Kinh tế Trung Quốc đang gặp khó, mà khó thật sự luôn! Theo tờ Vision Times, ngày càng nhiều công ty nước ngoài đang "chạy mất dép" khỏi Trung Quốc, đặc biệt là các ông lớn Nhật Bản từng gắn bó ở đây hàng chục năm.
Câu chuyện gây choáng nhất phải kể đến Sony Precision Devices (Huizhou) - doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài đầu tiên của Sony tại miền Nam Trung Quốc. Nhà máy này đã bám trụ tại khu Zhongkai, thành phố Huệ Châu suốt 29 năm cơ đấy!
"Sốc thật sự á! Nhà máy này từng là trụ cột cho cả khu vực - từ nhà hàng, doanh nghiệp nhỏ đến công ty logistics đều dựa vào nó để sống", nhà phân tích Mei Ling cho biết.
Điểm sáng giữa câu chuyện buồn này là Sony đã đưa ra gói bồi thường "N+3" cho người lao động, nhiều nhân viên gắn bó lâu năm nhận được hàng trăm nghìn Nhân dân tệ. Bà Ling nhận xét: "Ít nhất họ ra đi trong danh dự. Phải nói rằng các công ty nước ngoài thực sự có lương tâm"
Khi "ông lớn" rời đi
Được thành lập năm 1995, Sony Precision Devices (Huizhou) từng là niềm tự hào của Tập đoàn Sony tại Nam Trung Quốc. Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử siêu xịn cho điện thoại, máy ảnh kỹ thuật số, đầu quang thạch anh và màn hình LCD.
Thời kỳ đỉnh cao, nơi đây từng có tới 30.000 lao động! Con số khủng phết đúng không nào
Về chính sách bồi thường N+3, để dễ hình dung: một công nhân lương 10.000 nhân dân tệ/tháng làm việc 20 năm sẽ nhận gần 230.000 nhân dân tệ khi nghỉ việc.
"Năng lực sản xuất cốt lõi của Sony về cơ bản đã chuyển sang Thái Lan rồi. Trong thời gian tới, các nhà máy trong nước chỉ phục vụ thị trường nội địa, còn 90% đơn hàng toàn cầu sẽ do các cơ sở ở Đông Nam Á đảm nhiệm", bà Ling chia sẻ.
"Rất nhiều người cảm thấy hoài niệm. Trước đây, ai cũng khao khát được làm việc cho các công ty Nhật Bản. Cuối cùng thì họ vẫn rời đi"
Việc Sony rút lui không phải chuyện bất ngờ đâu. Canon và Nikon đã đóng cửa các nhà máy tại Trung Quốc trong những năm gần đây rồi. Thậm chí mảng smartphone của Sony đã lặng lẽ "bay màu" khỏi thị trường Trung Quốc - tài khoản WeChat đóng, website gỡ danh mục điện thoại, Weibo im ắng suốt 8 tháng...
Sony không phải case cá biệt nha! "Vốn ngoại đang tăng tốc rút khỏi Trung Quốc. Những tin tức gần đây khiến người ta choáng váng", bà Ling nói. Danh sách dài như sớ luôn:
• Toyota đóng cửa các nhà máy tại Quảng Châu và Vũ Hán
• Mitsubishi Motors ngừng sản xuất ô tô từ năm ngoái và có kế hoạch rút hoàn toàn
• Volkswagen đóng cửa nhà máy tại Trường Sa
• Nhà máy Samsung tại Huệ Châu đóng cửa năm ngoái
• Các nhà máy Canon tại Chu Hải và Trung Sơn lần lượt đóng cửa
• IBM rút bộ phận đầu tư vào tháng 3 và đóng trung tâm R&D vào tháng 4
• Microsoft dừng hoạt động vào tháng 4, giải thể phòng thí nghiệm AI tại Thượng Hải
• Starbucks bán 60% mảng kinh doanh cho quỹ đầu tư tư nhân
• SAS rút hoàn toàn vào tháng 10
• Victoria's Secret tuyên bố thanh lý và dự kiến rút hoàn toàn vào đầu năm 2026
Nghịch lý là dù gần 60.000 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mới được đăng ký tại Trung Quốc trong năm 2024 (tăng gần 10% so với cùng kỳ), nhưng lượng vốn đầu tư nước ngoài thực tế được sử dụng lại giảm hơn 25%
Tại sao các "ông lớn" lại bỏ đi?
