Giai đoạn 1936-1939 chứng kiến một chương đáng nhớ trong lịch sử nước nhà nè các bạn ơi! Mặt trận Dân chủ Đông Dương cùng phong trào đấu tranh đòi tự do, dân chủ đang lên như diều gặp gió, tạo ảnh hưởng cực mạnh đến cách mạng Việt Nam đó
Bối cảnh thế giới lúc đó sao?
Thời gian 1929-1933, khủng hoảng kinh tế làm cho các nước tư bản chủ nghĩa "lộn xộn" hết cả. Lũ tư sản lũng đoạn ở nhiều nước tìm đủ cách thoát khỏi khủng hoảng, cuối cùng chọn cách thiết lập chế độ phát xít - một chế độ độc tài tàn bạo của tư bản tài chính luôn.
Bọn này ra sức xóa bỏ mọi quyền tự do dân chủ, đồng thời chuẩn bị chiến tranh mới để chia lại thị trường và thuộc địa trên thế giới. Chúng còn mưu đồ tấn công Liên Xô - thành trì của cách mạng thế giới, hi vọng đẩy lùi phong trào cách mạng vô sản đang lên.
Chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật cùng bè lũ tay sai trở thành mối nguy cơ chiến tranh nghiêm trọng thật sự
Đứng trước tình hình căng thẳng đó, Đại hội lần thứ VII Quốc tế Cộng sản họp ở Mát-xcơ-va (7-1935) xác định: kẻ thù nguy hiểm trước mắt chính là chủ nghĩa phát xít. Đại hội đưa ra chủ trương thành lập Mặt trận Nhân dân ở các nước để đấu tranh chống phát xít và nguy cơ chiến tranh.
Năm 1936, Mặt trận Nhân dân Pháp do Đảng Cộng sản Pháp làm nòng cốt thắng cử vào Nghị viện và lên cầm quyền. Chính phủ này áp dụng một số chính sách tự do dân chủ cho các nước thuộc địa, nhờ đó một số tù chính trị ở Việt Nam được thả ra và nhanh chóng hoạt động trở lại.
Còn Việt Nam thì sao?
Hậu quả kéo dài của khủng hoảng kinh tế 1929-1933 tác động sâu sắc đến đời sống của nhân dân lao động, thậm chí cả tư sản và địa chủ hạng vừa và nhỏ. Trong khi đó, bọn cầm quyền phản động ở Đông Dương vẫn tiếp tục bóc lột, khủng bố và đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân.
Mặt trận Dân chủ Đông Dương ra đời
Căn cứ vào tình hình và tiếp thu đường lối của Quốc tế Cộng sản, Đảng Cộng sản Đông Dương nhận định: kẻ thù trước mắt là bọn phản động Pháp cùng bè lũ tay sai không chịu thi hành chính sách của Mặt trận Nhân dân Pháp tại thuộc địa.
Từ đó, Đảng quyết định tạm thời hoãn các khẩu hiệu "Đánh đổ đế quốc Pháp, Đông Dương hoàn toàn độc lập" và "Tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho dân cày". Thay vào đó nêu nhiệm vụ trước mắt: "Chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, chống bọn phản động thuộc địa và tay sai, đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hòa bình".
Để thực hiện điều này, Đảng đề ra chủ trương lập Mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương vào mùa hè 1936 (đến tháng 3-1938 đổi thành Mặt trận Dân chủ Đông Dương), nhằm tập hợp mọi lực lượng yêu nước, dân chủ tiến bộ đấu tranh chống phát xít và bảo vệ hòa bình thế giới.
Phong trào đấu tranh "chanh sả" như thế nào?
Từ giữa năm 1936, được tin Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp sắp cử phái đoàn sang điều tra tình hình Đông Dương, Đảng phát động phong trào đấu tranh công khai rộng lớn. Mở đầu là cuộc vận động lập Ủy ban trù bị Đông Dương đại hội để thu thập nguyện vọng của quần chúng.
Hưởng ứng chủ trương này, các "Ủy ban hành động" nối tiếp nhau ra đời ở nhiều địa phương trong cả nước. Quần chúng khắp nơi sôi nổi tổ chức các cuộc mít tinh, hội họp, diễn thuyết để thu thập "dân nguyện", đòi Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp phải trả tự do cho tù chính trị, thi hành luật lao động 8 giờ/ngày, đảm bảo ngày nghỉ có lương cho công nhân, cải thiện đời sống nhân dân
Đến đầu năm 1937, nhân dịp đón phái viên Chính phủ Pháp và Toàn quyền mới, nhiều cuộc mít tinh, biểu tình, đưa "dân nguyện" diễn ra, trong đó công nhân và nông dân là lực lượng đông đảo và hăng hái nhất.
