Chỉ thiết kế mới mẻ thôi chưa đủ để gọi là "thế hệ mới" đâu nhé! Chiến đấu cơ thế hệ 4 trở lên đã phải có mớ tính năng xịn xò như: cơ động siêu linh hoạt, điện tử tối tân, radar xung doppler, tàng hình đỉnh cao... Vậy thế hệ 6 cần gì nữa? Cùng mình khám phá nhé!
Nhìn lại thế hệ 5 đã "flex" những gì
Dạo này báo chí cứ nhắc mãi về máy bay chiến đấu "thế hệ thứ 6", nhưng mà thực ra khái niệm "thế hệ" này không phải chuẩn chính thức đâu nha. Đó chỉ là thuật ngữ trong ngành để chỉ những bước nhảy vọt về công nghệ mà thôi.
Để hiểu thế hệ 6, phải quay lại xem thế hệ 5 có gì hay đã. Năm 2005, Mỹ cho ra mắt em F-22 Raptor - chiến đấu cơ thế hệ 5 đầu tiên trên thế giới luôn!
Vậy F-22 "khác biệt" ở điểm nào so với đàn anh thế hệ 4? Cộng đồng hàng không tự phân loại như này:
• Thế hệ 1: Dùng động cơ phản lực
• Thế hệ 2: Có cánh lướt, radar đo khoảng cách, tên lửa dẫn hồng ngoại
• Thế hệ 3: Bay siêu thanh, radar xung, tên lửa đánh xa tầm nhìn
• Thế hệ 4+: Cơ động đỉnh, cảm biến tích hợp, radar xung doppler, giảm tín hiệu radar
Còn thế hệ 5 thì sao? Điểm đặc biệt nhất của F-22 chính là khả năng tàng hình được thiết kế ngay từ đầu chứ không phải "vá" sau. Thay vì thiết kế bay ngon rồi mới lo tàng hình, F-22 ưu tiên "ẩn mình" trước tiên luôn!
Nhưng không chỉ vậy đâu! F-22 còn có:
• Hệ thống máy tính siêu tích hợp, kết nối mạng xịn
• Đa năng, làm được nhiều vai trò
• Nhận thức tình huống cực cao
• Bay siêu vượt âm (supersonic cruise) - tức là bay siêu thanh mà không cần bật afterburner, tiết kiệm xăng cực kỳ! Trong khi F-16 thế hệ 4 bật afterburner thì chỉ vài phút là hết xăng rồi
Hiện giờ trên thế giới chỉ có 4 dòng chiến đấu cơ thế hệ 5 đang hoạt động: F-22 và F-35 (Mỹ), J-20 (Trung Quốc), Su-57 (Nga) - bay cùng hơn 25 dòng thế hệ 4 khác.
Điểm chung khiến 4 "boss" này khác hẳn ngay cả những em thế hệ 4 xịn nhất như F-15EX:
Tàng hình Cơ động cao Điện tử hàng không tối tân Đa vai trò Kết nối mạng/dữ liệu chuẩn chỉnhMột số khả năng này thế hệ 4 cũng có, nhưng thế hệ 5 phải có TẤT CẢ!
Vậy thế hệ 6 phải "chất" ra sao?
Rõ ràng chỉ thiết kế mới thôi chưa đủ để lập một thế hệ hoàn toàn mới. Máy bay phải vượt trội về công nghệ và tác chiến.
Thế hệ 4 được chia thành 3 thế hệ phụ (4, 4+, 4++), nên thế hệ 5 cũng sẽ tương tự thôi. Máy bay thế hệ 4 được sản xuất từ khoảng 1975-2005 (30 năm), trong khi thế hệ 5 mới hoạt động được khoảng 1/3 thời gian đó.
Có thể lập luận rằng trừ khi một máy bay mới thực sự đột phá so với thế hệ 5, nó có thể chỉ là thế hệ 5+ chứ chưa phải 6 đâu!
