Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa có chuyến công du Trung Quốc từ 5-8/4/2023, và lần này ông mang theo cả "đội hình khủng" gồm hơn 60 ông chủ các tập đoàn lớn như Electricite de France (EDF), Alstom, Airbus. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng góp mặt luôn nha!
Đây là lần thứ ba Macron ghé thăm Trung Quốc rồi đó. Năm 2018 ông đi thăm cấp nhà nước, 2019 thì đến dự hội chợ ở Thượng Hải và tự tay quảng bá hàng Pháp luôn. Lần này thì có vẻ "mission" quan trọng hơn nhiều!
Bối cảnh thế giới đang "nóng ran"
Thế giới giờ đang rối như canh hẹ luôn á! Mỹ và châu Âu liên tục bơm tiền và vũ khí cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Trong khi đó, Trung Quốc thì đưa ra sáng kiến 12 điểm kêu gọi hai bên ngồi lại đàm phán hòa bình.
Plot twist là các biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây chống Nga không "ăn thua" như mong đợi. Nga vẫn đứng vững, còn nhiều nước châu Á, châu Phi, Mỹ Latinh thì giữ thái độ trung lập, vẫn buôn bán với Moscow bình thường.
Đặc biệt, Chủ tịch Tập Cận Bình vừa kết thúc chuyến thăm Nga, hai bên thỏa thuận tăng cường hợp tác chiến lược để xây dựng trật tự thế giới đa cực, thay vì để Mỹ "làm trùm" một mình.
Thêm drama nữa là Chủ tịch Hạ viện Mỹ Kevin McCarthy và 17 nhà lập pháp đã gặp lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn tại California, bất chấp cảnh báo từ Bắc Kinh. Đây là quan chức Mỹ cấp cao nhất gặp lãnh đạo Đài Loan trên đất Mỹ kể từ 1979 đó!
Giữa Mỹ và châu Âu, đặc biệt là Pháp, gần đây bắt đầu có "vibe" khác nhau về cách đối phó với Trung Quốc, Nga và vấn đề Ukraine.
Tháng 2/2023, Macron còn tuyên bố Pháp chưa bao giờ ủng hộ việc đánh bại Nga. Cựu Tổng thống Francois Hollande thì cho rằng thỏa thuận Minsk có thể giúp Ukraine tránh chiến tranh.
Trong nước, Macron cũng đang chịu áp lực nặng với các cuộc biểu tình liên tục phản đối luật tăng tuổi nghỉ hưu, kinh tế trì trệ, lạm phát và thất nghiệp tăng cao.
So với các nước phương Tây khác, Pháp và Trung Quốc có nhiều "chemistry" hơn đó. Cả hai đều ủng hộ chủ nghĩa đa phương, tự do thương mại và duy trì mối quan hệ ổn định từ khi thiết lập ngoại giao.
Macron sang Trung Quốc để làm gì?
Theo các chuyên gia phân tích, sự hợp tác chiến lược giữa Trung Quốc và Nga đang khiến phương Tây "lo sốt vó".
Vì thế, Pháp và các lãnh đạo châu Âu muốn thuyết phục Bắc Kinh đừng ủng hộ Moscow quá nhiều, đồng thời kêu gọi Trung Quốc đóng vai trò tích cực giải quyết xung đột Nga-Ukraine.
AFP cho biết Macron đã đề nghị Bắc Kinh không cung cấp vũ khí cho Moscow, kêu gọi Putin có "quan điểm hợp lý" về Ukraine, tạo điều kiện đàm phán với Kiev và không triển khai vũ khí hạt nhân ở Belarus.
Macron cũng muốn thể hiện quan điểm độc lập, đóng vai trò "người giữ hòa bình" và nâng cao uy tín sau scandal cải cách hưu trí gây tranh cãi.
Về kinh tế thì càng quan trọng! Trung Quốc là nhà cung cấp hàng hóa lớn nhất thế giới với xuất khẩu 2,9 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng 50% tổng xuất khẩu toàn cầu. Trung Quốc cũng là nhà nhập khẩu lớn thứ hai thế giới sau Mỹ với 2,3 nghìn tỷ USD/năm.