Các chuyên gia chỉ ra 3 lý do chính nè:
Thứ nhất, Trung Quốc không còn là "thiên đường sản xuất" nữa rồi. Mười năm trước, lợi thế về lao động, đất đai và chuỗi cung ứng của Trung Quốc là bá đạo. Giờ thì công nhân Đông Nam Á chỉ kiếm chưa tới 2.000 Nhân dân tệ/tháng, Thái Lan và Mexico có lợi thế thuế quan khi xuất khẩu sang Mỹ, trong khi lương công nhân vùng đồng bằng sông Dương Tử đã vượt 6.000 Nhân dân tệ - bye bye lợi nhuận!
Thứ hai, vòng đời sản phẩm đang kết thúc. Thị phần TV toàn cầu của Panasonic giảm xuống dưới 2%, các mảng thiết bị gia dụng truyền thống lỗ ròng nhiều năm. Thay vì "ngồi chơi xơi nước" chi phí cao ở Trung Quốc, các công ty cắt giảm mảng không cốt lõi để tập trung vào pin, năng lượng hydro và các lĩnh vực hot.
Thứ ba, chuỗi cung ứng toàn cầu đang "shuffle" lại. Apple, Samsung chuyển lắp ráp sang Ấn Độ và Đông Nam Á, thậm chí các brand Trung Quốc như Xiaomi và TCL cũng đẩy mạnh tự động hóa và xây nhà máy ở nước ngoài. Ai không thích ứng thì GG!
Ngoài ra còn nhiều áp lực khác: chiến tranh thương mại tăng chi phí, quy định mới của CCP gây khó, giá thuê đất tăng vọt... mô hình sản xuất thâm dụng lao động giờ không còn "ngon" nữa rồi.
Hậu quả kinh tế nặng nề
Nhiều công ty nước ngoài được cộng đồng mạng khen vì chi trả trợ cấp thôi việc hào phóng khi rời Trung Quốc - có nơi N+1, N+7, thậm chí N+11. Nhà máy Canon tại Trung Sơn chi tới 2,5N+1 luôn!
"Mọi người nghĩ các tập đoàn lớn chỉ đơn giản là rời đi, nhưng thực tế họ từng nuôi sống hàng nghìn nhà máy nhỏ và xưởng sản xuất", một netizen bình luận.
Câu chuyện đời thực đau lòng: "Tôi từng đi xe công nghệ, tài xế trước đây làm cho một công ty nước ngoài. Sau khi công ty rút đi, anh ấy nhận trợ cấp nhưng không tìm được việc mới vì tuổi tác, nên giờ phải chạy xe toàn thời gian. Anh ấy lo lắng và lạc lối"
Một comment khác viết: "8 giờ 30 tối, Lục Gia Chủy vẫn sáng đèn, nhưng không còn người. Tiêu dùng suy giảm, doanh nghiệp rời đi, sa thải gia tăng, kiểm soát ngày càng siết chặt. Niềm tin cạn kiệt. Sự phồn vinh giờ chỉ còn là phông nền".
Con số không nói dối: Theo báo cáo quý III/2025 của Colliers International, tỷ lệ trống văn phòng hạng A tại Thượng Hải tăng lên 21,4%, giá thuê giảm 3,3% so với quý trước. Savills cũng confirm xu hướng tương tự trong đầu năm 2025.
