Nhắc đến ẩm thực Ninh Bình - quê hương của diễn viên Phương Oanh, hội mê ăn thường nghĩ ngay đến dê núi hay cơm cháy phải không nào? Thế nhưng ở vùng quê Gia Viễn và một vài nơi khác của tỉnh, có một món ăn giản dị mà đã "đi cùng năm tháng" với người dân địa phương qua bao thế hệ đấy!
Đó chính là mắm tép – món ăn trông bình bình nhưng hồi xưa được coi là "của để dành" xịn sò, giúp nhiều gia đình có nguồn thực phẩm dự trữ trong những ngày mưa bão hay lúc nông nhàn không có việc làm nè!
Món ăn sinh ra từ tài khéo léo của dân quê
Ngày xưa, khi tủ lạnh, đồ bảo quản thực phẩm còn là thứ xa xỉ, người dân Ninh Bình đã tự sáng tạo ra nhiều cách để giữ đồ ăn được lâu. Và mắm tép chính là một trong những "bí kíp" đỉnh cao đó!
Những con tép tươi rói được ngâm ủ theo công thức gia truyền để tạo nên món mắm tép với hương vị mới lạ, đậm đà không chê vào đâu được luôn nha!
Tép tươi sau khi đánh bắt từ sông, đầm hay ruộng lúa sẽ được rửa sạch, trộn đều với muối theo tỷ lệ chuẩn chỉnh rồi ủ cùng thính gạo hoặc các nguyên liệu truyền thống khác. Sau thời gian lên men, mắm chuyển sang màu đỏ hồng xinh xỉu, tỏa mùi thơm đặc trưng và có thể dùng được vài ba tháng trời không lo hỏng!
Nhờ khả năng "sống dai" này mà mắm tép đã trở thành best friend của nhiều gia đình ngày xưa. Chỉ cần một hũ mắm trong bếp là có thể "biến hoá" thành nhiều bữa cơm đơn giản nhưng vẫn ngon "tốn cơm" nha!
Giản đơn mà vẫn khiến bữa cơm đỉnh của chóp
Mắm tép không phải kiểu món ăn phức tạp gì đâu. Chỉ cần chưng cùng thịt ba chỉ, phi thơm hành tỏi là đã có ngay món đưa cơm được đám đông yêu thích rồi!
Ngoài ra, mắm tép còn được dùng để chấm rau luộc, thịt luộc hoặc làm gia vị cho mấy món xào. Vị mặn vừa vặn hòa quyện với vị ngọt tự nhiên của tép lên men tạo nên hương vị "không đụng hàng" với bất kỳ loại nước chấm nào khác luôn á!
Với người dân Ninh Bình, đây không đơn giản chỉ là món ăn mà còn mang cả kỷ niệm tuổi thơ - những bữa cơm gia đình ấm cúng, cả nhà quây quần bên mâm cơm sau một ngày làm việc mệt nghỉ.
Giống nhiều món lên men truyền thống khác, mắm tép có mùi khá đặc biệt. Lần đầu ăn thử có thể sẽ thấy hơi "bị shock" đấy, nhưng khi kết hợp với các món ăn phù hợp thì lại trở nên hài hòa và hấp dẫn không tưởng!
Không ít bạn du khách sau khi thử món mắm tép chưng thịt đều phải "ố à" vì vị đậm đà, béo ngậy và cực kỳ "hao cơm". Chính sự mộc mạc đó đã giúp món ăn này vẫn giữ được vị trí trong lòng người dân địa phương dù đã trải qua biết bao thay đổi!
Từ món ăn dân giã lên đời thành đặc sản xịn xò mang về làm quà
Giờ đây, mắm tép không còn chỉ là món ăn trong mỗi gia đình nữa mà đã "lên level" thành một trong những đặc sản hot nhất của Ninh Bình được du khách săn lùng để mua về làm quà nè!
Nhiều cơ sở sản xuất vẫn giữ cách ủ mắm truyền thống, chú trọng chọn nguyên liệu tươi ngon và thời gian lên men chuẩn chỉnh để tạo nên hương vị đặc trưng. Nhờ vậy mà mắm tép không chỉ xuất hiện trong bữa cơm của người dân địa phương mà còn "đi du lịch" theo chân du khách đến khắp mọi miền đất nước!
Giữa vô vàn đặc sản nổi tiếng của Ninh Bình, mắm tép có thể không phải món ăn bắt mắt hay cầu kỳ nhất. Nhưng chính sự bình dị cùng câu chuyện về một thời được coi là "của để dành" đã tạo nên nét riêng không thể nhầm lẫn cho món ăn này!
Nguồn: saostar.vn