Dù bị phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt cực gắt, nhưng dây chuyền sản xuất UAV của Nga vẫn cứ chạy bon bon nhờ những "con đường ma" bí ẩn đưa linh kiện Tây về nước. Đúng kiểu "có thần thánh che chở" luôn!
## UAV Orlan-10 - Nỗi ám ảnh kinh hoàng của Ukraine
Một cuộc điều tra chung do "Viện nghiên cứu Lực lượng Liên hợp Hoàng gia Anh" (Royal United Services Institute - RUSI), Reuters và iStories thực hiện đã bóc phốt: một công ty Nga chuyên sản xuất máy bay không người lái (UAV) Orlan-10 vẫn thoải mái nhận linh kiện phương Tây thông qua các công ty trung gian ở Mỹ, Trung Quốc và Nga để lách luật trừng phạt. Chiêu cao thật sự!
UAV Orlan-10 đóng vai trò cực quan trọng trong việc chỉ điểm cho đạn pháo bay thẳng vào vị trí trú ẩn và điểm hỏa lực của Ukraine. Lực lượng Nga được cho là đã bắn tới 20.000 quả đạn pháo MỖI NGÀY với sự trợ giúp đắc lực của em UAV trinh sát cấp chiến thuật này. Số lượng khủng đấy!
Orlan-10 là một UAV công nghệ cao nhưng giá lại khá mềm, do "Trung tâm Công nghệ Đặc biệt" (tiếng Nga: Spetsialniy Tekhnologicheskiy Tsentr, tiếng Anh: Special Technology Centre - STC) chế tạo và sản xuất.
Giá của UAV Orlan-10 dao động từ 87.000 USD đến 120.000 USD cho mỗi hệ thống - quá rẻ so với những vũ khí đắt đô của Ukraine bị nó phát hiện, giám sát rồi "bay màu". Tính ra thiệt hại cực kỳ lỗ!
Máy bay không người lái trinh sát Orlan-10 được dùng để xác định vị trí các nhóm quân và phương tiện chiến đấu của Ukraine từ độ cao trung bình, truyền tọa độ về sở chỉ huy và chuẩn bị cho các đợt tấn công bằng UAV tự sát, đạn bay, pháo, tên lửa... một cách nhanh chóng.
Khả năng mang theo nhiều loại vũ khí quân sự khác nhau của UAV vũ trang dòng Orlan cho phép nó thực hiện đủ thứ nhiệm vụ.
Khi có một chiếc Orlan-10 bay trên đầu quân Ukraine, thời gian phản ứng của pháo binh Nga chỉ chưa đến ba phút sau khi phát hiện mục tiêu - kẻ thù gần như không kịp trở tay chạy trốn khỏi vùng bị nhắm; còn khi không bị UAV giám sát, thời gian phản ứng của pháo binh Nga là khoảng 20 phút, cho phép các đơn vị Ukraine có thể thoát thân. Sống chết có 3 phút thôi, kinh khủng chưa!
Nó được cho là có khả năng di chuyển với vận tốc thấp nhất 150 km/h và trần bay cao nhất tới hơn 5.000 mét, khiến nó khó bị phát hiện và bắn hạ. Tầm bay cao và thời gian lưu không dài chính là thách thức cực lớn đối với lực lượng mặt đất Ukraine khi chống lại Orlan-10.
Mặc dù Orlan-10 có thể hoạt động ngoài tầm hoạt động của hầu hết các hệ thống phòng không cơ động (MANPADS), nhưng trong nhiều trường hợp, nó cũng bay thấp hơn nhiều để xác định chính xác mục tiêu. Nên thực tế, cũng có khá nhiều UAV loại này đã bị bắn rơi. Chứ không phải bất khả chiến bại đâu nhé!
## UAV Nga "xài toàn hàng hiệu" phương Tây
Kể từ năm 2014, Nga đã sử dụng các phiên bản khác nhau của dòng UAV Orlan để kiểm soát và giám sát hỏa lực. Một phiên bản khác của dòng máy bay không người lái này cũng có thể nghe lén các cuộc trò chuyện và chặn liên lạc di động; trong khi một chiếc loại khác cũng đã được sử dụng để phát đi các thông điệp tuyên truyền cho lực lượng Nga. Đa năng vô đối!
Ngoài ra, máy bay không người lái dòng Orlan cũng có thể được sử dụng cùng với các hệ thống có/không người lái khác, bao gồm cả các UAV khác, để tạo ra các tổ hợp hiệu ứng phức tạp hơn.
Hiện nay, Quân đội Nga cũng đang nỗ lực khẩn cấp để tăng số lượng Orlan-10 sẵn sàng cho các vai trò phát hiện, trinh sát, tác chiến điện tử và SEAD/DEAD (viết tắt của các cụm từ: "Suppression of Enemy Air Defenses" (tức "Chế áp hệ thống phòng không địch") và "Destruction of Enemy Air Defenses" ("Phá hủy Hệ thống Phòng không địch") ở Ukraine, khi cả hai bên sẵn sàng cho các hoạt động tấn công chiến đấu mới vào mùa xuân năm 2023.