Một doanh nhân tại Thượng Hải kể: "Các công ty Đức đã chuyển trụ sở sang Singapore. Doanh nghiệp Pháp và Hàn Quốc cũng rời đi. Ngay cả chính quyền cũng không ngờ các công ty nước ngoài lại rút nhanh hơn sau khi kết thúc phong tỏa dịch bệnh".
Trên khắp vùng đồng bằng sông Dương Tử, làn sóng dịch chuyển sản xuất đang diễn ra nhanh như chớp
Tại Tô Châu, Côn Sơn và Vô Tích, tăng trưởng công nghiệp chậm lại khi các công ty điện tử nước ngoài chuyển toàn bộ dây chuyền lắp ráp sang Đông Nam Á, chỉ giữ lại bộ phận R&D và hành chính.
Câu chốt từ một cựu quản lý nhà máy tại Đông Quản: "Sau khi các đợt phong tỏa kết thúc, mọi người mới thực sự nhận ra nền kinh tế sụp đổ nhanh đến mức nào. Trong hai năm qua, số nhà máy đóng cửa còn nhiều hơn cả mười năm trước cộng lại"
Nguồn: genk.vn
Câu chuyện gây choáng nhất phải kể đến Sony Precision Devices (Huizhou) - doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài đầu tiên của Sony tại miền Nam Trung Quốc. Nhà máy này đã bám trụ tại khu Zhongkai, thành phố Huệ Châu suốt 29 năm cơ đấy!
"Sốc thật sự á! Nhà máy này từng là trụ cột cho cả khu vực - từ nhà hàng, doanh nghiệp nhỏ đến công ty logistics đều dựa vào nó để sống", nhà phân tích Mei Ling cho biết.
Điểm sáng giữa câu chuyện buồn này là Sony đã đưa ra gói bồi thường "N+3" cho người lao động, nhiều nhân viên gắn bó lâu năm nhận được hàng trăm nghìn Nhân dân tệ. Bà Ling nhận xét: "Ít nhất họ ra đi trong danh dự. Phải nói rằng các công ty nước ngoài thực sự có lương tâm"
Khi "ông lớn" rời đi
Được thành lập năm 1995, Sony Precision Devices (Huizhou) từng là niềm tự hào của Tập đoàn Sony tại Nam Trung Quốc. Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử siêu xịn cho điện thoại, máy ảnh kỹ thuật số, đầu quang thạch anh và màn hình LCD.
Thời kỳ đỉnh cao, nơi đây từng có tới 30.000 lao động! Con số khủng phết đúng không nào
Về chính sách bồi thường N+3, để dễ hình dung: một công nhân lương 10.000 nhân dân tệ/tháng làm việc 20 năm sẽ nhận gần 230.000 nhân dân tệ khi nghỉ việc.
"Năng lực sản xuất cốt lõi của Sony về cơ bản đã chuyển sang Thái Lan rồi. Trong thời gian tới, các nhà máy trong nước chỉ phục vụ thị trường nội địa, còn 90% đơn hàng toàn cầu sẽ do các cơ sở ở Đông Nam Á đảm nhiệm", bà Ling chia sẻ.
"Rất nhiều người cảm thấy hoài niệm. Trước đây, ai cũng khao khát được làm việc cho các công ty Nhật Bản. Cuối cùng thì họ vẫn rời đi"
Việc Sony rút lui không phải chuyện bất ngờ đâu. Canon và Nikon đã đóng cửa các nhà máy tại Trung Quốc trong những năm gần đây rồi. Thậm chí mảng smartphone của Sony đã lặng lẽ "bay màu" khỏi thị trường Trung Quốc - tài khoản WeChat đóng, website gỡ danh mục điện thoại, Weibo im ắng suốt 8 tháng...
