ChangMimi683
New member
Tưởng gì mình là "cái rốn" của Trái Đất? Nhưng mà khoan đã... có thể trước khi người ta còn chưa biết TikTok là gì, đã từng có một nền văn minh công nghiệp siêu xịn tồn tại rồi đấy!
Sự sống phức tạp trên hành tinh này đã chơi game sinh tồn ít nhất 400 triệu năm rồi, còn sự sống sơ khai thì đã vibe chill trên Trái Đất hơn 3,5 tỷ năm nha! Trong khi đó, chúng mình với tư cách một loài, mới chỉ bắt đầu flex nền văn minh công nghệ từ khoảng 300 năm trước thôi.
Vậy là còn hơn 3 tỷ năm "trống trải" không ai biết chuyện gì xảy ra - một khoảng thời gian dài đến mức đủ cho không chỉ một mà là cả mấy nền văn minh công nghiệp "đời trước" có thể đã từng tồn tại rồi lại... bay màu!
## Giả thuyết Silurian: Khi khoa học gặp Doctor Who
Vậy nếu có một nền văn minh công nghệ đời trước (chưa phải con người) đã từng tồn tại hàng triệu năm về trước thì sao? Nếu thật thì làm sao chúng mình chứng minh - hay bác bỏ - điều này đây?
Đây chính là plot chính của Giả thuyết Silurian - một thí nghiệm tư tưởng cực kỳ "trâu" xuất hiện trong nghiên cứu được đăng năm 2018 trên Tạp chí Sinh vật học Quốc tế.
Fun fact: Cái tên "Silurian" này lấy từ series phim "Doctor Who" của BBC đấy! Trong phim có một loài người ngoài hành tinh hình bò sát có công nghệ siêu đỉnh, sống lâu trước cả loài người. Nghe sci-fi vãi nhỉ?
Giáo sư Adam Frank, một nhà vật lý thiên văn tại Đại học Rochester (New York, Mỹ) - tác giả của nghiên cứu này - từ lâu đã bị ám ảnh bởi khả năng có sự sống ngoài hành tinh và sự tương đồng của nó với kỷ Anthropocene (kỷ nguyên địa chất hiện tại, lúc con người đã tác động đến Trái Đất đến mức không thể undo).
"Có phải bất kỳ nền văn minh nào đạt mức độ sử dụng năng lượng như chúng ta cũng đều kích hoạt phiên bản biến đổi khí hậu riêng của họ không? Nếu có các nền văn minh ngoài hành tinh, liệu chúng có gây ra biến đổi khí hậu không?" - Giáo sư Adam Frank tự hỏi (câu hỏi triệu đô đây rồi! ).
Với đống suy nghĩ trong đầu, Giáo sư Adam Frank đã đến Viện Khoa học Không gian Goddard của NASA (GISS) - một cơ sở nghiên cứu khí hậu xịn sò tại Đại học Columbia, New York - để chia sẻ với các nhà khoa học khí hậu.
"Tôi đã đến gặp Giáo sư Gavin A. Schmidt (nhà khí hậu học và là Giám đốc GISS), và bắt đầu nói về lịch sử địa chất hàng triệu năm trước" - Giáo sư Adam Frank kể.
## Hành trình "đào mộ" tìm nền văn minh cổ đại
Homo sapiens (tức loài người hiện tại) mới xuất hiện khoảng 300.000 năm trước thôi nhé. Câu hỏi liệu có nền văn minh tiền nhân loại hay không đã khiến hai vị giáo sư quyết tâm truy tìm bằng chứng trong khoảng thời gian từ 4 triệu đến 400 triệu năm trước. Vậy họ có tìm ra gì không?
Spoiler: Quay ngược hàng trăm triệu năm để tìm dấu vết của một nền văn minh tiền Homo Sapiens không phải chuyện dễ ăn đâu!
"Sau vài triệu năm, Trái Đất được tái tạo lại khá nhiều. Bạn sẽ không có bất kỳ bức tượng nào, các tòa nhà, hay bất cứ thứ gì còn lại. Hồ sơ hóa thạch hầu như không tồn tại vì mọi thứ đều tan thành bụi. Bằng chứng duy nhất sẽ đến dưới dạng các dấu vết hóa học" - Giáo sư Adam Frank giải thích.
"Bạn sẽ phải xem xét từng lớp đá, sau đó thử phát hiện các xu hướng - tìm kiếm những thay đổi trong đồng vị carbon hoặc oxy. Một nền văn minh công nghiệp sẽ thải rất nhiều CO2 vào bầu khí quyển. Các hạt nhựa hoặc nano cũng sẽ là những dấu vết tốt cho thấy một nền văn minh công nghiệp đã xuất hiện trong thời xa xưa" - ông nói thêm.
Hai giáo sư Schmidt và Frank đặc biệt chú ý đến Thời kỳ nhiệt cực đại Paleocen-Eocene (PETM), vì có điều gì đó siêu kỳ lạ đã xảy ra cách đây 56 triệu năm: Nhiệt độ trung bình của Trái Đất tăng vọt lên âm 9,4 độ C so với hiện nay, và thế giới đã trở thành một nơi ôn hòa vô giá! ️
Họ đã điều tra tỷ lệ đồng vị carbon và oxy từ PETM và thực sự thấy sự tăng vọt, nhưng cũng thấy sự suy giảm nhiệt độ trong vài trăm nghìn năm - không nhanh bằng tốc độ carbon hiện đang "bóp nghẹt" bầu khí quyển ngày nay.
