CauChanhUwu
New member
Tốc độ bay chậm rãi, được bọc giáp cứng như bánh chưng, chở theo kho vũ khí khủng - máy bay yểm trợ hỏa lực mặt đất (Close air support - CAS) đã tạo nên một cuộc cách mạng thực sự trong chiến thuật không quân từ thời Thế chiến 2. Và cho đến giờ, vai trò của các "ông trùm trên không" này vẫn nguyên giá trị luôn nha!
Điểm cộng lớn của máy bay CAS so với mấy anh tiêm kích đa năng, cường kích xịn sò khác chính là... rẻ bèo! Vừa chế tạo vừa xài đều tiết kiệm hết nước chấm
"Từ kinh nghiệm thực tế chiến trường trong các cuộc xung đột vũ trang trong nửa sau thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 đã chỉ ra một vấn đề chính những máy bay chiến đấu đơn giản, bay chậm, chi phí rẻ lại có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ hiệu quả hơn các dòng máy bay chiến đấu tiên tiến, đắt tiền", chuyên gia quân sự Andrey Kotz nhận định.
Chính vì thế, máy bay CAS giờ vẫn là "main character" không thể thiếu trong quân đội nhiều quốc gia trên thế giới. Dưới đây là 4 loại máy bay CAS đỉnh của chóp mà giới chuyên gia quân sự toàn cầu công nhận đấy!
"Xe tăng bay" Su-25 - Comeback kid của Liên Xô
Lần đầu xuất hiện năm 1975, máy bay CAS Liên Xô Su-25 được coi là "người kế thừa" xứng tầm của "xe tăng bay" IL-2 thời Thế chiến 2. Nhờ hiệu suất chiến đấu và độ tin cậy cực khủng trong mọi điều kiện chiến trường khắc nghiệt, suốt 4 thập kỷ qua đã có gần 1.000 chiếc máy bay CAS loại này được xuất xưởng - số liệu không nói dối!
Ngoài vũ khí cân đủ thứ, Su-25 còn nổi danh ở khả năng bảo vệ phi công và các bộ phận quan trọng liên quan tới khả năng sống còn của máy bay trên không. Các phi công Liên Xô còn đặt biệt danh siêu dễ thương cho buồng lái của chiếc Su-25 là "bốt điện thoại công cộng" vì khả năng bảo vệ đặc biệt của nó
Với những tấm titanium dày 10-24mm gia cường, buồng lái của Su-25 có thể chịu được đạn bắn thẳng cỡ 17,2mm và đạn phòng không nổ phá mảnh 30mm. Các bộ phận quan trọng trên Su-25 ngoài việc được bọc giáp, chúng đều được chế tạo theo cặp để đáp ứng khả năng thay thế tức thì khi bộ phận đang hoạt động gặp trục trặc hoặc trúng đạn - backup luôn luôn sẵn sàng!
Trong cuộc xung đột tại Afghanistan những năm 1980, máy bay Su-25 đã có màn thể hiện ấn tượng chống lại các phần tử Hồi giáo thánh chiến được CIA hỗ trợ. Tốc độ bay thấp, ổn định và tin cậy đã giúp Su-25 thực hiện các đòn tấn công chính xác ở khu vực đồi núi, địa hình hiểm trở vốn không thể sử dụng được các loại vũ khí yểm trợ hỏa lực truyền thống.
Trong suốt cuộc xung đột tại Afghanistan, Không quân Liên Xô chỉ có 23 chiếc Su-25, nhưng không có phi công nào thiệt mạng - wow! "Đã có trường hợp, một chiếc Su-25 quay về căn cứ với hơn 100 lỗ thủng trên thân. Chính vì điều đó, Su-25 đã có được đặt biệt danh là 'xe tăng bay'", chuyên gia A. Kotz đánh giá.
"Lợn rừng" A-10 Thunderbolt II - Đại gia Mỹ ra tay
Trước những hiệu quả rõ ràng của máy bay CAS, Mỹ cũng có dòng máy bay của riêng mình, đó chính là A-10 Thunderbolt II (biệt danh Lợn rừng). Nguyên mẫu đầu tiên của máy bay CAS A-10 xuất hiện năm 1970 và được chấp nhận vào biên chế Không quân Mỹ năm 1977.
Ban đầu, khi nguyên mẫu chiếc A-10 được giới thiệu, giới chức Lầu Năm góc đã tỏ ra hoài nghi về khả năng chiến đấu của nó - classic drama!
