Nghe có vẻ khó tin nhưng giữa vùng đầm lầy mặn chát ven biển, có một loại cây tên măng tây miền biển (salicornia) lại sống khoẻ re như "cá gặp nước" luôn đó!
Từ thuở nào tây nào, các bác ở vùng biển đã biết hái nó về ăn rồi. Nhưng mãi đến gần đây, khi Trái đất nóng lên từng ngày, cả thế giới mới bắt đầu để ý đến em này vì nguồn cung gần như vô tận, dinh dưỡng xịn xò lại còn có tác dụng chữa bệnh nữa chứ!
Trông thì hơi "cùi" tí nha các bạn ơi – loại cây này không có lá, lại đâm nhánh lung tung, nhìn rối mắt á. Nhà tự nhiên học người Anh William Turner từ thế kỷ XVI còn chê nó "gầy guộc, toàn khớp là khớp" cơ đó. Thế mà tưởng không ngon mà ngon không tưởng luôn!
Theo nghiên cứu khảo cổ, người Bắc Phi đã mê nó từ thời đồ đồng rồi. Các thổ dân châu Mỹ cũng ăn như rau hàng ngày, đặc biệt là người da đỏ ở miền Tây Canada còn yêu thích cực kỳ, cứ đi đâu xa là gói theo làm đồ ăn dự trữ.
Bộ lạc Tlingit ở Bắc Phi thuộc dạng "fan cứng" sớm nhất, họ đặt cho nó cái tên cute là "suk kadzi" - nghĩa là dây thừng thắt nút mọc trên bãi biển nè! ️
Với hơn 50 loài khác nhau, măng tây miền biển mọc tứ tung khắp các bờ biển. Vào cuối xuân, lúc đọt non mọng nước nhất, người ta thu hoạch, luộc hoặc trần qua nước sôi nhiều lần rồi ăn ngay hay đóng hộp, đút lọ, đông lạnh hoặc ngâm chua. Đọt măng tây miền biển có màu xanh giống rong biển, vị và kết cấu thì na ná rau bina hoặc măng tây. Vì mặn sẵn rồi nên phải sơ chế kỹ với nước sôi, nấu xong không cần bỏ muối nha!
Tuy quen thuộc với dân ven biển nhưng măng tây miền biển chưa phải loại rau hot toàn cầu đâu. Ở Tây Ban Nha, nó mọc đầy trên đầm lầy ngập mặn ở cửa sông Guadiana và Carreras, thế mà Díaz Cárdenas - một hướng dẫn viên du lịch bản địa - lại chẳng hề hay biết gì!
Mãi đến năm 2013, khi dẫn nhóm khách Pháp đi tour, có người kể là ở Pháp người ta ăn đọt cây này, bác Díaz mới ngỡ ngàng kiểu "whaaaat" . Lập tức tìm hiểu, research cực kỳ kỹ càng rồi quyết tâm trồng luôn!
Ban đầu khó kiếm chỗ bán lắm, nhưng cuối cùng bác Díaz cũng ổn nhờ các nhà hàng địa phương thích mua rau củ lạ theo mùa. Bác mở rộng diện tích, gia nhập hội nông dân trồng măng tây miền biển toàn cầu, rồi tích cực PR cho nó luôn!
Vì chịu được nóng, chịu được mặn, măng tây miền biển sớm lên ngôi "siêu thực phẩm" vì vừa giải quyết được vấn đề môi trường như chống suy thoái đất, mặn xâm nhập... vừa mở ra cơ hội phát triển cho nông nghiệp nữa chứ! Win-win phết đó!
Giờ đây, bác Díaz trồng tới 2 mẫu măng tây miền biển, cung cấp khoảng 4 tấn đọt non mỗi năm. Từ sáng sớm, dưới ánh nắng gay gắt, bác cầm kéo bước vào cánh đồng, ngồi xổm cắt từng nắm đọt bỏ vào thùng nhựa. Giá thành siêu xịn luôn nha - thu mua tại chỗ cũng tầm 180 euro/kg rồi đó!
Không chỉ đọt non, hạt măng tây miền biển cũng xịn sò không kém. Nghiên cứu cho thấy hạt của nó giàu protein cực kỳ, có tới 9 axit amin thiết yếu mà cơ thể cần nhưng lại không tự sản xuất được. Chưa hết, còn giàu vitamin và các khoáng chất quan trọng như magie, canxi, kali nữa cơ!
Thậm chí cả thân già cũng có giá trị sử dụng luôn nè! Đốt thành tro để làm xà phòng ấy. "Có thể nói, toàn bộ cây măng tây miền biển đều là tiền là bạc", bác Díaz hào hứng chia sẻ. Literally "cây vàng" luôn á!
Những năm gần đây, giới nghiên cứu focus vào khám phá tiềm năng của măng tây miền biển. Họ phát hiện ra nó tạo ra các phân tử kỳ lạ, có thể chiết xuất và chế biến đủ thứ - từ kem dưỡng da đến thức ăn gia súc, gia cầm, thậm chí là thuốc phòng ngừa hoặc điều trị rối loạn vận mạch luôn! Thử nghiệm lâm sàng từ năm 2022 – 2024 cho thấy măng tây miền biển an toàn và hiệu quả trong việc điều trị đột quỵ nhẹ đó các bạn ạ!
Ngoài tốt cho tim mạch, nó còn giúp giảm huyết áp và cholesterol LDL, chống viêm, tăng cường hệ miễn dịch nữa... Mỗi năm lại có thêm vài phát hiện mới về nó và toàn là lợi ích cho sức khỏe con người cả. Những nông dân như bác Díaz phấn khởi lắm, tôn vinh nó là "cây trồng tương lai của toàn cầu" luôn!
Hiện tại, măng tây miền biển đang được thử nghiệm trồng khắp các châu lục. Dù ở vùng Trung Đông khô nóng, hạn hán quanh năm, nó vẫn "ez game" thôi. Thay vì nước ngọt vốn ngày càng khan hiếm, măng tây miền biển chỉ cần... nước biển là đủ rồi! Trước tình trạng mặn xâm nhập vì nước biển dâng, nó đúng là lựa chọn số 1 cho cả môi trường lẫn con người luôn á!
Nguồn: soha.vn