LinhHN5285
New member
Nói đến London là nhắc đến sương mù, nhưng chắc ít bạn nào biết về "Màn sương khói khổng lồ" (The Great Smog) năm 1952 - thảm họa kinh hoàng đã cướp đi mạng sống của 12.000 người mà phải tới hơn 60 năm sau bí ẩn này mới được giải đáp
Hôm 5/12/1952, khi cả London tấp nập mua sắm chuẩn bị đón Giáng sinh và năm mới, thì một màn sương khói dày cộm xuất hiện khiến tầm nhìn chỉ còn... 10m thôi nha Ở khu vực Isle of Dogs, sương mù dày đặc đến mức người ta không thể nhìn thấy chân mình luôn á! Đặc biệt là mùi kinh hoàng của nó, một số người kể giống như mùi trứng thối ấy Thậm chí có tin đồn khói độc nghiêm trọng đến nỗi những con bò trên cánh đồng còn chết ngạt nữa.
Lúc đầu mọi người cũng không để ý lắm, nghĩ chỉ là thời tiết xấu rồi mùi hôi sẽ bay mất thôi. Nhưng không! Sáng 6/12, London tỉnh dậy với bầu trời xanh ngắt, nhưng sương khói lại càng đậm và mùi càng kinh khủng hơn Đến ngày 7/12, sương khói dày đặc vô cùng, không khí nặng nề, khó thở phết khi ra ngoài. Những người có vấn đề về phổi đã phải đến bệnh viện vì khó thở hoặc ho dai dẳng.
Mãi đến ngày 9/12, sương khói mới bắt đầu tan nhanh sau khi thời tiết thay đổi. Nhưng lúc này đã có hơn 150.000 người phải nhập viện và hơn 12.000 người đã mất mạng do các biến chứng sức khỏe rồi Không chuyên gia nào có thể xác định chính xác điều gì đã gây ra sương mù này, chỉ suy đoán trong không khí có thứ gì đó cực kỳ độc hại.
Mãi đến những năm 2000, một loạt bài báo học thuật trong ngành y tế mới mô tả chính xác nguyên nhân gây ra sương mù năm 1952 và tác động của nó đến sức khỏe.
Hoá ra điều đã xảy ra là: một khối không khí lạnh khổng lồ từ phía Bắc xâm nhập bầu khí quyển London và kết hợp với nhiệt lượng, khói bụi từ vô số ống khói đang hoạt động hết công suất trong tháng 12/1952, khiến khối không khí ô nhiễm này застряло lại trên mặt đất.
Trong khi than chất lượng cao được ưu tiên xuất khẩu để trả nợ Thế chiến II, than dùng trong nước chủ yếu là loại kém chất lượng, có nhiều muối (giống than non) làm tăng lượng lưu huỳnh dioxide trong khói. Thêm nữa, có rất nhiều nhà máy nhiệt điện than ở khu vực Đại London, bao gồm Fulham, Battersea, Bankside, Greenwich và Kingston trên sông Thames, càng làm tăng thêm ô nhiễm.
Thời tiết tháng 11 và đầu tháng 12/1952 lạnh kinh khủng, tuyết rơi dày khắp nơi
Để giữ ấm, người dân London đã đốt một lượng lớn than trong nhà. Trong điều kiện bình thường thì khói sẽ bay lên trời và phân tán, nhưng do thời tiết kết hợp các quá trình vật lý và hóa học đã tạo ra sự đảo ngược. Hỗn hợp không khí khói bụi ngưng tụ bị đẩy xuống dưới, gần mặt đất, trong khi không khí ở gần mặt đất lại mát hơn không khí ở trên cao. Vì vậy, khi thoát ra khỏi ống khói, khói ấm đã bị mắc kẹt luôn.Bên dưới lớp đảo ngược này, gió rất nhẹ khuấy động không khí bão hòa tạo thành một lớp sương mù dày 100-200m. Sự đảo ngược năm 1952 cũng giữ lại các hạt và khí thải từ ống khói nhà máy ở London, cùng với ô nhiễm do gió từ phía Đông mang đến từ vô số ống khói các khu công nghiệp.
Không những thế, ô nhiễm và khói từ khí thải phương tiện giao thông, đặc biệt từ đầu máy hơi nước và xe buýt chạy bằng diesel đã thay thế hệ thống xe điện bị bỏ rơi. Các ngành công nghiệp và thương mại khác cũng góp phần gây ô nhiễm không khí nữa
Các hợp chất sinh ra từ việc đốt than kém chất lượng đã bị không khí lạnh biến thành axit sulfuric thông qua một quá trình được kích thích bởi azote dioxide - cực kỳ nguy hiểm nếu con người hít phải Hàng vạn ống khói vẫn nhả khói vào bầu trời, nồng độ bụi khói gấp 10 lần bình thường, nồng độ SO2 gấp 6 lần, Fe2O3 trong khói tác dụng với CO2 trong không khí tạo ra bọt H2SO4, ngưng đọng trong bụi khói thành những đám axit.
Toàn bộ quá trình này khiến không khí ở London trở nên toxic phết và những người không đeo khẩu trang ngoài trời hoặc có vấn đề về phổi sẽ bị chết mà không hề hay biết Phải mất hơn 60 năm khoa học mới gỡ rối thành công mớ hỗn độn này!
Trong suốt thời gian xảy ra sương mù, một lượng lớn tạp chất đã được thải vào bầu khí quyển. Mỗi ngày trong thời kỳ sương mù, các chất ô nhiễm được thải ra gồm khoảng 1.000 tấn hạt khói, 2.000 tấn carbon dioxide, 140 tấn axit clohydric và 14 tấn hợp chất flo.
Có lẽ nguy hiểm nhất là 370 tấn sulfur dioxide chuyển đổi thành 800 tấn axit sulfuric Sương mù cuối cùng đã gây ra thiệt hại nặng nề về người, chưa kể nhiều người bị các vấn đề về hô hấp và giao thông bị gián đoạn trong nhiều ngày.
Màn sương khói khổng lồ được coi là sự kiện ô nhiễm không khí tồi tệ nhất trong lịch sử Vương quốc Anh, có tác động lớn nhất trong nghiên cứu môi trường và nâng cao nhận thức của công chúng về mối quan hệ giữa chất lượng không khí và sức khỏe.
Nguồn: soha.vn