SocDeThuongNgoan
New member
Ngày xưa tôi từng nghĩ việc để phone cạnh giường ngủ là điên rồ lắm á. Nhưng giờ thì... tôi chính là người cuồng lướt phone lúc nửa đêm đó
Hồi trước cục sạc điện thoại của tôi được đặt ngay ở kệ cạnh cửa ra vào. Mỗi tối trước khi đi ngủ, tôi cắm sạc phone ở đó rồi lên phòng nằm ngủ thôi.
Tôi nhớ rõ chi tiết này lắm vì có lần vợ tôi bắt đầu mang phone lên giường và tôi bực mình vô cùng luôn Cái thiết bị sáng loá kia trông như một kẻ xâm nhập không được mời mà vẫn vô phòng ngủ của chúng tôi, cứ đòi attention hoài và phá tan cái không gian yên bình. Sao không xem TV hay đọc sách mà phải dùng phone làm gì? Và để thiết bị không dây gần đến vậy có hại cho sức khỏe không nhỉ?
Thế rồi khoảng 3 năm trước, tôi bỏ bias và mang cục sạc iPhone lên bàn cạnh giường luôn. Nghe hợp lý đấy, vì phone có thể sạc qua đêm mà vẫn trong tầm tay, phòng khi có tin nhắn lúc nửa đêm. Sáng sớm thì check email công việc cũng tiện. Thậm chí báo thức của iPhone còn thay luôn cái đồng hồ radio Sony cũ rích trong phòng nữa.
Một đêm nọ, tôi tỉnh giấc lúc nửa đêm mà không ngủ lại được. Không nghĩ ngợi gì nhiều, tôi cầm phone lên lướt tin tức và các bài đăng trên mạng xã hội. Tần suất "ăn đêm" này càng ngày càng nhiều, đến nỗi tôi tự hỏi liệu mình có cố tình tỉnh dậy lúc 1-2 giờ sáng chỉ để cập nhật thông tin mới nhất về lũ lụt, núi lửa phun ở đâu đó xa xôi, hay xem liệu bạn bè ở múi giờ khác có đăng gì mới không
Đây có phải là điều xấu không? Nếu không có phone, liệu tôi có nằm im, tỉnh thêm khoảng 1 tiếng rồi ngủ lại không? Hay thói quen mới này đã làm lịch trình ngủ của tôi bị rối loạn và có thể gây hại cho tinh thần không?
Tôi không biết câu trả lời cho những câu hỏi đó. Nhưng tôi biết rõ rằng sức hút của chiếc phone trong đời sống hằng ngày của tôi, và của nhiều người khác, là cực kỳ mạnh mẽ. Dù trên bàn ăn tối hay trên ghế lái xe, mọi người tôi biết đều rất khó để rời xa một thiết bị mà 11 năm trước còn chưa tồn tại nè
Thật đáng suy ngẫm. Và hơi đáng sợ nữa ấy chứ
Người ta rất dễ hoảng loạn trước công nghệ mới. Ngày xưa người ta đã lo lắng về việc mất tập trung từ khi MTV lên sóng, và có lẽ còn trước đó nữa. Khi radio phát triển mạnh vào thập niên 1920, có người còn nghĩ nó làm ảnh hưởng trí tuệ trẻ em luôn.
Trước cả TV và radio, người ta đã kêu ca về tác động sức khỏe của các công nghệ mới, và thường tưởng tượng về chúng với những hiệu ứng thực sự kinh dị. Khi đường sắt mới được xây dựng, một số người lo ngại phụ nữ không nên đi tàu hỏa vì tốc độ trên 50 dặm/giờ có thể khiến... tử cung bay ra khỏi cơ thể?! (wtf luôn á )
Bất kỳ công nghệ mới nào làm thay đổi những mối quan hệ của chúng ta - cách chúng ta dùng thời gian, nhìn nhận về không gian hay cách chúng ta tương tác với nhau - đều có khả năng gây ra lo lắng trong xã hội.
Smartphone chắc chắn gây ra tất cả những thứ đó rồi
Nhưng trước khi bỏ qua bất kỳ lo ngại nào về tác động của smartphone với lý do chỉ là sự hoảng loạn vô căn cứ, chúng ta cần nhìn kỹ hơn. Vì không như các công nghệ mới khác, rõ ràng là có một vài phần nào đó trong sự ám ảnh smartphone của chúng ta không phải ngẫu nhiên mà có chủ đích luôn.
Những nhà sản xuất thiết bị và ứng dụng điều hành mô hình kinh doanh của họ - trực tiếp hoặc gián tiếp - đều dựa trên việc chúng ta thường xuyên sử dụng thiết bị, và họ thiết kế, điều chỉnh thiết bị theo hướng đó. Ví dụ, chúng ta đều thích nhận được "like" trên mạng xã hội với cùng lý do như những người đánh bạc muốn thấy 3 quả dưa hấu xếp hàng ngang trên máy đánh bạc: đó là một phần thưởng biến số, một trong những khái niệm lớn nhất trong lĩnh vực tâm lý học hành vi
Nir Eyal, tác giả cuốn "Hooked: How to Build Habit-forming Products" - cuốn kinh thánh cho việc quản lý sản phẩm tại Thung lũng Silicon - cực lực phản đối quan điểm smartphone gây nghiện (một thứ chỉ gây nghiện khi nó vượt lên ý chí muốn dừng lại của bạn) và tranh luận rằng việc thiết kế các sản phẩm có khả năng hình thành thói quen là hợp với đạo đức.
Nhưng sự thật là các sản phẩm thu hút sự chú ý của chúng ta lại được sản xuất bởi các tập đoàn vì lợi nhuận, và các tiêu chuẩn đạo đức chỉ có giá trị nếu chúng không xung đột với lợi nhuận thôi
CEO Facebook, Google và Apple - những trụ cột của thời đại smartphone - đều có trách nhiệm phải gửi cho Wall Street một bản báo cáo tiến độ kinh doanh mỗi 90 ngày. Và cho dù các báo cáo này dựa vào thời lượng người dùng đổ vào một ứng dụng, hay doanh số thiết bị bán ra để sử dụng các ứng dụng kia, Wall Street chỉ muốn một thứ: nhiều hơn nữa!
Còn rất lâu nữa chúng ta mới hiểu được tường tận hậu quả của thói quen dùng phone của mình. Thế hệ trẻ đang lớn lên ngày nay sẽ không bao giờ biết được cuộc sống không có smartphone là như thế nào, cũng như hầu hết người lớn ngày nay không thể quen được với thế giới không có TV, máy bay và xe hơi.
Liệu việc sử dụng smartphone quá mức của chúng ta có phải là hồi chuông cảnh báo không? Hay nó đơn giản chỉ là kết quả tự nhiên của công nghệ đang hình thành từng ngày? Liệu chúng ta có nhận thức được những thứ mình sẽ phải hi sinh cho quá trình đó không?
Đó là một cuộc tranh luận đang ngày một trở nên quan trọng. Tốc độ quá nhanh của sự cải tiến làm cho các thiết bị và ứng dụng trở nên cuốn hút và không thể cưỡng lại được. Đây rõ ràng là thời điểm thích hợp để đọc và suy ngẫm về điều đó, ngay cả khi bạn đang đọc nó trên phone của mình vào lúc 2 giờ sáng đó nha!
Nguồn: kenh14.vn