thường. Cùng hành trình London - New York, Concorde chỉ mất khoảng 3,5 tiếng thôi – "xịn xò" phết!
Đã có tới 18 hãng hàng không "thả tim" với tổng đơn hơn 100 chiếc từ khắp nơi trên thế giới, như Pan American World Airways - 8 chiếc, American Airlines - 6 chiếc, hay Eastern Airlines - 6 chiếc.
Tuy nhiên, từ khi Concorde chính thức vào "vận hành" từ tháng 1/1976 đến khi dừng hoạt động vào năm 2003, cả thế giới chỉ có 20 chiếc Concorde được sản xuất thôi, gồm: 4 chiếc phiên bản thử nghiệm, 2 chiếc phiên bản tiền sản xuất, và 14 chiếc vận hành thương mại; Pháp và Anh mỗi nước chia đôi số này. 2 hãng hàng không quốc gia Air France (Pháp) và British Airways (Anh) cũng là 2 đơn vị duy nhất khai thác thương mại Concorde. Những đơn hàng còn lại? "Bốc hơi" hết rồi bạn ơi
Hơn một thập kỷ kể từ khi bắt đầu xây dựng, Concorde chính thức ra đời. Chi phí mỗi quốc gia phải "rút hầu bao" lên tới 1,44 tỷ USD, gấp khoảng 10 lần con số dự tính ban đầu luôn. Tức mình ha!
Bên cạnh chi phí nghiên cứu "khổng lồ", vận hành Concorde cũng là một "cơn ác mộng" với hai hãng hàng không. Hồi Concorde còn là ý tưởng thì giá xăng dầu rẻ lắm, nhưng khi chính thức bay thì lại trùng với cơn "sốt giá" nhiên liệu những năm 1973, 1974; trong khi Concorde "ngốn" nhiên liệu gấp 4 lần máy bay phản lực thường, mà chở được ít hành khách hơn nữa chứ
Năm 1977, giá vé một chiều London - Washington tốn khoản tiền tương đương 3.400 USD ngày nay; thời gian càng trôi, giá càng "lên trời". Cuối những năm 90, giá vé một chiều bay xuyên Đại Tây Dương đã lên tới khoảng 6.000 USD theo giá trị hiện tại. Ngay cả khi Concorde được biến thành dịch vụ di chuyển siêu xa xỉ cho giới "rich kids", vé bay Concorde vẫn là sản phẩm "ế ẩm" nhất nhì
Bên cạnh vấn đề kinh tế, các chuyến bay Concorde còn mang theo issue về... âm thanh. Đã có người đùa rằng Concorde bay đến đâu thì cả thế giới "drama" đến đó, vì khi vượt qua tốc độ âm thanh, Concorde sẽ tạo ra tiếng nổ cực lớn – gọi là "tiếng nổ siêu thanh". Chính tiếng nổ "đỉnh của chóp" này khiến nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ cấm Concorde bay trên không phận của họ, đồng nghĩa Concorde ít có cơ hội bay trên đất liền
Khó khăn của Concorde còn phải kể tới tiếng ồn "chấn động" của động cơ đốt sau Rolls-Royce Olympus 593, từng khiến người dân quanh sân bay Kennedy (Mỹ) phải xuống đường biểu tình phản đối luôn á!
Trên thực tế, Concorde là một mẫu máy bay tương đối an toàn; trong suốt gần 30 năm hoạt động chỉ có duy nhất một tai nạn xảy ra thôi. Tuy nhiên, chỉ một tai nạn cũng đã là "đủ" với Concorde rồi. Tháng 7/2000, chuyến bay số hiệu 4590 của Air France gặp tai nạn, cướp đi sinh mạng của toàn bộ 109 hành khách và phi hành đoàn
Cái kết của Concorde đến vào năm 2003 – sau 27 năm phục vụ. Cả Air France và British Airways cùng thông báo "nghỉ chơi" vào tháng 4 năm đó, dù chuyến bay cuối cùng của hai hãng diễn ra ở hai thời điểm khác nhau. Đương nhiên, vụ tai nạn của Air France năm 2000 gánh phần lớn trách nhiệm cho cái kết của Concorde, nhưng nếu xét về mặt kinh tế thì số phận của "bé" Concorde đã được "spoil" từ lâu rồi
Nguồn: soha.vn