BubuBabe3077
New member
Trong khi Mỹ vừa mở lại era có người lái bay lên Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ "ngủ đông", thì Trung Quốc và Nga cũng đang cày cuốc không kém với kế hoạch xây căn cứ lâu dài trên đó. Đằng sau cuộc đua đốt tiền hàng trăm tỷ USD này không chỉ là flex uy tín quốc gia hay thoả mãn tham vọng chinh phục vũ trụ, mà còn là mục tiêu thực tế hơn nhiều: nguồn năng lượng helium-3 – thứ được mệnh danh là "vàng trắng" của tương lai, báo Nga News.ru đưa tin ngày 4/4.
Mỹ comeback với tham vọng Mặt Trăng
Chương trình Artemis của NASA vừa đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn 4 người bay vòng quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II – chuyến bay có người lái đầu tiên kể từ thời Apollo năm 1972 (tức là lâu hơn cả tuổi đời của bố mẹ mình luôn á ).
Tuy nhiên, kế hoạch đổ bộ trở lại bề mặt Mặt Trăng đã bị delay sang năm 2027 do các vấn đề kỹ thuật, đặc biệt là lớp chắn nhiệt của tàu Orion gặp trục trặc. Dù vậy, Washington vẫn đang thúc đẩy chương trình này với tốc độ max speed, bao gồm cả việc xây dựng trạm quỹ đạo Lunar Gateway và một căn cứ nghiên cứu ngay trên bề mặt Mặt Trăng.
Giới phân tích cho rằng, mục tiêu của Mỹ không chỉ đơn thuần là khoa học, mà còn để khẳng định vị thế bá chủ công nghệ và thiết lập "chân rết" chiến lược ngoài Trái Đất.
Trung Quốc-Nga chơi kiểu "từ từ mà chắc"
Trái ngược với nhịp độ gấp rút của Mỹ, Trung Quốc và Nga lại theo đuổi chiến lược từng bước nhưng bài bản hơn hẳn.
Bắc Kinh dự kiến phóng tàu Chang'e-7 (Hằng Nga-7) vào năm 2026 để thăm dó cực Nam Mặt Trăng – khu vực được tin là giàu tài nguyên nhất. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030, đồng thời hợp tác với Nga xây dựng Trạm quốc tế nghiên cứu Mặt Trăng trong giai đoạn 2030-2035.
Phía Nga cũng đang phát triển cả tá dự án hỗ trợ như tên lửa siêu nặng, tàu kéo hạt nhân và đặc biệt là các lò phản ứng mini để cung cấp năng lượng cho căn cứ trên Mặt Trăng (nghe xịn sò ghê chứ ).
Helium-3: "Vàng năng lượng" huyền thoại trên Mặt Trăng
Điểm chung trong chiến lược của cả ba ông lớn không gian nằm ở một yếu tố then chốt: helium-3, đồng vị siêu hiếm gần như không tồn tại trên Trái Đất nhưng được cho là có trữ lượng khủng trên Mặt Trăng, nằm trong lớp bụi bề mặt.
Theo các tính toán, phản ứng nhiệt hạch sử dụng helium-3 có thể tạo ra năng lượng khổng lồ: 1 tấn helium-3 kết hợp với deuteri (một đồng vị của hydro) có thể tương đương 15 triệu tấn dầu . Trong khi đó, 1 tấn uranium chỉ tương đương khoảng 1,35 triệu tấn dầu thôi.
Điều này đồng nghĩa helium-3 có tiềm năng vượt xa nhiên liệu hạt nhân hiện nay về hiệu suất và độ sạch, do phản ứng của nó ít tạo ra chất thải phóng xạ hơn (aka thân thiện môi trường hơn nhiều).
Các nhà khoa học ước tính, Mặt Trăng có thể chứa hàng triệu tấn helium-3, khiến nó trở thành "kho năng lượng" hấp dẫn nhất trong hệ Mặt Trời gần Trái Đất.
Deuteri được coi là một trong những chìa khóa cho năng lượng sạch trong tương lai, vì có nhiều trong nước biển, khi phản ứng nhiệt hạch sẽ tạo năng lượng lớn, ít chất thải nguy hiểm hơn so với phân hạch.
Tại sao phải xây căn cứ trên Mặt Trăng?
Để khai thác helium-3, các quốc gia không thể chỉ thực hiện các chuyến bay thăm dò kiểu "đi chơi rồi về". Việc này đòi hỏi căn cứ lâu dài trên bề mặt, hệ thống khai thác và xử lý bụi Mặt Trăng, hạ tầng vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng (giống kiểu xây cả một thành phố luôn ấy).
Đây chính là lý do các dự án như trạm quỹ đạo, tàu vận tải không gian hay lò phản ứng hạt nhân ngoài không gian được phát triển song song.
Nếu giải quyết được bài toán logistics, chi phí năng lượng trên Trái Đất có thể giảm mạnh, thậm chí mở ra khả năng nguồn năng lượng gần như vô hạn (vibe tương lai đây rồi
).
Trong bối cảnh đó, việc ai quay lại Mặt Trăng trước không còn là câu hỏi quan trọng nhất. Thay vào đó, cuộc cạnh tranh thực sự nằm ở chỗ ai kiểm soát được khai thác công nghiệp trên Mặt Trăng trước.
Mỹ đang tăng tốc để giành lợi thế sớm, trong khi Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược dài hạn, tập trung vào hạ tầng và khai thác tài nguyên.
Dù cách tiếp cận khác nhau, điểm chung là cả ba đều coi Mặt Trăng không còn là biểu tượng khoa học, mà là chìa khóa cho an ninh năng lượng trong tương lai. Cuộc đua này chứng minh rằng: ai nắm được Mặt Trăng, người đó sẽ nắm được nguồn năng lượng của nhân loại thế kỷ 21
Nguồn: soha.vn