Thoáng nhìn thì đây chỉ là một thành phố khoảng hơn 100.000 dân chill phết, y chang bao thành phố yên bình khác của nước Nga vậy. Nhưng mà đào sâu tìm hiểu mới thấy Sarapul có một rổ điểm đặc biệt, với những con người và truyền thống đáng tự hào lắm á!
Ngôi nhà của Thị trưởng - thương gia, nhà công nghiệp Pavel Bashenin ở Sarapul đây nè.
Ban đầu team mình đến Sarapul với mục đích khám phá một trong những thành phố lâu đời nhất của các thương nhân Nga nằm dọc con sông Kama thôi. Nhưng té ra, thành phố thuộc Cộng hòa Udmurtia này lại đầy ắp lịch sử và những nhân vật tạo nên niềm tự hào cho xứ sở Bạch Dương luôn.
Điểm đầu tiên mà các bạn trong chính quyền Cộng hòa Udmurtia dẫn team mình đến là quần thể triển lãm và nghệ thuật Nhà nghỉ ngoại ô (Dacha) của Bashenin. Căn biệt thự của Thị trưởng - thương gia và nhà công nghiệp Pavel Andreevich Bashenin hơn 100 năm trước, từ năm 1995 đã được "chuyển nghề" thành khu bảo tàng và triển lãm của thành phố rồi nha.
Theo chị Natalia Zavyalova - hướng dẫn viên kể lại thì chính ở đây, hồi đó còn là một khu rừng lá kim, ông Aleksey Trofimovich Shitov - một trong những thương nhân "triệu phú" đầu tiên của Sarapul đồng thời là thị trưởng thành phố giai đoạn 1876-1891 đã bao người dân những khoảng đất rừng để xây nhà miễn phí luôn á. Tâm quá đi!
Anh Bashenin - người đổi đời cho Sarapul
Dacha của thương gia Pavel Andreevich Bashenin là căn biệt thự 2 tầng, ra đời năm 1909. Không chỉ là một viện bảo tàng đáng nhớ với khung cảnh nên thơ, thiết kế sân vườn xịn xò, đây còn là địa điểm sống ảo hot hit cho các cặp đôi chụp ảnh cưới, check-in công viên cổ, load ước bên đài phun nước, và pose hình cùng các đồ vật cổ của gia đình thương gia nữa nè!
Pavel A. Bashenin (13/07/1868 - 03/04/1910) chính là người đã đem lại "plot twist" lịch sử cho Sarapul. Trong một thời gian ngắn, anh ấy đã tạo ra những thay đổi bùng nổ và đưa thành phố trở thành một trong những trung tâm thịnh vượng và phát triển cực mạnh của vùng ven sông Kama. Năm 1904, anh thay vị trí của thị trưởng đã khuất. Kế đó liên tiếp các năm 1906 và 1910, anh tái đắc cử thị trưởng.
Không chỉ từ chối nhận lương hàng năm, Bashenin còn "xả" tiền túi cá nhân vào việc phát triển và cải thiện thành phố. Dưới thời anh, các đường phố chính Sarapul được lát đá xịn xò, và đèn dầu hỏa được lắp đặt tại các giao lộ chính. Thành tựu lớn nhất của Bashenin là 2 công trình khủng năm 1909: hệ thống cấp nước kết hợp với nhà máy phát điện. Ở Nga vào thời điểm đó chỉ có 200 thành phố có hệ thống nước đỉnh như vậy thôi đó!
Thay cho hệ thống cấp nước ống gỗ cũ kỹ trước đó, hệ thống cấp nước mới đưa nước đến mọi nhà, xí nghiệp, và đây cũng là thành tựu "xịn sò" về mặt cứu hỏa. Nhờ hệ thống này, chỉ 2 năm sau thành phố đã không chỉ thu hồi được vốn mà còn tăng thêm tiền cho ngân khố nữa. Vì những công trình này, Bashenin đã được trao tặng danh hiệu Công dân danh dự - xứng đáng lắm á!
Các kế hoạch trong tương lai của anh còn bao gồm xây dựng một nhà hát, thành lập trường Đại học tổng hợp Nhân dân, gia cố bờ kè sông Kama, xây dựng đường sắt và thành lập đơn vị hành chính mới - tỉnh Kama với Sarapul là thủ phủ. Tuy nhiên ngày 4/3/1910, Pavel Bashenin đột ngột qua đời vì suy tim khi mới 41 tuổi. Tiếc quá đi...
Nữ điệp viên và thiên tài vật lý
Tại bảo tàng Dacha của Bashenin, các bạn không chỉ có thể ngắm những bức tranh gốc của các nghệ sĩ Nga và châu Âu thế kỷ XIX-XX, đồ nội thất chạm khắc cực nghệ, bát đĩa, nhạc cụ và nhiều đồ vật cổ mà còn có thể tìm hiểu về cuộc đời Margarita Ivanovna Vorontsova - nữ điệp viên tình báo Liên Xô, người tình của nhà vật lý huyền thoại Albert Einstein. Plot twist chưa nè!
