Iridium có thể "xử đẹp" tế bào ung thư bằng cách bơm đầy oxy nguyên tử độc hại vào chúng luôn ấy
Chuyện là 66 triệu năm trước, một cục thiên thạch khổng lồ đâm sầm vào Trái Đất, làm bọn khủng long bay màu hết. Nghe bi thảm nhưng mà plot twist đây: sự kiện này lại đang giúp chúng ta đấm sml ung thư đó các bạn ơi!
Cụ thể là thế này nè: một loại kim loại có trong thiên thạch đó có thể nhắm target thẳng vào các khối u. Nó biến phân tử oxy bình thường trong tế bào ung thư thành oxy nguyên tử - thứ độc gấp không biết bao nhiêu lần luôn.
Điểm xịn nhất là gì? Kim loại này chỉ "hành hạ" mỗi tế bào ung thư thôi chứ không động đến các tế bào khỏe mạnh. Chọn lọc cực kỳ mấy bạn ơi!
Các nhà khoa học Anh và Trung Quốc đã team up làm nghiên cứu này. Họ chứng minh được rằng iridium - loại kim loại hiếm thứ 2 trên Trái Đất - có thể giết tế bào ung thư bằng cách "đầu độc" chúng với oxy nguyên tử.
Tại Đại học Warwick và Đại học Tôn Trung Sơn, các nhà khoa học đã tạo ra một hợp chất từ iridium kết hợp với một vài chất hữu cơ khác.
Hợp chất này có thể tự động tìm đường đến tế bào ung thư. Khi đã xâm nhập vào bên trong rồi, nó sẽ biến phân tử oxy thành dạng oxy nguyên tử - thứ độc khủng khiếp luôn.
Quá trình này được kích hoạt bằng cách chiếu một tia laser (có thể xuyên qua da nhé) vào vùng ung thư của bệnh nhân. Ánh sáng làm "trigger" cho hợp chất iridium hoạt động và tạo ra oxy nguyên tử.
Trong nghiên cứu được đăng trên tạp chí Angewandte Chemie, các nhà khoa học đã test tính năng của iridium với mô hình khối u ung thư phổi. Kết quả cho thấy hợp chất iridium đã lọt vào tất cả các lớp của khối u luôn, chứng tỏ hiệu quả cực xịn!
Ngược lại, khi thử nghiệm trên các tế bào khỏe mạnh thì hợp chất iridium lại không làm gì cả.
"Bạch kim đã được sử dụng trong hơn 50% các liệu pháp hóa trị ung thư", nhà nghiên cứu Peter Sadler từ Đại học Warwick cho biết.
"Khả năng của các kim loại quý khác như iridium, giúp cung cấp các loại thuốc tấn công nhắm mục tiêu đến tế bào ung thư theo những cách hoàn toàn mới, và chống lại sức đề kháng của chúng trong khi đạt đến độ an toàn với ít phản ứng phụ, hiện đang được nghiên cứu".
Hợp tác khoa học quốc tế có thể đẩy nhanh tiến độ khám phá ra những tính chất mới của iridium, Sadler cho biết thêm. "Bây giờ là thời điểm iridium nên được ứng dụng vào y học, như vậy sẽ có ích hơn việc tạo thành một tiểu hành tinh vào 66 triệu năm trước", ông nói.
Bên cạnh đó, sử dụng ánh sáng để nhắm mục tiêu khối u ung thư - một kỹ thuật được gọi là quang trị liệu - đang trở thành phương pháp điều trị hiệu quả và không gây xâm lấn.
Nhiều bệnh nhân ngày nay đã bị kháng thuốc khi dùng hóa trị truyền thống rồi. Vì vậy các phương pháp điều trị thay thế như thế này có thể đóng một vai trò quan trọng trong tương lai gần đấy!
Iridium là một kim loại cứng, có màu như vàng nhưng dễ vỡ, được phát hiện lần đầu tiên năm 1803. Nó thuộc cùng nhóm kim loại chuyển tiếp với bạch kim. Iridium là kim loại khó bị ăn mòn nhất trên thế giới và có điểm nóng chảy ở hơn 2400°C nha.
Trữ lượng Iridium trên Trái Đất cực kỳ nhỏ. Nhưng kim loại này lại là thành phần phổ biến của các thiên thạch. Một lượng Iridium rất lớn đã được tìm thấy trong vỏ Trái Đất có niên đại từ khoảng 66 triệu năm trước.
Nguồn: soha.vn