HanHong9748
New member
Hãng xe Nissan vừa "từ chối phục vụ" Carlos Ghosn khỏi ghế chủ tịch sau khi anh này bị bắt tại Nhật vì nghi vấn gian lận tài chính: khai man thu nhập và xài lung tung tài sản công ty. Nhưng này, đây chỉ là một trong cả rổ drama của các doanh nghiệp Nhật thời gian gần đây thôi nha, theo CNN.
Nhiều "ông lớn" khác của xứ Phù Tang như Kobe Steel, Takeda và Toray Industries trước đó cũng đã gây chấn động khi thú nhận vi phạm quy định an toàn hoặc làm giả data. Những bê bối này không chỉ khiến khách hàng, đối tác sốc nặng mà còn phá nát hình ảnh của các nhà sản xuất Nhật - vốn được biết đến với chất lượng đỉnh cao và uy tín xịn sò.
Theo các chuyên gia phân tích, có nhiều nguyên nhân dẫn đến những drama này, trong đó chủ yếu là do văn hóa doanh nghiệp của Nhật.
Không có ai là chuyên gia cả
Ở hầu hết công ty phương Tây, nhân viên được tuyển theo hợp đồng chi tiết và chỉ làm đúng những gì đã thỏa thuận trên giấy tờ. Nhưng ở Nhật, nhân viên được tuyển về mà không có job description và có thể được giao bất cứ nhiệm vụ gì luôn.
Vì vậy, tất cả nhân viên có thể bị chuyển đến phòng ban mới hoặc thậm chí chi nhánh mới chỉ trong... một ngày. Các công ty thường yêu cầu nhân viên đổi phòng ban 2 năm một lần. Sự luân chuyển này giúp nhân viên nắm được nhiệm vụ cơ bản ở tất cả bộ phận của công ty, nhờ đó khi lên làm sếp, họ có thể hiểu rõ công ty từ trong ra ngoài.
Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc các công ty Nhật thiếu vắng những chuyên gia thực thụ - những người có chuyên môn sâu về một lĩnh vực, vì hầu hết quản lý chỉ có thời gian ngắn để học về quy trình nào đó của công ty. Và họ thường không bắt kịp với những vấn đề kinh doanh mới nổi.
Làm việc trọn đời ở một công ty
Các công ty Nhật có chính sách tuyển dụng trọn đời và họ kỳ vọng nhân viên làm việc cho công ty đến tận khi nghỉ hưu. Trên thực tế, nhiều người Nhật được tuyển vào làm ngay sau khi tốt nghiệp đại học và làm việc ở đó suốt đời luôn.
Tuy nhiên, làm việc suốt đời tại một công ty với cùng một nhóm đồng nghiệp khiến họ gặp khó khăn trong việc chỉ ra vấn đề hay đặt nghi vấn về các quy trình hiện có. Theo các nhà phân tích, thậm chí trong đội ngũ lãnh đạo, nhiều quản lý Nhật chỉ biết đến một công ty duy nhất và làm việc ở đó trong nhiều thập kỷ. Theo đó, họ thường không nhận ra những tiêu chuẩn quốc tế mới hoặc nhận ra quá chậm.
Thêm nữa, nhân viên mới được đào tạo tại mỗi phòng ban bởi chính các nhân viên cũ (được gọi là senpai - tiền bối) - những người đóng vai trò là người chỉ dẫn đồng thời là quản lý phi chính thức của họ.
Điều này tạo ra mối liên kết chặt chẽ giữa các nhân viên. Nhưng chính điều đó cùng với hệ thống phân cấp nghiêm ngặt khiến cho nhân viên khó có thể nảy sinh các ý tưởng mới.
Khó sa thải nhân viên
Luật lao động của Nhật cũng khiến các công ty khó có thể "cho nghỉ việc" những nhân viên toàn thời gian. Họ có thể làm việc tại cùng một công ty cho đến khi nghỉ hưu và được pháp luật bảo vệ hoàn toàn, miễn là cống hiến hết mình cho công ty và luân chuyển khắp các vị trí tại công ty trong 10 năm đầu sự nghiệp.
Nhiều nhân viên Nhật không đặt câu hỏi về các quy trình nội bộ vì họ không thể so sánh với quy trình của các công ty khác trước đây và hiện tại. Văn hóa làm việc tại một công ty trọn đời tạo ra mối liên kết chặt chẽ khiến nhân viên khó có thể chỉ ra những vấn đề hay chỉ trích quy trình nội bộ của công ty, kể cả khi họ nhận thấy sự sai trái.
Giờ đây, khi niềm tin vào các doanh nghiệp Nhật bị sụt giảm nghiêm trọng, đương nhiên nước này cần phải thay đổi những quy định về quản lý doanh nghiệp rồi. Trên thực tế, chính phủ Nhật đã có một số động thái. Năm 2015, ban giám đốc của một doanh nghiệp Nhật được yêu cầu phải có 2 giám đốc đến từ bên ngoài.
Dù bản thân quy định này không có ràng buộc về mặt pháp lý, các doanh nghiệp phải đưa ra lý do nếu như không tuân thủ. Chính phủ kỳ vọng việc đa dạng hóa thành phần ban giám đốc sẽ giúp đổi mới phương thức ra quyết định của đội ngũ lãnh đạo công ty.
Những thay đổi trong xã hội Nhật cũng có tác động đến các doanh nghiệp. Quốc gia này đang đối mặt tình trạng thiếu lao động trầm trọng do sụt giảm dân số. Tỷ lệ thất nghiệp của Nhật đang ở mức thấp kỷ lục 2,3% và các công ty coi việc tuyển dụng là thách thức lớn nhất trong tương lai.
Để ứng phó với tình trạng này, chính phủ đã nới lỏng các quy định về nhập cư và cho phép các quản lý nước ngoài dễ dàng gia nhập vào công ty Nhật hơn. Những nhân sự quốc tế có thể sẽ mang đến cái nhìn đa chiều hơn cũng như thực hiện các quy trình mới tại các công ty truyền thống của Nhật, giúp nâng cao tính cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu.
Bên cạnh đó, làn sóng "lên tiếng" ngày càng trở nên phổ biến tại Nhật vài năm trở lại đây. Nhiều trong số các bê bối vài tháng qua đã tạo ra những rủi ro lớn, vì vậy ngày càng nhiều nhân viên bắt đầu lên tiếng báo cáo tình trạng sai trái với nhà chức trách.
Nguồn: soha.vn