ChangMai8636
New member
Hóa ra dùng đỉa hút máu là phương pháp y học từ thời ông bà anh còn xài và giờ vẫn đang hot trong điều trị y tế hiện đại luôn nè!
Mấy bé đỉa này phải bị bỏ đói từ 1-2 năm trước khi được "lên sàn" trong y tế đó các bạn ơi. Tuy nhiên, chuyện an toàn thế nào thì vẫn còn đang bỏ ngỏ lắm nhé.
**Câu chuyện real từ bệnh viện Mỹ**
Chị Ellie Lofgreen mắc bệnh ung thư hiếm gặp sarcoma bao hoạt dịch, phải vào Bệnh viện Đại học Utah, Mỹ điều trị hè năm nay. Các bác sĩ phẫu thuật cắt bỏ khối u quanh khớp gối của chị cùng mấy cm xương và cơ luôn.
Xong họ cấy kim loại vào chân rồi ghép da từ đùi lên che. Nhưng mà drama bắt đầu khi vài giờ sau, miếng da che chuyển sang màu tím tím - dấu hiệu mô cấy ghép đang hoại tử rồi đó! Và đội ngũ y tế đề xuất phương án... dùng đỉa!
Chị Ellie 31 tuổi kể lại: "Khi nghe đến phương pháp này, tôi hoàn toàn bị choáng ngợp. Tôi đã mong đợi bất cứ thứ gì ngoại trừ cái đó". Relatable quá!
**Từ "lang băm" đến thiết bị y tế được FDA chuẩn y**
Dùng đỉa trong y học hiện đại nghe hơi sợ vì từ xưa bị coi là lang băm. Nhưng plot twist là năm 2004, FDA Mỹ đã phê duyệt đỉa như một thiết bị y tế để làm thông tĩnh mạch bị tắc và điều tiết lưu lượng máu trên vùng da bị tổn thương luôn đó! Kể từ đó phương pháp này càng ngày càng phổ biến.
Khi bác sĩ ghép mô, họ sẽ kết nối mạch máu trong mô ghép với mô xung quanh để máu chạy. Thường thì ok lắm, nhưng đôi khi có bug.
Jayant Agarwal, Trưởng khoa Phẫu thuật thẩm mỹ, Trường Đại học Utah giải thích: "Các tĩnh mạch rất mỏng manh. Ví dụ, dù đã ghép nối, lưu lượng máu vẫn có thể bị hạn chế do một đầu tĩnh mạch không hoạt động. Trong trường hợp khác, chẳng hạn như khi tìm kiếm tĩnh mạch ở ngón tay bị đứt là một thử thách. Trong những tình huống này, đỉa có thể phát huy tác dụng".
**Đỉa nào được chọn và nuôi ra sao?**
Trên thế giới có hơn 600 loài đỉa, một số không hút máu nha. Nhưng đỉa trâu, đỉa dược mới là những "nhân viên ưu tú" được dùng nhiều nhất trong y học. Chúng có ba hàm giống răng cưa, mỗi hàm khoảng 100 chiếc răng, đâm thủng da người ez peasy.
Nhiều thập kỷ nay, các lab ở Anh, Mỹ, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine đã nhân giống mấy bé đỉa y tế và cung cấp cho bệnh viện toàn cầu.
Process nuôi mất từ 1-2 năm mới ra lò một con đỉa ready xài được. Quy trình gồm: cho ăn sau 3, 8 và 10 tuần, 4-5 tháng sau đó bỏ đói 2 năm luôn! Những con được dùng phải bảo đảm rỗng ruột nha.
**Cơ chế hoạt động thần thánh thế nào?**
Bác sĩ đặt đỉa lên vết thương của bệnh nhân. Khi hút máu độc, đỉa còn tiêm các hợp chất như hirudin và calin từ nước bọt vào, giúp chống đông máu. Nước bọt đỉa cũng chứa chất làm giãn mạch máu và cải thiện lưu lượng máu, giúp vết thương mau lành hơn nữa!
Tùy kích thước và mức độ nghiêm trọng của vết thương, đỉa có thể hút máu độc từ 3-10 ngày hoặc hơn cho đến khi mô bớt sưng tím. Mỗi con căng máu sẽ được thay bằng con mới rỗng ruột.
**Case của chị Ellie: Hơn 100 con đỉa trong 2 tuần!**
Trong trường hợp của chị Ellie, hơn 100 con đỉa đã hút sạch máu độc từ vết thương trong 2 tuần. Trong quá trình này, bác sĩ cũng truyền máu cho chị để bù lại lượng máu mất.
Theo thời gian, phần mô ban đầu sẫm và hoại tử dần chuyển sang tím nhạt rồi da khôi phục lại bình thường. Nhờ đó chị Ellie sớm xuất viện về nhà. Trái với vẻ e ngại ban đầu, giờ chị tin tưởng chính những con đỉa đã cứu phần mô bị thương tổn của mình!
**Tỷ lệ thành công và những lo ngại**
Theo nghiên cứu của Trường Đại học College London, Anh với 277 trường hợp dùng đỉa trong y tế, tỷ lệ thành công là 78%. Ông Ernest Azzopardi, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ, đồng tác giả nghiên cứu nói: "Đỉa là lựa chọn hấp dẫn trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, do thiếu các thử nghiệm đối chứng và tiêu chuẩn để đánh giá hiệu quả của biện pháp này, rất ít người tin tưởng vào công dụng của chúng".
Ngoài ra, dù có nhiều công dụng nhưng dùng đỉa có thể khiến bệnh nhân bị nhiễm trùng da do vi khuẩn Aeromonas sống trong ruột đỉa và có trong nước bọt của chúng.
Người nuôi thường không xài thuốc kháng sinh diệt vi khuẩn vì chúng vẫn quay lại. Họ sẽ bỏ đói đỉa để làm rỗng ruột và hạn chế vi khuẩn ở mức tối thiểu.
Tại bệnh viện, bác sĩ thường kê thêm thuốc kháng sinh cho bệnh nhân như biện pháp phòng ngừa. Tuy nhiên nhiều nghiên cứu chỉ ra một số vi khuẩn Aeromonas phát triển khả năng kháng thuốc thông thường khiến phương án này khó thực hiện.
**Tìm phương án thay thế?**
Vì những rủi ro trên, nhiều năm nay các nhà khoa học đã tìm giải pháp thay thế đỉa. Nỗ lực ban đầu từ thế kỷ 19 khi nhu cầu dùng đỉa tăng cao ở châu Âu nhưng loài này dần khan hiếm.
Đơn cử năm 1817, nhà giải phẫu học và sinh lý học người Pháp Jean-Baptiste Sarlandière đã phát triển thiết bị bdellometer dùng để rút máu từ bệnh nhân.
Tuy nhiên, xét về phương diện thay thế cơ học sẵn sàng dùng ở người, hiện chưa có nghiên cứu nào vượt qua được phương pháp dùng đỉa. Hiện nay, những ký sinh trùng hút máu này vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong y học hiện đại!
Nguồn: soha.vn