Máy bay CAS A-10 dường như là một điều khác biệt hoàn toàn so với xu hướng phát triển máy bay chiến đấu siêu thanh hiện đại như F-15, F-16 thời điểm đó. Những cuộc tranh cãi về số phận của máy bay A-10 còn tiếp tục kéo dài suốt nhiều năm trong thập kỷ 1980.
Con số trên dù vẫn còn nhiều nghi ngờ vì nó diễn ra trong bối cảnh Quân đội Iraq triệt thoái vội vàng khỏi Kuwait và rất nhiều đơn vị đã bị phá hủy trên "Đường cao tốc tử thần" nối Kuwait và Iraq vì máy bay ném bom.
Nhưng rõ ràng, A-10 đã tỏ ra là phương tiện cực kỳ phù hợp với những cuộc chiến tranh bất đối xứng, khi hầu hết các đối thủ đều có tiềm lực yếu hơn Quân đội Mỹ. A-10 sau này còn xuất hiện tại Liên bang Nam Tư, Afghanistan, Iraq, Lybia và Syria - đi khắp nơi luôn!
Xét về kỹ thuật, bản thân máy bay A-10 có thể coi là "một khẩu súng biết bay", khi toàn bộ thiết kế của máy bay điều xoay quanh khẩu pháo bắn nhanh 30mm có khả năng bắn đạn DU xuyên giáp phương tiện chiến đấu của đối phương.
Mỗi viên đạn 30mm DU nặng tới nửa ki-lô-gam kết hợp cùng sơ tốc rời nòng lớn hoàn toàn có khả năng xuyên thủng và phá hủy các phương tiện chiến đấu hạng nặng nhờ việc tấn công từ trên nóc (nơi được bọc giáp mỏng nhất). Ngoài ra, A-10 còn mang theo bom, rocket và tên lửa dẫn đường tùy theo nhiệm vụ chiến đấu - full option đấy!
Dù có hỏa lực mạnh mẽ, nhưng nhiều chuyên gia quân sự đánh giá, hỏa lực của A-10 khá chính xác khi sử dụng pháo chính. Đã có trường hợp máy bay A-10 bắn nhầm vào lực lượng mà đáng ra nó phải hỗ trợ, trong đó có cả dân thường - oops moment thật sự
"Chính hệ thống ngắm bắn điện tử đơn giản đã không cho phép phi công lái A-10 không phải lúc nào cũng có thể khai hỏa chính xác vào mục tiêu", chuyên gia A. Kotz đánh giá.
EMB-314 Super Tucano của Brazil - Underdog đáng gờm
Dù Nga và Mỹ đang là những siêu cường sở hữu máy bay CAS tin cậy và mạnh mẽ, nhưng điều đó không ngăn cản nhiều quốc gia khác phát triển dòng máy bay chiến đấu này.
EMB-314 được bọc giáp nhẹ bằng các tấm vật liệu chống đạn Kevlar và pháo 12,7mm, 20mm, cùng các loại bom, rocket lắp trên các giá treo vũ khí dưới thân và cánh. Điều này đã vô tình biến chiếc EMB-314 có thể thực hiện nhiệm vụ của máy bay CAS.
Do thiếu trang bị đặc chủng, EMB-314 không có khả năng chống lại xe tăng đối phương hay có khả năng tự bảo vệ trước đạn phòng không. Tuy nhiên, chuyên gia A. Kotz đánh giá, chi phí sử dụng rẻ, đơn giản đã biến EMB-314 phù hợp chống lại các nhóm phiến quân nhỏ lẻ - vừa túi tiền mà hiệu quả!
Nhờ hiệu quả tác chiến cao, Quân đội Colombia đã đặt mua máy bay Super Tucano để chống lại các băng đảng buôn bán ma túy; Mỹ cũng đặt mua tới 200 chiếc máy bay dạng này để sử dụng chúng chống tại Taliban ở Afghanistan - best seller thực sự đó!
Dassault/Dornier Alpha Jet của châu Âu - Sản phẩm hợp tác "xịn xò"
Dòng máy bay huấn luyện/cường kích hạng nhẹ Alpha Jet, sản phẩm hợp tác giữa Tây Đức và Pháp giới thiệu trong những năm 1970, đã được sử dụng với vai trò nhưng máy bay CAS trong biên chế không quân 14 quốc gia trên thế giới.
Alpha Jet được thiết kế có thể tiêu diệt cả mục tiêu đang di chuyển lẫn đang đứng yên, cũng như cho các nhiệm vụ trinh sát và huấn luyện phi công - đa năng phết!
Nguồn: soha.vn