Ai mà nghĩ được chuyện này cơ chứ! Một trong những bí mật giúp loài người mình chưa bao giờ bị "tẹt ga" đã được các nhà khoa học "spoil" qua 51 chiếc răng hóa thạch đấy!
Một nghiên cứu vừa được đăng trên tạp chí Science Advances đã thả "bom tấn" chấn động: Chì - thứ mà ai cũng biết là độc hại ghê gớm - hóa ra lại đóng vai trò quan trọng trong việc giúp não bộ của tổ tiên Homo sapiens (tức loài người hiện đại) phát triển nhanh hơn hẳn!
Đây là công trình nghiên cứu của team từ Đại học Southern Cross (Úc), Bệnh viện Mount Sinai và Trường Y khoa thuộc Đại học California ở San Diego (UCSD - Mỹ) nhé.
Sau khi phân tích 51 chiếc răng hóa thạch từ nhiều loài hominid (tức những sinh vật thuộc họ Người - Hominidae) và vượn lớn, có chiếc già đời nhất lên tới 2 triệu năm tuổi luôn, các nhà khoa học đã phát hiện dấu vết hóa học rõ mười mươi của việc tiếp xúc liên tục với chì.
Nguồn gốc của chất độc này từ khắp nơi trong tự nhiên: Nước, đất, hoạt động núi lửa, và thậm chí từ chính xương của chúng ta khi giải phóng chì ra trong lúc stress nặng.
Điều này chứng tỏ chì là một "sợi chỉ độc hại" (nhưng kiểu vừa độc vừa hữu ích á) xuyên suốt hành trình tiến hóa của loài người, chứ không phải chỉ xuất hiện từ thời công nghiệp đâu nhé!
Nhóm nghiên cứu còn làm thêm một thứ nghe rất sci-fi: họ nuôi cấy các mô hình não thu nhỏ trong phòng thí nghiệm để xem sự tiếp xúc lâu dài này ảnh hưởng đến sự tiến hóa não bộ của các loài thuộc họ Người như thế nào.
Trọng tâm là một gene tên NOVA1, có nhiệm vụ điều hòa biểu hiện gen khi gặp chì trong quá trình phát triển thần kinh. Họ so sánh phiên bản NOVA1 ở loài người hiện đại Homo sapiens với phiên bản được tìm thấy ở các loài người cổ như Neanderthal và các loài vượn người đã tuyệt chủng khác.
Kết quả là gì? Khi các cơ quan mang biến thể NOVA1 của các loài người và vượn người cổ xưa tiếp xúc với chì, chúng cho thấy sự gián đoạn rõ rệt trong hoạt động của gene ngôn ngữ FOXP2 (cái này quan trọng lắm đó). Nhưng ở các cơ quan mang biến thể NOVA1 của Homo sapiens thì tác động này ít nghiêm trọng hơn nhiều.
Có nghĩa là sao? Tức là loài người hiện đại có khả năng "chống chịu" với độc chì giỏi hơn hẳn, một đặc điểm có được nhờ sự tiến hóa để vượt qua áp lực môi trường đấy!
Mặc dù không đủ để biến chì thành vô hại hoàn toàn, nhưng khả năng kháng độc tương đối này đủ để tạo điều kiện cho não bộ Homo sapiens tiếp tục "lên level" mạnh mẽ về ngôn ngữ.
Trong khi đó, chì đã trở thành rào cản tiến hóa và có thể là một trong những lý do khiến người Neanderthal cũng như các loài khác thuộc chi Homo dần dần... biến mất khỏi lịch sử.
Về mặt khoa học thì đây là điều dễ hiểu: áp lực môi trường - trong trường hợp này là chất độc - luôn là yếu tố thúc đẩy tiến hóa ở các loài có khả năng vượt qua nó. Vì vậy, chì đã trở thành một trong những động lực giúp Homo sapiens tiến hóa "nhảy vọt" về ngôn ngữ và khả năng thích ứng để sống sót.
