Teo tinh hoàn xảy ra do một số lý do tiềm ẩn khiến tinh hoàn bị co lại như lão hóa, tình trạng bệnh lý có từ trước hoặc nhiễm trùng.
Teo tinh hoàn là gì mà nghe đáng sợ vậy?
Nói cho dễ hiểu thì đây là hiện tượng "của quý" của các anh bị teo lại đó các bạn ơi. Cụ thể là hai tuyến sinh sản nằm trong bìu bị co nhỏ lại.
Bình thường thì bìu có nhiệm vụ điều chỉnh nhiệt độ xung quanh tinh hoàn - lạnh thì co lại, nóng thì giãn ra. Nên đôi khi các anh cảm thấy nó to hay nhỏ khác nhau là chuyện bình thường nha!
Nhưng mà teo tinh hoàn là chuyện nghiêm trọng hơn đó! Đây là sự co rút thực sự của tinh hoàn chứ không phải do bìu đâu nhen. Nguyên nhân có thể do chấn thương, bệnh lý, hoặc tiếp xúc với một số hóa chất. Hậu quả là số lượng tinh trùng giảm, testosterone thấp, hoặc cả hai luôn á!
Viêm tinh hoàn - thủ phạm số 1 gây teo
Triệu chứng chính là đau và sưng ở tinh hoàn, kèm theo buồn nôn và sốt. Tuy ban đầu trông có vẻ to hơn nhưng sau đó lại dẫn đến teo đó các bạn!
Nguyên nhân phổ biến gồm: chlamydia, bệnh da liễu, vi khuẩn đường ruột di chuyển lên đường sinh sản sau khi quan hệ qua hậu môn, nhiễm trùng đường tiết niệu, phẫu thuật đường tiết niệu...
Có 2 loại viêm tinh hoàn chính nè:
1. Viêm tinh hoàn do virus: Thường do virus quai bị gây ra. Có đến 1/3 nam giới mắc quai bị sau tuổi dậy thì bị viêm tinh hoàn đó! Thường xảy ra trong vòng 4-7 ngày sau khi mắc bệnh quai bị.
2. Viêm tinh hoàn do vi khuẩn: Loại này thường do các bệnh lây truyền qua đường tình dục như bệnh lậu, chlamydia, HIV/AIDS. Một số trường hợp là do nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc đặt ống thông, dụng cụ y tế vào dương vật.
May mắn là có thể điều trị đảo ngược tình trạng teo, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng nha!
Những nguyên nhân bất ngờ khác - shock nhất là uống rượu đó!
Ngoài viêm tinh hoàn, còn nhiều nguyên nhân khác gây teo tinh hoàn mà một số cái nghe qua là bất ngờ luôn:
- Tuổi tác: Giống như chị em có mãn kinh, các anh cũng có "mãn dục" đó! Testosterone giảm dẫn đến teo tinh hoàn.
- Giãn tĩnh mạch: Giống giãn tĩnh mạch ở chân nhưng nằm gần tinh hoàn. Thường ảnh hưởng tinh hoàn trái và làm hỏng các ống sản xuất tinh trùng, khiến tinh hoàn nhỏ hơn.
- Xoắn tinh hoàn: Một tinh hoàn xoay và làm xoắn thừng tinh, giảm lưu lượng máu gây đau và sưng. Nếu không xử lý trong vài giờ có thể gây teo vĩnh viễn luôn nha!
- Ung thư tinh hoàn: Trường hợp hiếm gặp, độ tuổi trung bình chẩn đoán là 33. Tuy nhiên khả năng điều trị cao nha!
- Liệu pháp thay thế testosterone: Ironically, liệu pháp này lại có thể gây teo tinh hoàn vì làm ngưng sản xuất một số hormone quan trọng.
- Sử dụng steroid đồng hóa hoặc estrogen: Gây tác dụng tương tự như liệu pháp thay thế testosterone.
- Rượu - nguyên nhân bất ngờ nhất! Uống nhiều rượu có thể gây testosterone thấp và tổn thương mô tinh hoàn, cả hai đều dẫn đến teo tinh hoàn đó các bạn ơi!
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng lạm dụng rượu ở nam giới có thể gây suy giảm sản xuất testosterone và co rút tinh hoàn (Adler 1992).
Hệ thống sinh sản nam giới gồm vùng dưới đồi, tuyến yên trước và tinh hoàn. Rượu có thể can thiệp vào chức năng của từng thành phần này, gây ra liệt dương, vô sinh và giảm các đặc tính sinh dục nam thứ cấp. Với tinh hoàn, rượu ảnh hưởng xấu đến tế bào Leydig - nơi sản xuất và tiết testosterone. Nghiên cứu phát hiện uống nhiều rượu làm giảm nồng độ testosterone trong máu. Rượu còn làm suy giảm chức năng của các tế bào Sertoli tinh hoàn - đóng vai trò quan trọng trong quá trình trưởng thành của tinh trùng. Ở tuyến yên, rượu có thể làm giảm sản xuất, giải phóng và/hoặc hoạt động của hai hormone có chức năng sinh sản quan trọng là hormone tạo hoàng thể và hormone kích thích nang trứng.
Triệu chứng nhận biết
Triệu chứng chính là co rút một hoặc cả hai tinh hoàn, kèm theo một số triệu chứng khác tùy độ tuổi:
Chưa qua tuổi dậy thì: Không phát triển các đặc điểm sinh dục phụ như lông mặt, lông mu, kích thước dương vật lớn hơn.
Đã qua tuổi dậy thì: Giảm ham muốn tình dục, khô khan, giảm khối lượng cơ, không có hoặc giảm lông mặt, không có hoặc giảm lông mu, tinh hoàn mềm hơn.
Chẩn đoán và điều trị
Để tìm nguyên nhân, bác sĩ sẽ hỏi về lối sống và tiền sử tình dục để xác định liệu rượu hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục có phải nguyên nhân không.
Sau đó bác sĩ sẽ kiểm tra tinh hoàn về kích thước, kết cấu và độ săn chắc. Tùy trường hợp, có thể yêu cầu siêu âm tinh hoàn, xét nghiệm máu, kiểm tra mức độ testosterone...
Kết luận - điều trị sớm là chìa khóa!
Điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu do bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc nhiễm trùng thì dùng kháng sinh. Hoặc thay đổi lối sống, bỏ thói quen có hại như uống nhiều rượu. Trường hợp hiếm hoi phải phẫu thuật để điều trị xoắn tinh hoàn.
Mặc dù các tình trạng gây teo tinh hoàn thường dễ điều trị, nhưng bản thân teo tinh hoàn không phải lúc nào cũng hồi phục được. Trong nhiều trường hợp, điều trị sớm sẽ tăng khả năng hồi phục. Đặc biệt quan trọng nếu do xoắn tinh hoàn vì có thể dẫn đến tổn thương vĩnh viễn!
Các anh nên biết về kích thước và hình dạng tinh hoàn của mình nha. Nếu một hoặc cả hai tinh hoàn trở nên nhỏ hơn đáng kể, nên đi khám ASAP! Có nhiều cơ hội đẩy lùi tình trạng teo tinh hoàn nếu được can thiệp và điều trị sớm đó!
Nguồn: soha.vn