Tương tự như sự khác biệt giữa thế hệ 4 và 5, một số khả năng của thế hệ 6 đã xuất hiện rải rác ở các dòng hiện tại. Nhưng để thực sự là thế hệ 6, phải có hầu hết (nếu không muốn nói là tất cả) những tính năng này:
1. Thiết kế module - "Lắp ráp như LEGO"
F/A-18 Block III Super Hornet đang được nâng cấp nhưng tốn kém vì khó "nhét" công nghệ mới vào khung cũ.
Thế hệ 6 sẽ dùng thiết kế module - tháo lắp linh kiện dễ như thay RAM máy tính vậy! Không chỉ tăng tuổi thọ mà còn triển khai cảm biến, điện tử, vũ khí mới nhanh hơn bao giờ hết.
2. AI và UAV - "Phi công ảo" hỗ trợ phi công thật
Máy bay không người lái (UAV) giờ chủ yếu làm nhiệm vụ đơn giản như ném bom ở vùng trời yên ổn. Nhưng thế hệ 6 sẽ kết hợp trí tuệ nhân tạo với phi công thật!
Máy bay có thể tự bay và thực hiện một số nhiệm vụ mà không cần con người. Phi công vẫn quan trọng nhất (ít nhất vài thập kỷ tới), nhưng dùng UAV giúp tiết kiệm nhân lực và cứu mạng phi công nữa!
3. Nhận thức tình huống "thần thánh" ️
F-35 được khen là có nhận thức tình huống tốt nhất lịch sử nhờ tổng hợp dữ liệu siêu đỉnh và màn hình hiển thị tích hợp. Nó thu thập thông tin từ đủ loại cảm biến trên không và mặt đất, ghép lại và hiển thị ngay trong buồng lái + mũ bay của phi công - chiến đấu như chơi game luôn!
Thế hệ 6 sẽ làm khả năng này trở nên phổ biến và còn nâng cấp mạnh hơn nữa!
4. Năng lượng dư thừa - Sẵn sàng cho vũ khí tương lai
Quân đội Mỹ đang trang bị vũ khí năng lượng định hướng (directed energy weapons). Tàu sân bay U.S.S. Gerald R. Ford thậm chí được thiết kế tạo ra nhiều năng lượng hơn nhu cầu để sẵn sàng cho vũ khí tương lai!
Thế hệ 6 cũng vậy - phải tạo năng lượng dư để khi có vũ khí mới (thậm chí chưa được phát minh), thiết kế module giúp lắp vào dễ dàng và năng lượng dư đảm bảo hoạt động ngon lành!
5. Tầm đánh xa - "Bắn từ xa xôi"
Kết hợp các khả năng trên tạo ra bước nhảy vọt về hiệu suất và tầm giao chiến.
UAV làm nhiệm vụ trinh sát phía trước, chuyển dữ liệu mục tiêu về thế hệ 6, rồi máy bay này tấn công từ khoảng cách siêu xa!
Thủy quân lục chiến Mỹ đã demo: F-35 chuyển dữ liệu mục tiêu cho hệ thống tên lửa M142 HIMARS gần đó, rồi HIMARS thay F-35 tiêu diệt đối thủ. Khả năng này sẽ càng phổ biến khi khí tài mặt đất và phương tiện bay khác bắt đầu chia sẻ thông tin cho hệ thống tổng hợp dữ liệu.
6. Khả năng sống sót cao - "Khó chết" trong môi trường nguy hiểm
Thế hệ 6 sẽ hoạt động ở khu vực tranh chấp phức tạp, nguy hiểm, nên phải có khả năng sống sót cực cao!
Cách nào? Tận dụng tàng hình + tác chiến điện để tránh giao tranh, và có thể dùng công nghệ như hình ảnh ba chiều sợi plasma cảm ứng bằng laser của Hải quân để đánh lừa hệ thống phòng không và tên lửa hồng ngoại.
Đây chỉ là một dạng "tự bảo vệ tích hợp" mà thế hệ 6 có thể áp dụng khi hệ thống phòng không ngày càng mạnh và máy bay phải thích nghi với chiến trường mới! ️
---
Nguồn: soha.vn