Suốt bao nhiêu thập kỷ trời, hình ảnh người châu Á ở Hollywood cứ bị nhét vào mấy khuôn mẫu nhàm chán lắm á. Nhân vật Trung Quốc thì chỉ toàn là người phục vụ, villain xấu xa, hay võ sư bí ẩn kiểu gì đó – chứ muốn làm main character thì khó lắm nha! Ngay cả những nghệ sĩ châu Á nổi tiếng cũng phải đối mặt với đủ thứ giới hạn về ngoại hình, ngôn ngữ và định kiến văn hóa. Nhưng rồi Lý Tiểu Long xuất hiện, không chỉ đơn thuần tạo ra một ngôi sao võ thuật mới mà còn mở ra cả một hình mẫu hoàn toàn khác về người châu Á trên màn ảnh quốc tế luôn!
Sinh năm 1940 tại San Francisco và lớn lên ở Hong Kong, Lý Tiểu Long tiếp xúc sớm với nghệ thuật biểu diễn trước khi dốc hết tâm huyết vào võ thuật. Năm 1959 trở về Mỹ, anh học triết học tại Đại học Washington, đồng thời dạy võ và phát triển tư tưởng riêng về chiến đấu. Con đường này giúp Lý Tiểu Long không chỉ là một võ sư xịn sò mà còn hình thành quan điểm cực kỳ độc đáo về võ thuật. Theo anh, võ thuật không nên bị nhốt trong một hệ phái hay quốc gia nào cả, mà phải hướng đến sự tự do, linh hoạt và khả năng thích nghi
Chính tư duy đó sau này trở thành soul của hình ảnh Lý Tiểu Long trên màn ảnh. Khác hẳn với nhiều nhân vật châu Á từng xuất hiện ở Hollywood, anh không phải kiểu nhân vật phụ đứng lè lè phía sau người hùng phương Tây đâu nhé. Trong Đường Sơn Đại Huynh, Tinh Võ Môn hay Mãnh Long Quá Giang, Lý Tiểu Long chính là người cầm trịch, sở hữu cá tính mạnh mẽ và tự quyết định vận mệnh của mình. Những màn đánh đấm với tốc độ siêu phàm cùng phong thái tự tin khiến hình ảnh người đàn ông Trung Quốc trên màn ảnh trở nên khác biệt, mạnh mẽ và hút hồn cực kỳ!
Bước ngoặt đỉnh cao nhất phải kể đến Long Tranh Hổ Đấu, tác phẩm hợp tác giữa Hong Kong và Hollywood. Bộ phim ra mắt năm 1973, chỉ vài tuần sau khi Lý Tiểu Long qua đời (sad quá đi ), nhưng nhanh chóng thành hiện tượng quốc tế. Thành công của phim đưa tên tuổi Lý Tiểu Long vượt xa điện ảnh Hong Kong và biến anh thành một trong những biểu tượng văn hóa châu Á có sức ảnh hưởng nhất thế kỷ 20. Quan trọng hơn, lần đầu tiên khán giả phương Tây chứng kiến một ngôi sao châu Á giữ vị trí trung tâm trong phim hành động quốc tế mà không cần phải thay đổi bản sắc của mình để fit với chuẩn mực phương Tây!
Ở Trung Quốc, Lý Tiểu Long được coi là nhân vật có ý nghĩa đặc biệt trong việc đưa văn hóa võ thuật Trung Hoa ra thế giới. Nhiều bài viết trên truyền thông Trung Quốc, trong đó có CCTV và Nhân Dân nhật báo, nhấn mạnh vai trò của anh trong việc biến kungfu thành hiện tượng toàn cầu. Điều đáng nói là Lý Tiểu Long không chỉ quảng bá võ thuật mà còn tạo ra một hình ảnh Trung Quốc hoàn toàn khác với những stereotype từng tồn tại trong điện ảnh phương Tây. Nhân vật của anh có thể mạnh mẽ, tự tin và chiến thắng mà không cần đứng bên cạnh nhân vật phương Tây nào để làm nổi bật giá trị cả!
Ảnh hưởng đó cứ tiếp tục lan tỏa qua nhiều thế hệ nghệ sĩ châu Á sau này. Những ngôi sao như Thành Long, Lý Liên Kiệt hay Chân Tử Đan đều từng nhắc đến Lý Tiểu Long như nguồn cảm hứng quan trọng. Với Chân Tử Đan, Lý Tiểu Long đặc biệt có ý nghĩa vì anh đã chứng minh rằng một người Trung Quốc hoàn toàn có thể làm nhân vật chính trong điện ảnh quốc tế bằng chính năng lực và bản sắc của mình. Từ đó, con đường để các diễn viên châu Á tiến sâu hơn vào thị trường quốc tế cũng dần mở rộng
Tất nhiên, sẽ hơi lạc quan quá nếu nghĩ rằng Lý Tiểu Long một mình có thể xóa bỏ hết định kiến đối với người châu Á tại Hollywood. Ngành công nghiệp điện ảnh vẫn mất hàng thập kỷ để thay đổi cách tuyển diễn viên, xây dựng nhân vật và kể những câu chuyện có tính đại diện cao hơn. Nhưng điều Lý Tiểu Long làm được là tạo ra một hình mẫu đủ mạnh để phá vỡ giới hạn cũ. Anh không cố trở thành phiên bản phương Tây của người châu Á, mà dùng chính nguồn gốc, ngôn ngữ, võ thuật và tư tưởng của mình để chinh phục khán giả toàn cầu!
Nguồn: saostar.vn