Do chiến lược quân sự của cả hai bên chủ yếu dựa vào hỏa lực pháo binh nên sự hiện diện hay vắng mặt của UAV Nga ở Ukraine là cực kỳ quan trọng trong việc xác định khả năng sát thương của Nga. Do đó, khả năng sản xuất UAV của Nga là điều khiến giới quân sự phương Tây quan tâm nhất.
Trong dòng UAV Orlan, Orlan-10 là một trong những loại UAV sử dụng công nghệ quân sự thiết yếu và có khả năng gây nguy hiểm nhất của Nga, nhưng do quá trình toàn cầu hóa chuỗi cung ứng, một số thành phần cấu kiện và linh kiện dùng để sản xuất loại UAV này lại phụ thuộc vào các nhà cung cấp phương Tây. Irony cực mạnh!
Được biết, công ty sản xuất máy bay không người lái Orlan là STC ("Trung tâm Công nghệ Đặc biệt") đã chịu lệnh trừng phạt của Mỹ ngay từ năm 2016, không được phép mua sắm vật tư, linh kiện của phương Tây. Và đây là điểm yếu khiến Nga có thể bị gián đoạn quá trình sản xuất.
Thế nhưng Nga vẫn đều đều xuất xưởng các lô UAV Orlan-10 và một trong những chủ sở hữu của STC là ông Alexei Terentyev đã có tuyên bố đáng lưu ý về việc doanh nghiệp này "không cảm thấy ảnh hưởng của lệnh trừng phạt" và thực sự đã "phát triển đáng tin cậy hơn". Nghe sao tự tin thế!
Vậy điều này phải giải thích như thế nào? Hóa ra, nguyên nhân Nga không bị gián đoạn sản xuất UAV là do mặc dù bị phương Tây cấm vận mua sắm linh kiện điện tử nhưng các công ty Nga đã "đi đường vòng" để có được những cấu kiện mà Nga chưa thể sản xuất được, hoặc đã chế tạo được nhưng giá cả quá cao. Chiêu này thì ai chơi lại!
## Bóc mẽ "con đường ma" buôn linh kiện về Nga
Theo điều tra, phương Tây nói công ty Nga đã sử dụng những "con đường ma" để mua các linh kiện của phương Tây thông qua các nhà trung gian. Chỉ tính từ tháng 1 đến tháng 10/2022, công ty này đã nhập một số hàng cực khổng lồ, trị giá hàng triệu dollars. Chơi lớn thật đấy!
Cuộc điều tra liệt kê một số nhà sản xuất bộ phận cho UAV Orlan-10 do Nga sản xuất, bao gồm Altera và Xilinx, Texas Instruments, Microchip Technology, Analog Devices, Linear Technology có trụ sở tại Hoa Kỳ; STMicroelectronics và NXP Semiconductors của Châu Âu; cũng như một số công ty Nhật Bản như: Renesas Electronics và Saito Seisakusho.
Các công ty này không thể trực tiếp cung cấp các bộ phận linh kiện cho ngành công nghiệp quốc phòng của Nga. Tuy nhiên, một mạng lưới trung gian đã được thiết lập giữa các nhà cung cấp phương Tây và người nhận Nga. Kiểu "có vấn đề gì đâu nhỉ?"
Các nhà điều tra đã phát hiện ra mạng lưới này bằng cách xem xét dữ liệu tài chính và hải quan liên quan đến nhà sản xuất UAV Orlan.
Cuộc điều tra cho biết, STC đã mua một số linh kiện nước ngoài để sản xuất máy bay không người lái thông qua mạng lưới Citilink của Nga. SMT-iLogic của St. Petersburg, nhận được 80% doanh thu từ STC vào năm 2022, là một nhà cung cấp thiết bị điện tử khác.
Theo các tác giả, SMT-iLogic đã mua lại các linh kiện phương Tây từ Asia Pacific Links (Hong Kong). Công ty được cho là đã chi khoảng 6 triệu dollars cho việc mua lại các thành phần của Orlan-10 kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột Nga-Ukraine. Đáng lưu ý, một công dân Nga mang tên Anton Trofimov được coi là chủ sở hữu chính thức của Asia Pacific Links. Plot twist!
SMT-iLogic cũng đã mua các bộ phận cấu kiện của Orlan từ công ty Ik Tech của Mỹ, mà người thành lập chính là Igor Kazhdan - một công dân Nga có quốc tịch Hoa Kỳ. Từ năm 2018 đến năm 2021, Ik Tech đã cung cấp khoảng 1.400 module bộ xử lý GUM3703FEBY được tìm thấy trong đống mãnh vỡ của một chiếc Orlans-10 sau vụ Nga tập kích Ukraine. Bằng chứng rõ ràng luôn!
Nguồn: soha.vn