Ngoài yêu sách chung, mỗi giai cấp, tầng lớp còn có yêu sách riêng:
• Công nhân đòi tự do lập nghiệp đoàn, tăng lương, bớt giờ làm, thực hiện bảo hiểm xã hội, chống đuổi thợ, chống đánh đập, cúp phạt...
• Nông dân đòi chia lại ruộng công, chống sưu cao thuế nặng, giảm tô, giảm tức...
• Công chức, học sinh, tiểu thương, tiểu chủ đòi đảm bảo quyền lợi lao động, ban bố các quyền tự do dân chủ, miễn giảm thuế...
Phong trào đấu tranh với các cuộc bãi công, bãi thị, bãi khóa, mít tinh, biểu tình nổ ra mạnh mẽ, nhất là ở các thành phố, khu mỏ và đồn điền cao su
Đặc biệt phải kể đến phong trào công nhân với cuộc tổng bãi công của công nhân Công ty than Hòn Gai (11-1936) và cuộc bãi công của công nhân xe lửa Trường Thi ở Vinh (tháng 7-1937).
Ngày Quốc tế lao động 1-5-1938, tại Khu Đấu xảo (Hà Nội), đã diễn ra cuộc mít tinh khổng lồ của 2,5 vạn người, hô vang các khẩu hiệu đòi tự do lập hội ái hữu, nghiệp đoàn, đòi thi hành triệt để luật lao động, đòi giảm thuế, chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, ủng hộ hòa bình và chống nạn sinh hoạt đắt đỏ.
Nhiều tờ báo công khai của Đảng, của Mặt trận Dân chủ Đông Dương và các đoàn thể quần chúng ra đời (Tiền phong, Dân chúng, Lao động, Bạn dân, Tin tức, Nhánh lúa...). Một số sách chính trị phổ thông giới thiệu chủ nghĩa Mác - Lênin và chính sách của Đảng được lưu hành rộng rãi, trong đó có cuốn Vấn đề dân cày của Qua Ninh và Văn Đình.
Tuy nhiên từ cuối năm 1938, Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp do Đảng Xã hội Pháp đứng đầu ngày càng thiên về hữu. Theo đó, bọn thực dân phản động Pháp ngóc đầu dậy phản công lại Mặt trận Dân chủ Đông Dương, cấm những hoạt động cách mạng và khủng bố những chiến sĩ tham gia phong trào. Phong trào đấu tranh công khai bị thu hẹp dần và đến tháng 9-1939, khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ thì chấm dứt
Ý nghĩa lịch sử không thể phủ nhận
Cuộc vận động dân chủ 1936-1939 là một cao trào cách mạng dân tộc, dân chủ rộng lớ. Qua lãnh đạo phong trào quần chúng, trình độ chính trị và công tác của cán bộ, đảng viên được nâng cao rõ rệt.
Uy tín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng và thấm sâu trong nhân dân. Chủ nghĩa Mác - Lênin cùng đường lối chính sách của Đảng, của Quốc tế Cộng sản được phổ biến, tuyên truyền và giáo dục sâu rộng.
Các sách báo của Đảng và Mặt trận Dân chủ có tác dụng lớn trong việc động viên, giáo dục, tổ chức và lãnh đạo quần chúng đấu tranh, đồng thời đập tan những luận điệu tuyên truyền xuyên tạc và hành động phá hoại của bè lũ phản động, làm chúng càng bị cô lập.
Trong hoàn cảnh đó, tổ chức của Đảng được củng cố và phát triển. Đội quân chính trị quần chúng gồm hàng triệu người ở thành thị và nông thôn được Đảng tập hợp, xây dựng, giáo dục, đồng thời bồi dưỡng được đội ngũ cán bộ cách mạng đông đảo, dày dạn trong đấu tranh, có nhiều kinh nghiệm
Bài viết này nhằm giúp các bạn chưa có điều kiện tìm hiểu lịch sử nước nhà có thêm kiến thức tham khảo theo tinh thần "Dân ta phải biết Sử ta" nhé!
Nguồn: soha.vn