Giáo sư Frank nói rằng sự khác biệt hóa học của PETM chỉ ra sự thay đổi khí hậu lâu dài, chứ không phải do một nền văn minh công nghiệp nào cả.
Họ cũng kiểm tra các "sự kiện đột ngột" khác trong lịch sử địa chất, bao gồm các sự kiện thiếu oxy đại dương (khi đại dương bị cạn kiệt oxy) và các sự kiện tuyệt chủng.
Kết quả? Không có gì là dấu hiệu của nền văn minh công nghiệp cả!
## Dao cạo Ockham chém đẹp giả thuyết
Năm 1324, nhà thần học người Anh William xứ Ockham đưa ra lý thuyết triết học nổi tiếng "Dao cạo Ockham", ngụ ý rằng nếu một vấn đề khoa học được giải thích bằng ít giả thuyết nhất thì sẽ đúng đắn nhất. Nói đơn giản: giải pháp đơn giản nhất thường là đúng nhất!
"Giả thuyết rằng Trái Đất có thể đã nuôi dưỡng các nền văn minh công nghiệp đã tuyệt chủng từ lâu và sự tồn tại đó có thể được ghi lại trong hồ sơ địa chất là điều rất hấp dẫn, tuy nhiên, ngay cả các tác giả cũng khó xem đó là sự thật" - Stephen Holler, Phó giáo sư vật lý tại Đại học Fordham (New York), nói với Popular Mechanics.
Phó giáo sư Stephen Holler nhận xét: "Đó là trường hợp rất có thể xảy ra ở đây. Chúng ta có thể giải thích phần lớn hồ sơ địa chất bằng các hiện tượng tự nhiên, vì vậy không cần thiết phải viện dẫn các nền văn minh đã mất".
## Bài học cho chính chúng ta
Tuy nhiên, nếu một nền văn minh công nghiệp trước đó thực sự đã tồn tại và tuyệt chủng do biến đổi khí hậu thảm khốc từ các hoạt động công nghiệp, thì chúng ta nên chú ý đến những cảnh báo này bởi vì... mình đang đứng ở bờ vực đấy!
Giả thuyết Silurian chỉ ra một điều thú vị: Một xã hội càng bền vững trong cách tạo ra năng lượng và sản xuất tài nguyên - tức là càng tiên tiến - thì dấu vết mà nó để lại trên hành tinh càng nhỏ.
Tuy nhiên, những dấu vết này có khả năng sẽ chuyển thành một số điểm mấu chốt trên hồ sơ địa chất trong thời kỳ đó. Ví dụ, chúng ta sản xuất càng nhiều nhựa hoặc các phân tử tổng hợp khó phân hủy, thì khả năng các nền văn minh trong tương xa sẽ tìm thấy dấu vết của chúng ta càng cao.
Btw, xã hội của chúng ta sản xuất 300 triệu tấn nhựa mỗi năm trên toàn thế giới - gần bằng trọng lượng của toàn bộ dân số luôn! Choáng vãi phải không?
Hay ngay cả khi chúng ta "bay màu" bằng một thảm họa hạt nhân, các hạt phóng xạ tồn tại lâu dài sẽ nằm trong đất hàng chục/trăm năm sau đó, báo hiệu rằng chúng ta đã từng tồn tại.
Giáo sư Adam Frank nói: "Với giả thuyết Silurian, chúng tôi đã nêu rõ các loại tín hiệu cho thấy nền văn minh của chúng ta sẽ để lại nếu chúng ta biến mất và ai đó sẽ tìm kiếm nền văn minh của chúng ta trong 10 hoặc 20 triệu năm nữa".
## Kết luận: Còn nhiều thứ để khám phá!
Nhưng trên hết, cuộc thử nghiệm của hai giáo sư đã chứng tỏ những thiếu sót nhất định trong bộ máy khoa học hiện nay của chúng ta.
Giáo sư Frank giải thích: "Trong trường hợp hoạt động công nghiệp của một loài trước đó đặc biệt ngắn ngủi, chúng tôi sẽ không thể phát hiện ra nó trong các lớp trầm tích cổ bằng các công cụ và phương pháp mà chúng tôi có hiện nay. Nếu bạn muốn tìm kiếm bằng chứng về một nền văn minh trước đây, bạn phải thực hiện các nghiên cứu chưa từng có ai thực hiện và phát triển các phương pháp mới".
Nhớ rằng, chúng ta đang nói về quá trình tiến hóa hàng triệu năm của cuộc sống phức tạp đấy nhé!
Và mặc dù cả hai giáo sư Frank và Schmidt đều không thực sự tin rằng một nền văn minh công nghiệp đã tồn tại trước chính chúng ta, nhưng điểm rút ra chính của Giả thuyết Silurian, Giáo sư Frank nói, là nếu bạn không rõ ràng đang tìm kiếm thứ gì đó, bạn có thể sẽ không nhìn thấy nó.
Theo Giả thuyết Silurian, không phải kim tự tháp, không phải tòa nhà chọc trời, không phải Styrofoam, không phải Shakespeare - cuối cùng, chúng ta sẽ chỉ được biết đến bởi một sự thay đổi trong đá, đánh dấu sự khởi đầu của Kỷ Anthropocene thôi!
Nguồn: kenh14.vn