CherryBobo8978
New member
Không chỉ sở hữu vẻ đẹp vân gỗ cực phẩm, mùi thơm đặc trưng và giá trị "trên trời", loại gỗ quý hiếm này còn khiến các nhà khoa học phải đau đầu vì số lượng còn lại ở Việt Nam đếm trên đầu ngón tay luôn á!
Trong hội "quý tộc" gỗ quý hiếm, thủy tùng là cái tên nghe xong phải gật gù liền. Loài cây này còn có nickname là thông nước, tên khoa học nghe xịn sò là Glyptostrobus pensilis, thuộc họ Hoàng đàn. Đây là loài thực vật cổ đại kiểu "sống sót từ thời ông bà anh", thích chơi trội sống ở vùng đầm lầy, ven suối, ao hồ và được coi là một trong những loài cây hiếm nhất không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn cầu luôn nha!
Theo Báo Đắk Lắk, hiện giờ trên phạm vi toàn cầu, thủy tùng chỉ còn thấy lác đác ở Quảng Đông (Trung Quốc), Khăm Muộn (Lào) và Việt Nam thôi. Riêng ở Việt Nam mình, quần thể thủy tùng tự nhiên còn lại được ghi nhận ở Đắk Lắk với con số chỉ có 162 cây, trong đó huyện Ea H'leo có 142 cây, huyện Krông Năng có 19 cây và thị xã Buôn Hồ có đúng 1 cây (cô đơn quá trời! ).
Con số 162 này khiến thủy tùng trở thành một trong những loài cây quý hiếm bậc nhất đang được bảo vệ nghiêm ngặt kiểu "động chạm là ăn đòn" luôn. Điều đáng buồn là các cây thủy tùng còn lại không tụ tập thành hội mà phân tán rải rác, bị chia cắt thành từng nhóm nhỏ. Chính sự cô lập này càng khiến khả năng "comeback" của loài trở nên khó như lên trời!
Thủy tùng là cây gỗ cỡ bự, có thể cao tới khoảng 30m, thân cây đường kính "khủng", vỏ xám, xốp, có rãnh dọc. Gỗ thủy tùng nổi tiếng vì thớ mịn màng, vân đẹp như tranh, có mùi thơm đặc trưng và khả năng chống mối mọt đỉnh của chóp. Chính những điểm cộng này từng khiến thủy tùng bị "săn lùng" để làm đồ mỹ nghệ, đồ nội thất cao cấp hoặc các sản phẩm trang trí có giá trị khủng.
Tuy nhiên, điều khiến giới khoa học phải trằn trọc không chỉ là giá trị của gỗ, mà là tình trạng tái sinh tự nhiên kém tệ hại. Báo Đắk Lắk cho biết, trong hơn nửa thế kỷ qua, gần như không thấy cây thủy tùng con nào mọc lên và phát triển trong tự nhiên cả. Điều này khiến loài cây quý đứng trước nguy cơ "bay màu" nếu không có biện pháp bảo tồn kịp thời!
Trên Sách đỏ IUCN, Glyptostrobus pensilis được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp (nghe đã thấy nghiêm trọng!). IUCN cho biết loài này từng phân bố rộng hơn tại Trung Quốc, Việt Nam và có thể cả Lào, nhưng hiện đã suy giảm nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân, trong đó có khai thác quá tay và mất môi trường sống.
Tại Việt Nam, thông nước cũng nằm trong danh mục thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm top đầu. Theo danh mục kèm Nghị định 84/2021/NĐ-CP, "Thông nước – Glyptostrobus pensilis" thuộc Nhóm IA, nhóm các loài thực vật rừng đặc biệt cần được bảo vệ (nghĩa là phải "khóa chặt" luôn đó!).
Một trong những chi tiết khiến câu chuyện về thủy tùng càng drama là loài cây này từng bị săn lùng dữ dội vì các lời đồn vớ vẩn. Có thời điểm, thủy tùng bị đồn có khả năng chữa ung thư, khiến nhiều người đổ xô đi tìm kiếm như kiếm kho báu, làm gia tăng áp lực lên những cây còn sót lại trong tự nhiên (fake news hại người thật sự! ).
Thực tế, các thông tin về công dụng chữa bệnh của thủy tùng cần được nhìn nhận thận trọng lắm nha mọi người. Việc một loài cây từng được dùng trong dân gian không có nghĩa là có thể tùy tiện khai thác, sử dụng hoặc thổi phồng thành công dụng chữa bệnh kiểu "thần dược". Với thủy tùng, điều cấp thiết hơn cả là bảo vệ nguồn gen quý hiếm đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt nè!
Những năm gần đây, các nhà khoa học đã cày cuốc nghiên cứu nhân giống, phục hồi và phát triển quần thể thủy tùng. Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết mục tiêu trọng tâm của nhiệm vụ nghiên cứu thủy tùng Tây Nguyên là xây dựng cơ sở khoa học về đặc điểm sinh học, lâm học, đa dạng di truyền, đồng thời hoàn thiện kỹ thuật nhân giống, trồng và chăm sóc nhằm "hồi sinh" loài quý hiếm này.
Cây thủy tùng qua các phương pháp nhân giống đã có tín hiệu phát triển tốt, mở ra hy vọng cho việc bảo tồn và phục hồi nguồn gen. Tuy nhiên, với một loài cây cổ xưa, có số lượng cá thể tự nhiên còn lại ít ỏi thế này, quá trình "giải cứu" thủy tùng không thể diễn ra trong một sớm một chiều được. Đó là hành trình dài, đòi hỏi sự kết hợp giữa khoa học, quản lý rừng và ý thức cộng đồng nữa.
