Chắc hẳn nhiều bạn đã từng nghe câu chuyện kinh điển: NASA xả xui mấy triệu đô để chế tạo bút viết trên vũ trụ, còn Liên Xô thì chill dùng bút chì thôi. Nghe thì có vẻ hợp lý, nhưng thực ra đây là một giai thoại được "thổi phồng" mất rồi đó! Sự thật thì lý do các phi hành gia không dùng bút chì lại liên quan trực tiếp đến... an toàn luôn.
NASA không thực sự chi mấy triệu đô để làm một chiếc bút đâu nha
Hồi những năm 1960, khi con người mới bắt đầu làm việc trong môi trường không trọng lực, việc viết trên tàu vũ trụ nhanh chóng trở thành headache luôn. Những cây bút bi thông thường được thiết kế cho môi trường có trọng lực, nên khi lên không gian thì mực không chảy hoặc hoạt động kém khi viết ở nhiều tư thế.
Một câu chuyện viral kể rằng NASA đã xả hàng triệu USD để phát triển loại bút có thể viết trong không gian, trong khi các phi hành gia Liên Xô chỉ cần dùng bút chì để giải quyết vấn đề.
Tuy nhiên, câu chuyện này không hoàn toàn đúng nha các bạn!
Ban đầu, cả phi hành gia Mỹ và Liên Xô đều sử dụng bút chì hết. NASA từng nghiên cứu bút bi dùng trong không gian nhưng sau đó không tiếp tục dự án vì chi phí phát triển được cho là quá cao.
Sau đó, doanh nhân Paul C. Fisher cùng các cộng sự Friedrich Schächter và Erwin Rath tự bỏ tiền túi để phát triển một loại bút đặc biệt. Bằng cách sử dụng hộp mực điều áp và loại mực có thành phần phù hợp, Fisher Space Pen có thể hoạt động trong môi trường vi trọng lực, viết ngược và chịu được sự thay đổi nhiệt độ cực khủng.
NASA tiến hành test kỹ càng trước khi quyết định mua loại bút này. Fisher Space Pen lần đầu được sử dụng trong một nhiệm vụ Apollo vào năm 1968.
Vậy tại sao bút chì cũng không phải lựa chọn hoàn hảo?
Nếu bút chì có thể viết mà không phụ thuộc vào trọng lực, tại sao các phi hành gia không tiếp tục xài nó?
Plot twist: vấn đề nằm ở những thứ rất nhỏ!
Khi viết bằng bút chì, ngòi chì có thể gãy, các hạt than chì và mảnh vụn có thể trôi nổi lung tung trong khoang tàu. Những vật thể nhỏ như vậy có khả năng lọt vào các thiết bị tinh vi hoặc ảnh hưởng đến hệ thống điện - nguy hiểm vô cùng đó!
Phần vỏ gỗ của bút chì cũng là một yếu tố không được mong muốn trong môi trường kín, nơi nguy cơ cháy luôn được đặc biệt chú ý. Sau vụ cháy Apollo 1 năm 1967 khiến cả ba phi hành gia thiệt mạng, vấn đề an toàn cháy nổ càng được NASA coi trọng hơn bao giờ hết.
Các phi hành gia Apollo từng sử dụng bút dạ và bút bi. Đáng chú ý, một chiếc bút dạ thậm chí từng góp phần cứu tình huống trên Apollo 11 luôn nha: Buzz Aldrin dùng phần ruột bút để thay thế một công tắc bị gãy, giúp hệ thống khởi động module hoạt động. Quá đỉnh!
Ngày nay, phi hành gia trên ISS có nhiều lựa chọn hơn, trong đó có bút Sharpie nhiều màu và bút chì kim.
Phi hành gia NASA Clayton Anderson từng giải thích rằng bút chì kim thường được dùng để ghi các thông số phục vụ quy trình trên tàu. Loại bút này cũng cho phép tẩy xóa khi tình huống thay đổi - khá là tiện lợi!
Vì vậy, câu chuyện "NASA tốn hàng triệu USD làm bút, còn Liên Xô chỉ dùng bút chì" thực chất đã đơn giản hóa một quá trình phức tạp. Trong không gian, ngay cả một mảnh chì nhỏ cũng có thể trở thành vấn đề an toàn nghiêm trọng đấy!
Nguồn: techz.vn