Trời ơi tin được không, một lỗ đen siêu to khổng lồ đang bắn thẳng chùm tia năng lượng cao về phía chúng ta đấy! NASA vừa phát hiện ra chuyện này nè.
Các bạn biết không, những lỗ đen siêu lớn này thường có đĩa vật chất xoáy tít xung quanh gọi là đĩa bồi tụ, kiểu như bàn ăn của nó vậy, liên tục cung cấp "thức ăn" cho lỗ đen "ngấu nghiến" theo thời gian á.
Nhưng mà không phải cái gì lỗ đen cũng "nuốt" được hết đâu nhé. Một số thứ nó không "tiêu hóa" nổi thì sẽ bị đẩy về phía các cực, rồi sau đó được bắn ra ngoài không gian với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng luôn! Cái này tạo ra bức xạ điện từ cực sáng, mang năng lượng cao, bay xa lắm trong vũ trụ. Người ta gọi hiện tượng này là blazar đó.
Và đoán xem sao? Trong một số trường hợp, những chùm tia năng lượng cao này lại hướng thẳng về phía Trái Đất luôn, theo như NASA vừa phát hiện!
Con blazar mang tên mã Markarian 421 này nằm trong chòm sao Đại Hùng, được kính viễn vọng Imaging X-ray Polarimetry Explorer (IXPE) của NASA quan sát kỹ lưỡng. Kính này được phóng lên không gian vào tháng 12 năm 2021 nha.
Nhưng mà mọi người đừng hoảng nhé! Cái blazar này nằm cách xa chúng ta tận khoảng 400 triệu năm ánh sáng, an toàn lắm rồi!
IXPE đã quan sát một thứ gọi là sự phân cực của từ trường, tức là hướng của từ trường ấy. Và bất ngờ chưa, sự phân cực của dòng tia từ Markarian 421 cho thấy phần dòng tia nơi các hạt đang được tăng tốc cũng chính là nơi chứa từ trường có cấu trúc xoắn ốc luôn! Các nhà thiên văn học cũng shocked đấy
Chùm tia blazar này có thể dài cả hàng triệu năm ánh sáng trong không gian, nhưng mà cách thức hoạt động của chúng vẫn còn là ẩn số. Những tia này đặc biệt sáng vì khi các hạt bay gần bằng tốc độ ánh sáng, chúng giải phóng năng lượng cực lớn và hành xử theo những cách rất kỳ lạ.
Giống như tiếng còi xe cứu thương nghe to hơn khi nó lại gần mình vậy, chùm tia blazar cũng sáng hơn vì nó chiếu thẳng về phía chúng ta. Đó là lý do vì sao blazars có thể tỏa sáng hơn tất cả các ngôi sao trong cả thiên hà mà chúng ở đó luôn!
Mặc dù đã nghiên cứu mấy chục năm rồi, nhưng các nhà khoa học vẫn chưa hiểu hết về blazar. Tuy nhiên, những phát hiện từ kính IXPE đã mang đến cho chúng ta cái nhìn chưa từng có về các mục tiêu bí ẩn này, bao gồm hình dạng vật lý và nguồn phát của chúng nữa.
Nguồn: soha.vn