Margarita sinh năm 1896 tại Sarapul và tốt nghiệp Trường trung học nữ ở Sarapul. Chị gặp Einstein năm 1933. Khi Hitler lên nắm quyền, Einstein từ chối học hàm giáo sư ở Berlin và chấp nhận đề nghị đến làm việc tại Viện Nghiên cứu Cao cấp ở Princeton, New Jersey. Ngay sau đó, ban giám đốc Viện quyết định đặt nhà điêu khắc nổi tiếng người Nga Sergei Konenkov, chồng Margarita, làm tác phẩm điêu khắc chân dung nhà vật lý lỗi lạc.
Tại ngôi nhà gia đình Konenkov, Albert đã gặp người vợ 35 tuổi Margarita của Sergei. Sau vài lần gặp gỡ họ đã trở nên thân thiết vô cùng. Einstein bị Margarita "mê hoặc" không phải bởi chị đẹp như hoa hậu, song chị có khuôn mặt đặc biệt: đôi mắt xanh rạng rỡ, mái tóc vàng gợn sóng thu hút mọi người theo đúng nghĩa đen luôn!
Trong Chiến tranh Thế giới thứ II, khi sống ở Mỹ, Margarita đứng đầu Ủy ban Hỗ trợ Nga. Chị đã góp phần quyên được hàng triệu USD viện trợ nhân đạo - quần áo và đồ hộp – để chuyển về tổ quốc kiệt quệ của mình. Chị đã gặp vợ Tổng thống Mỹ Roosevelt, và tận dụng tình bạn với Einstein vì lợi ích của đất nước. Margarita luôn ghi nhớ quê hương Sarapul trong tim. Chị đã nhờ chồng làm một chiếc hộp khắc hình con cá tầm - biểu tượng cổ xưa của Sarapul. Yêu quê hương thật sự!
Trà chiều phong cách thương gia Nga
Trong khuôn viên Dacha của Bashenin còn có gian thưởng trà nè. Nơi đây bạn có thể thưởng thức trà theo phong cách các thương gia nước Nga thời cuối thế kỷ XIX để biết thêm rằng trước kia các thương gia Nga thường uống trà với bánh vòng (baranka) rắc hạt anh túc.
Bạn cũng hiểu thêm các truyền thống ở Nga như nhà nào có ấm Samovar càng to thì càng giàu có (kiểu flex thời xưa ấy mà ), hay thấy loại đường cục trước đây để cho vào chè, có miếng nặng tới 16kg luôn á - khủng không nè! Cũng tại đây bạn có thể thử trà cà rốt, mà theo chị hướng dẫn viên thì cực tốt cho sức khỏe đó nha.
Nữ chiến binh huyền thoại
Tại Sarapul, bạn còn biết đến một nhân vật nữ nổi tiếng khác của nước Nga, đó là bà Nadezhda Andreevna Durova - nữ kỵ sĩ, sĩ quan đầu tiên của quân đội Sa hoàng Nga, từng tham gia các trận đánh nổi tiếng ở châu Âu và trận Borodino. Girl power từ thế kỷ trước luôn á!
Tượng đài Durova cưỡi con ngựa trung thành Alkis được khánh thành năm 2013, trong khuôn viên ngôi nhà nơi gia đình thị trưởng Sarapul, cha của Nadezhda, từng sống. Andrey Vasilyevich Durov, cha bà Nadezhda đã giữ chức thị trưởng ở Sarapul trong 36 năm và là người đứng đầu lâu đời nhất của thành phố này - kỷ lục đây rồi!
Trong chuyến thăm Sarapul, team mình không chỉ may mắn được làm quen với cô Julia Zheleznyak người gốc Ba Lan trẻ trung xinh đẹp, từng làm Vụ trưởng Du lịch Bộ Kinh tế Cộng hòa Udmurtia, giờ đang tham gia một dự án phát triển du lịch nội địa của Nga, mà còn được một hướng dẫn viên lai Việt, em Yulian Baranov dẫn đi thăm thành phố. Gặp người Việt xa xứ vui lắm luôn!
Các bạn ấy dẫn mình đi thăm các di tích lịch sử của thành phố như "Tháp bơm nước cổ" - giờ đã "lột xác" thành khu nhà hàng-khách sạn đẹp mê ly nhìn ra bờ sông Kama; Ngôi nhà của thương gia Bashenin, Nhà của thương gia Koreshev giờ là phòng đăng ký kết hôn của thành phố (romantic ghê), Bảo tàng Lịch sử và Văn hóa khu vực Trung Kama…
Nguồn: soha.vn