Nguồn: kenh14.vn
Trong hội "quý tộc" gỗ quý hiếm, thủy tùng là cái tên nghe xong phải gật gù liền. Loài cây này còn có nickname là thông nước, tên khoa học nghe xịn sò là Glyptostrobus pensilis, thuộc họ Hoàng đàn. Đây là loài thực vật cổ đại kiểu "sống sót từ thời ông bà anh", thích chơi trội sống ở vùng đầm lầy, ven suối, ao hồ và được coi là một trong những loài cây hiếm nhất không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn cầu luôn nha!
Theo Báo Đắk Lắk, hiện giờ trên phạm vi toàn cầu, thủy tùng chỉ còn thấy lác đác ở Quảng Đông (Trung Quốc), Khăm Muộn (Lào) và Việt Nam thôi. Riêng ở Việt Nam mình, quần thể thủy tùng tự nhiên còn lại được ghi nhận ở Đắk Lắk với con số chỉ có 162 cây, trong đó huyện Ea H'leo có 142 cây, huyện Krông Năng có 19 cây và thị xã Buôn Hồ có đúng 1 cây (cô đơn quá trời! ).
Con số 162 này khiến thủy tùng trở thành một trong những loài cây quý hiếm bậc nhất đang được bảo vệ nghiêm ngặt kiểu "động chạm là ăn đòn" luôn. Điều đáng buồn là các cây thủy tùng còn lại không tụ tập thành hội mà phân tán rải rác, bị chia cắt thành từng nhóm nhỏ. Chính sự cô lập này càng khiến khả năng "comeback" của loài trở nên khó như lên trời!
Thủy tùng là cây gỗ cỡ bự, có thể cao tới khoảng 30m, thân cây đường kính "khủng", vỏ xám, xốp, có rãnh dọc. Gỗ thủy tùng nổi tiếng vì thớ mịn màng, vân đẹp như tranh, có mùi thơm đặc trưng và khả năng chống mối mọt đỉnh của chóp. Chính những điểm cộng này từng khiến thủy tùng bị "săn lùng" để làm đồ mỹ nghệ, đồ nội thất cao cấp hoặc các sản phẩm trang trí có giá trị khủng.
Tuy nhiên, điều khiến giới khoa học phải trằn trọc không chỉ là giá trị của gỗ, mà là tình trạng tái sinh tự nhiên kém tệ hại. Báo Đắk Lắk cho biết, trong hơn nửa thế kỷ qua, gần như không thấy cây thủy tùng con nào mọc lên và phát triển trong tự nhiên cả. Điều này khiến loài cây quý đứng trước nguy cơ "bay màu" nếu không có biện pháp bảo tồn kịp thời!
Trên Sách đỏ IUCN, Glyptostrobus pensilis được xếp vào nhóm cực kỳ nguy cấp (nghe đã thấy nghiêm trọng!). IUCN cho biết loài này từng phân bố rộng hơn tại Trung Quốc, Việt Nam và có thể cả Lào, nhưng hiện đã suy giảm nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân, trong đó có khai thác quá tay và mất môi trường sống.
Tại Việt Nam, thông nước cũng nằm trong danh mục thực vật rừng nguy cấp, quý, hiếm top đầu. Theo danh mục kèm Nghị định 84/2021/NĐ-CP, "Thông nước – Glyptostrobus pensilis" thuộc Nhóm IA, nhóm các loài thực vật rừng đặc biệt cần được bảo vệ (nghĩa là phải "khóa chặt" luôn đó!).
Một trong những chi tiết khiến câu chuyện về thủy tùng càng drama là loài cây này từng bị săn lùng dữ dội vì các lời đồn vớ vẩn. Có thời điểm, thủy tùng bị đồn có khả năng chữa ung thư, khiến nhiều người đổ xô đi tìm kiếm như kiếm kho báu, làm gia tăng áp lực lên những cây còn sót lại trong tự nhiên (fake news hại người thật sự! ).
Thực tế, các thông tin về công dụng chữa bệnh của thủy tùng cần được nhìn nhận thận trọng lắm nha mọi người. Việc một loài cây từng được dùng trong dân gian không có nghĩa là có thể tùy tiện khai thác, sử dụng hoặc thổi phồng thành công dụng chữa bệnh kiểu "thần dược". Với thủy tùng, điều cấp thiết hơn cả là bảo vệ nguồn gen quý hiếm đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt nè!
Những năm gần đây, các nhà khoa học đã cày cuốc nghiên cứu nhân giống, phục hồi và phát triển quần thể thủy tùng. Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết mục tiêu trọng tâm của nhiệm vụ nghiên cứu thủy tùng Tây Nguyên là xây dựng cơ sở khoa học về đặc điểm sinh học, lâm học, đa dạng di truyền, đồng thời hoàn thiện kỹ thuật nhân giống, trồng và chăm sóc nhằm "hồi sinh" loài quý hiếm này.
Cây thủy tùng qua các phương pháp nhân giống đã có tín hiệu phát triển tốt, mở ra hy vọng cho việc bảo tồn và phục hồi nguồn gen. Tuy nhiên, với một loài cây cổ xưa, có số lượng cá thể tự nhiên còn lại ít ỏi thế này, quá trình "giải cứu" thủy tùng không thể diễn ra trong một sớm một chiều được. Đó là hành trình dài, đòi hỏi sự kết hợp giữa khoa học, quản lý rừng và ý thức cộng đồng nữa.
Nguồn: kenh14.vn