"Nghiên cứu của chúng tôi không chỉ viết lại lịch sử tiếp xúc với chì mà còn nhắc nhở chúng ta rằng sự tương tác giữa gene và môi trường đã định hình nên loài người chúng ta trong hàng triệu năm và vẫn tiếp tục như vậy" - giáo sư Renaud Joannes-Boyau từ Đại học Southern Cross, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
Nguồn: kenh14.vn
Một nghiên cứu vừa được đăng trên tạp chí Science Advances đã thả "bom tấn" chấn động: Chì - thứ mà ai cũng biết là độc hại ghê gớm - hóa ra lại đóng vai trò quan trọng trong việc giúp não bộ của tổ tiên Homo sapiens (tức loài người hiện đại) phát triển nhanh hơn hẳn!
Đây là công trình nghiên cứu của team từ Đại học Southern Cross (Úc), Bệnh viện Mount Sinai và Trường Y khoa thuộc Đại học California ở San Diego (UCSD - Mỹ) nhé.
Sau khi phân tích 51 chiếc răng hóa thạch từ nhiều loài hominid (tức những sinh vật thuộc họ Người - Hominidae) và vượn lớn, có chiếc già đời nhất lên tới 2 triệu năm tuổi luôn, các nhà khoa học đã phát hiện dấu vết hóa học rõ mười mươi của việc tiếp xúc liên tục với chì.
Nguồn gốc của chất độc này từ khắp nơi trong tự nhiên: Nước, đất, hoạt động núi lửa, và thậm chí từ chính xương của chúng ta khi giải phóng chì ra trong lúc stress nặng.
Điều này chứng tỏ chì là một "sợi chỉ độc hại" (nhưng kiểu vừa độc vừa hữu ích á) xuyên suốt hành trình tiến hóa của loài người, chứ không phải chỉ xuất hiện từ thời công nghiệp đâu nhé!
Nhóm nghiên cứu còn làm thêm một thứ nghe rất sci-fi: họ nuôi cấy các mô hình não thu nhỏ trong phòng thí nghiệm để xem sự tiếp xúc lâu dài này ảnh hưởng đến sự tiến hóa não bộ của các loài thuộc họ Người như thế nào.
Trọng tâm là một gene tên NOVA1, có nhiệm vụ điều hòa biểu hiện gen khi gặp chì trong quá trình phát triển thần kinh. Họ so sánh phiên bản NOVA1 ở loài người hiện đại Homo sapiens với phiên bản được tìm thấy ở các loài người cổ như Neanderthal và các loài vượn người đã tuyệt chủng khác.
Kết quả là gì? Khi các cơ quan mang biến thể NOVA1 của các loài người và vượn người cổ xưa tiếp xúc với chì, chúng cho thấy sự gián đoạn rõ rệt trong hoạt động của gene ngôn ngữ FOXP2 (cái này quan trọng lắm đó). Nhưng ở các cơ quan mang biến thể NOVA1 của Homo sapiens thì tác động này ít nghiêm trọng hơn nhiều.
Có nghĩa là sao? Tức là loài người hiện đại có khả năng "chống chịu" với độc chì giỏi hơn hẳn, một đặc điểm có được nhờ sự tiến hóa để vượt qua áp lực môi trường đấy!
Mặc dù không đủ để biến chì thành vô hại hoàn toàn, nhưng khả năng kháng độc tương đối này đủ để tạo điều kiện cho não bộ Homo sapiens tiếp tục "lên level" mạnh mẽ về ngôn ngữ.
Trong khi đó, chì đã trở thành rào cản tiến hóa và có thể là một trong những lý do khiến người Neanderthal cũng như các loài khác thuộc chi Homo dần dần... biến mất khỏi lịch sử.
Về mặt khoa học thì đây là điều dễ hiểu: áp lực môi trường - trong trường hợp này là chất độc - luôn là yếu tố thúc đẩy tiến hóa ở các loài có khả năng vượt qua nó. Vì vậy, chì đã trở thành một trong những động lực giúp Homo sapiens tiến hóa "nhảy vọt" về ngôn ngữ và khả năng thích ứng để sống sót.
"Nghiên cứu của chúng tôi không chỉ viết lại lịch sử tiếp xúc với chì mà còn nhắc nhở chúng ta rằng sự tương tác giữa gene và môi trường đã định hình nên loài người chúng ta trong hàng triệu năm và vẫn tiếp tục như vậy" - giáo sư Renaud Joannes-Boyau từ Đại học Southern Cross, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
Nguồn: kenh14.vn