Sau khi Tập đoàn Central (Central Group) của ông tỉ phú giàu nhất Thái Lan thâu tóm Big C Việt Nam, nhiều người lại càng nghĩ rằng người Thái chính là lý do khiến hàng Việt mình đang dần "biến mất" khỏi quầy kệ siêu thị. Nhưng thực ra... không đơn giản vậy đâu!
Cuối tuần vừa rồi mình đi mua sắm ở Lotte Mart Nam Sài Gòn, Quận 7, TPHCM. Cái gì giật mình là hàng Thái ở chỗ này - nơi được coi là "căn cứ địa của hàng Hàn Quốc" - đã tăng nhiều vô cùng so với cách đây khoảng nửa năm
Từ quầy đồ ăn chế biến đến quầy bánh kẹo, bơ sữa hay chăn ga gối nệm, ngành hàng nào cũng có mặt sản phẩm Thái hết.
Mà còn toàn nằm ở những vị trí "vàng" kiểu đầu quầy, đầu kệ, diện tích trưng bày gấp đôi gấp ba quầy bình thường, bày biện đẹp mê ly luôn.
Chưa kịp test chất lượng thế nào nhưng bao bì thì nhìn sang xịn như hàng châu Âu, hàng Mỹ... giá cũng ổn, lại còn khuyến mãi hấp dẫn nữa chứ
Vậy, phải chăng ông chủ Hàn Quốc đang thiên vị hàng Thái Lan hơn hàng các nước khác? Mình không tin điều đó!
Đơn giản vì họ đang làm đúng quy luật thị trường thôi: bán những gì khách hàng cần và tất nhiên là hưởng lợi từ việc nhà cung cấp trả thêm phí dịch vụ khi muốn quầy kệ to, vị trí đẹp!
Nhớ lại cách đây không lâu, bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, lúc đó còn là Tổng giám đốc hệ thống Maximark - chuỗi siêu thị tư nhân đầu tiên và được các nhà cung cấp đánh giá là rất cởi mở với hàng hóa (ở chỗ chấp nhận tất cả sản phẩm vào bày bán miễn là đảm bảo tiêu chuẩn, chất lượng, không phân biệt quy mô doanh nghiệp), đã chia sẻ rằng: chẳng cần đợi đến khi Cộng đồng kinh tế ASEAN hoạt động mới lo ngại hàng Thái Lan giá rẻ (nhờ không thuế) chiếm lĩnh thị trường đâu. Từ lâu rồi, hàng Thái dù cao giá hơn hàng Việt Nam vẫn được yêu thích.
Nguyên nhân là chất lượng tốt, mẫu mã bao bì đẹp mắt.
Bà Ánh Hồng từng khuyên các doanh nghiệp: cách duy nhất để thắng là nâng cao chất lượng, cải tiến bao bì, khắc phục lỗi cố hữu là cứ sản xuất quy mô lớn là giảm chất lượng.
Và nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã làm được nên đã cạnh tranh ngon, chiếm được thị phần
Bà Lê Thị Thanh Lâm, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Sài Gòn Food - một doanh nghiệp ở ngành thực phẩm đông lạnh, cũng từng chia sẻ: Sài Gòn Food có một sản phẩm chủ lực đã cạnh tranh ngang ngửa với hàng nhập khẩu Thái Lan cùng loại, đó là lẩu Thái, gồm cả nước dùng lẫn các loại thực phẩm.
Đây là thành quả của cả một quá trình từ khâu nghiên cứu, sản xuất đến tiếp thị, quảng bá.
Bà Võ Thị Kim Thanh, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Mỹ phẩm Việt - nhà sản xuất sản phẩm mặt nạ Vedette, Josto - thì kể: nếu như cách đây vài năm, doanh nghiệp bà phải vất vả lắm mới đưa được hàng vào siêu thị, thì giờ chính các siêu thị chủ động liên hệ để đặt hàng luôn
Kể mấy chuyện nhỏ này ra để nói rằng: chẳng phải khi mấy ông tỉ phú Thái Lan mua lại Metro, Big C từ tay người Đức, người Pháp thì hàng Thái mới tràn ngập siêu thị Việt Nam đâu.
Người tiêu dùng thích sản phẩm Thái Lan nên từ Lotte Mart đến Big C, Co.opmart đều bán hàng Thái.
Người tiêu dùng thích sản phẩm lẩu Thái của Sài Gòn Food nên bà Lâm đã được tiếp thêm sức mạnh khi đàm phán với người thu mua của siêu thị về mức chiết khấu, về chương trình khuyến mãi hay chỉ tiêu doanh số thưởng.
Sản phẩm Vedette của bà Thanh được người tiêu dùng muốn mua nên các chủ siêu thị dù thích hay không cũng phải mời bà vào bán. Và tất nhiên, khi được mời thì bà Thanh sẽ được ưu tiên nhất định rồi.
Ngược lại, sẽ có những sản phẩm bị đào thải mà lý do thực sự không nằm ở chuyện nhà bán lẻ ép giá, chơi chiêu.
Ai kinh doanh, nhất là làm ăn với siêu thị, đều biết những nhân viên thu mua được đào tạo chuyên nghiệp để đàm phán sao cho lợi nhuận của siêu thị là tối đa.
Chuyện họ hẹn họp lúc hai giờ chiều, bắt chờ cho mệt nhoài... như nhiều người từng phản ánh, suy cho cùng cũng là một kỹ năng, thủ thuật đàm phán.
Chuyện chiết khấu tăng dần theo năm nhưng giá bán thì khó tăng, về bản chất cũng là chuyện cần làm, giống như nhà sản xuất muốn mua được giá tốt từ người nông dân cung cấp nguyên liệu đầu vào vậy.
Vấn đề là: nhiều doanh nghiệp nhỏ, quy mô sản xuất chưa đủ lớn, biên lợi nhuận chưa đủ rộng nhưng vì quá muốn đưa hàng vào siêu thị như một cách nâng tầm tên tuổi, thương hiệu nên đã chấp nhận ký các hợp đồng, thậm chí chấp nhận thỏa hiệp với quyền lợi riêng của chính những người thu mua
Để rồi khi gặp biến động như nhà bán lẻ đổi chủ, chính sách thu mua thay đổi... thì không thể trụ lại, vì cũng không có quyền lực lớn nhất là sức mạnh thương hiệu mà người tiêu dùng dành tặng.
Đó là lý do vì sao không ai có thể có động thái pháp lý mạnh mẽ, chẳng hạn như khởi kiện nhà bán lẻ, dù cảm thấy ấm ức, bức xúc.
Tóm lại, trong câu chuyện hàng Thái đang tràn ngập thị trường Việt Nam (chứ không chỉ là kênh bán lẻ) này, không thể trách ông tỉ phú Thái Lan đã nhiều tiền và nhanh tay mua lại các hệ thống của người Đức, người Pháp và chắc còn nhiều người nữa, rồi dùng chiêu trò đẩy hàng Việt ra.
Cũng không thể đòi hỏi các cơ quan quản lý can thiệp, bảo vệ vì đó là quan hệ dân sự thuận mua vừa bán và được quy định bằng hợp đồng thương mại.
Nhưng có thể ước giá như các cơ quan quản lý biết hỗ trợ doanh nghiệp một cách bài bản và khéo léo như Chính phủ Thái đã làm; có thể tiếc cho các doanh nghiệp Việt Nam đã không lường đúng sức mình khi đưa hàng vào siêu thị nên cứ hoài thua thiệt, trách những ai đã không tranh thủ "nâng cấp" bản thân khi còn cơ hội...
Nguồn: soha.vn