Nga có đủ chiêu trị Israel nếu muốn trả đũa, nhưng liệu có đáng không khi mối quan hệ hai nước vốn khá "chill"? Israel giờ phải tự lo "xin lỗi" thế nào đây
Mắc kẹt ở đâu rồi?
Moscow và Tel Aviv từ trước giờ vẫn "vibe" khá ổn với nhau, dù Trung Đông toàn drama. Nhưng giờ mối quan hệ này đang bị "crack" sau khi Nga chỉ trích Israel vì vụ máy bay IL-20 bị bắn rơi ngoài khơi Syria sáng 18/9.
Tuy máy bay Nga thực chất bị tên lửa phòng không Syria bắn hạ, nhưng Moscow vẫn "réo tên" Israel là nguyên nhân gián tiếp, tố các phi công Israel đã dùng chiếc Il-20 của Nga làm "lá chắn sống".
Trung Đông vốn đã loạn rồi, giờ càng thêm căng thẳng khi các thế lực trong và ngoài khu vực tranh giành quyền lợi. Thế mà Nga và Israel vẫn "giữ được vibe" tốt đẹp suốt thời gian qua.
Chỉ tính riêng năm nay, Tổng thống Vladimir Putin đã gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đến ba lần, mỗi lần đều "kín mít". Nhờ ngoại giao khéo léo, Moscow đã duy trì được mối quan hệ thân thiết với Israel.
Đáng chú ý là Israel vốn là "bestie" của Mỹ nhưng chưa bao giờ là "mối đau đầu" với Moscow. Nga vẫn "chơi tốt" với cả Thổ Nhĩ Kỳ lẫn Iran, đồng thời vẫn giải quyết được những bận tâm của Israel.
Ngay cả ở Syria, nơi Israel liên tục không kích để ngăn ảnh hưởng của Iran, cũng chưa khiến quan hệ Israel-Nga rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng.
"Việc Moscow không phản ứng mạnh hơn một phần là do có thỏa thuận với Israel", Gevorg Mirzayan, chuyên gia từ Hội đồng các vấn đề quốc tế Nga, nhận xét.
Tuy nhiên, cuộc không kích của Israel khiến phòng không Syria "nhầm target" bắn máy bay IL-20 của Nga ngày 18/9 có thể "phá nát" mối quan hệ này.
Moscow có thể coi đây là vi phạm thỏa thuận. "Israel đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng đây, vì họ không nên vô tình 'động' vào thỏa thuận như vậy, nhất là lúc mọi thứ đang lắng xuống", chuyên gia Mirzayan giải thích.
Nga có cả tá cách "dằn mặt" Israel
Nga có vô số cách trực tiếp và gián tiếp để "đụng chạm" lợi ích của Israel nếu muốn trả đũa, theo chuyên gia Sergey Balmasov từ viện Trung Đông.
Sau vụ này, Moscow "gần như chắc kèo" sẽ hoàn tất việc chuyển giao hệ thống phòng không S-300 đã bán cho Syria.
Động thái này sẽ cho Nga và Damascus một "vũ khí khủng" hơn mà theo nhà phân tích Balmasov: "Sẽ khiến không quân Israel không còn 'tung hoành' trong không phận Syria được nữa".
Các option khác của Nga bao gồm: cung cấp vũ khí cho Iran hay Hezbollah ở Lebanon (những "anti-fan" của Israel); dọa bắn hạ bất kỳ máy bay Israel nào lại gần Syria hoặc thậm chí tấn công các mục tiêu quân sự ở Israel luôn.
Đương nhiên, leo thang kiểu này chẳng ai được lợi cả, nhưng Israel mới là bên phải tự "dập lửa" cuộc khủng hoảng này.
Theo RT, hai nước có lẽ đang "bàn bạc" về sự cố, nhưng liệu Israel có sẵn sàng "xin lỗi" và "đền bù" cho Nga như thế nào lại là chuyện khác.
Việc Nga nhanh chóng "call out" công khai cho thấy "Moscow cảm thấy bị xúc phạm bởi hành động vô trách nhiệm" của Israel, chuyên gia Nikolay Surkov từ viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế nói với RT.
Mirzayan cho biết Thủ tướng Netanyahu có thể "hạ nhiệt" tình hình bằng cách công khai nhận lỗi và sẵn sàng bồi thường cho Nga.
Nếu Israel "im hơi lặng tiếng, chối trách nhiệm hoặc đổ lỗi cho Syria, hậu quả có thể nghiêm trọng cho Israel", ông nói.
Đến giờ này, IDF vẫn khẳng định trách nhiệm về vụ máy bay Il-20 không phải của họ, mà là do Syria, Iran và Hezbollah.
Quan hệ Nga-Israel quá "xịn" để đổ vỡ?
Trong khi Moscow gọi hành động của Israel là "liều lĩnh" và "không thân thiện", một số chuyên gia tin vụ này có thể "nguội đi" mà không gây hại nhiều cho quan hệ hai nước.
"Rất nhiều nỗ lực đã được bỏ ra để ngăn chặn sự cố như vậy xảy ra", Nikolay Surkov, nhà nghiên cứu cao cấp tại viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế ở Moscow, nói.
Ông cho rằng, trên thực tế những sự cố không mong muốn như vậy sẽ được cả Nga và Israel "thông cảm". Với sự hợp tác chặt chẽ giữa hai nước, chẳng ai được lợi nếu mối quan hệ "lao dốc không phanh" vì thảm kịch này.
"Tôi tin rằng cả hai đang xem sự cố này là một tai nạn", Grigory Lukyanov, học giả từ đại học Nghiên cứu Quốc gia Nga, nói. "Israel không cố tình tiêu diệt quân nhân Nga hay phá hủy tài sản của Nga".
Chuyên gia này tin rằng, các cuộc thảo luận về mối quan hệ Nga-Israel sau thảm kịch sẽ "sôi nổi" lắm, nhưng cuối cùng tình trạng mối quan hệ giữa hai nước sẽ được duy trì; trong đó cả hai sẽ tập trung giải quyết các vấn đề cấp bách chung, thay vì để sự cố này "phá tan tành" tất cả.
Nguồn: soha.vn