Hiện Bắc Kinh đã trở thành đối tác thương mại số 1 của Brussels, vượt cả Mỹ! Năm 2022, kim ngạch thương mại Trung-EU đạt 847,3 tỷ USD (tăng 2,4% so với 2021), trong khi Mỹ-EU chỉ đạt 807 tỷ USD thôi.
Trong bối cảnh kinh tế Pháp và EU đang khó khăn, việc tăng cường hợp tác với Trung Quốc là "must-have" trong chuyến thăm này!
Kết quả ra sao? Deal khủng và những phát ngôn gây chú ý
Về kinh tế, Macron đã "chốt deal" cực khủng: bán 160 máy bay Airbus cho Trung Quốc! Cụ thể là 150 chiếc A320 Neo và 10 chiếc A350 - một phần thỏa thuận trị giá 36 tỷ euro.
Airbus cũng sẽ mở dây chuyền lắp ráp thứ hai tại Thiên Tân, tăng gấp đôi năng lực sản xuất A320 tại Trung Quốc. Thỏa thuận này cho thấy Paris và Brussels không "all-in" vào việc trừng phạt Bắc Kinh dù Trung Quốc ủng hộ Nga.
Về chính trị, Global Times của Trung Quốc viết: "Trung Quốc, EU và Pháp đã đạt được sự đồng thuận nhất định về các vấn đề toàn cầu lớn, bao gồm cuộc xung đột Ukraine. Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết Trung Quốc hoan nghênh các giải pháp chính trị do Pháp đề xuất."
Trong tuyên bố chung, Macron và Tập Cận Bình cam kết hợp tác, ủng hộ mọi nỗ lực khôi phục hòa bình cho Ukraine.
Tập Cận Bình nói với Macron rằng không có "phương thuốc thần kỳ" nào chấm dứt xung đột Nga-Ukraine, các bên phải chủ động vượt qua khủng hoảng và ngồi vào bàn đàm phán.
Một số chuyên gia cho rằng Macron không thành công trong việc thuyết phục Trung Quốc thay đổi quan điểm về Ukraine và lên án Moscow.
Tuy nhiên, điểm sáng là Macron đã thể hiện quan điểm độc lập được Bắc Kinh đánh giá cao!
Sau chuyến thăm, ông nhắc lại thuyết về quyền "tự chủ chiến lược" của châu Âu do Pháp đề xướng và khẳng định "châu Âu không nên phụ thuộc vào Mỹ, cũng như tránh bị lôi kéo vào cuộc đối đầu Trung Quốc-Mỹ về vấn đề Đài Loan".
Ông cũng đề nghị châu Âu giảm phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ - một mục tiêu trùng khớp với chính sách của cả Moscow và Bắc Kinh luôn!
Tập Cận Bình đã nhiệt tình "nhập hội" với khái niệm "tự chủ chiến lược" của Macron. Politico viết: "Bắc Kinh cho rằng phương Tây đang suy yếu và Trung Quốc đang trỗi dậy, việc làm yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương sẽ thúc đẩy xu hướng này."
Đặc biệt, trong họp báo chung với Tập Cận Bình, Macron có phát ngôn "cực gắt": "Không quốc gia nào và trong bất kỳ hoàn cảnh nào có thể triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước ngoài".
Statement này không chỉ "chọc" Nga (khi Moscow nói về khả năng triển khai vũ khí hạt nhân tại Belarus) mà còn "đá xéo" luôn Mỹ - nước đang có 100 vũ khí hạt nhân chiến thuật tại 6 căn cứ ở 5 quốc gia NATO (Bỉ, Đức, Ý, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ). Slay quá!
Trong tình hình căng thẳng hiện nay, châu Âu đang "quay xe" hướng về Trung Quốc. Thủ tướng Italia Giorgia Meloni và Cao ủy EU về chính sách đối ngoại Josep Borrell dự kiến sẽ thăm Bắc Kinh trong thời gian tới. Vai trò của Trung Quốc giờ "xịn" đến mức không thể thiếu trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu.
Nguồn: soha.vn