Sony không phải case cá biệt nha! "Vốn ngoại đang tăng tốc rút khỏi Trung Quốc. Những tin tức gần đây khiến người ta choáng váng", bà Ling nói. Danh sách dài như sớ luôn:
• Toyota đóng cửa các nhà máy tại Quảng Châu và Vũ Hán
• Mitsubishi Motors ngừng sản xuất ô tô từ năm ngoái và có kế hoạch rút hoàn toàn
• Volkswagen đóng cửa nhà máy tại Trường Sa
• Nhà máy Samsung tại Huệ Châu đóng cửa năm ngoái
• Các nhà máy Canon tại Chu Hải và Trung Sơn lần lượt đóng cửa
• IBM rút bộ phận đầu tư vào tháng 3 và đóng trung tâm R&D vào tháng 4
• Microsoft dừng hoạt động vào tháng 4, giải thể phòng thí nghiệm AI tại Thượng Hải
• Starbucks bán 60% mảng kinh doanh cho quỹ đầu tư tư nhân
• SAS rút hoàn toàn vào tháng 10
• Victoria's Secret tuyên bố thanh lý và dự kiến rút hoàn toàn vào đầu năm 2026
Nghịch lý là dù gần 60.000 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mới được đăng ký tại Trung Quốc trong năm 2024 (tăng gần 10% so với cùng kỳ), nhưng lượng vốn đầu tư nước ngoài thực tế được sử dụng lại giảm hơn 25%
Tại sao các "ông lớn" lại bỏ đi?
Các chuyên gia chỉ ra 3 lý do chính nè:
Thứ nhất, Trung Quốc không còn là "thiên đường sản xuất" nữa rồi. Mười năm trước, lợi thế về lao động, đất đai và chuỗi cung ứng của Trung Quốc là bá đạo. Giờ thì công nhân Đông Nam Á chỉ kiếm chưa tới 2.000 Nhân dân tệ/tháng, Thái Lan và Mexico có lợi thế thuế quan khi xuất khẩu sang Mỹ, trong khi lương công nhân vùng đồng bằng sông Dương Tử đã vượt 6.000 Nhân dân tệ - bye bye lợi nhuận!
Thứ hai, vòng đời sản phẩm đang kết thúc. Thị phần TV toàn cầu của Panasonic giảm xuống dưới 2%, các mảng thiết bị gia dụng truyền thống lỗ ròng nhiều năm. Thay vì "ngồi chơi xơi nước" chi phí cao ở Trung Quốc, các công ty cắt giảm mảng không cốt lõi để tập trung vào pin, năng lượng hydro và các lĩnh vực hot.
Thứ ba, chuỗi cung ứng toàn cầu đang "shuffle" lại. Apple, Samsung chuyển lắp ráp sang Ấn Độ và Đông Nam Á, thậm chí các brand Trung Quốc như Xiaomi và TCL cũng đẩy mạnh tự động hóa và xây nhà máy ở nước ngoài. Ai không thích ứng thì GG!
Ngoài ra còn nhiều áp lực khác: chiến tranh thương mại tăng chi phí, quy định mới của CCP gây khó, giá thuê đất tăng vọt... mô hình sản xuất thâm dụng lao động giờ không còn "ngon" nữa rồi.
Hậu quả kinh tế nặng nề
Nhiều công ty nước ngoài được cộng đồng mạng khen vì chi trả trợ cấp thôi việc hào phóng khi rời Trung Quốc - có nơi N+1, N+7, thậm chí N+11. Nhà máy Canon tại Trung Sơn chi tới 2,5N+1 luôn!
"Mọi người nghĩ các tập đoàn lớn chỉ đơn giản là rời đi, nhưng thực tế họ từng nuôi sống hàng nghìn nhà máy nhỏ và xưởng sản xuất", một netizen bình luận.
Câu chuyện đời thực đau lòng: "Tôi từng đi xe công nghệ, tài xế trước đây làm cho một công ty nước ngoài. Sau khi công ty rút đi, anh ấy nhận trợ cấp nhưng không tìm được việc mới vì tuổi tác, nên giờ phải chạy xe toàn thời gian. Anh ấy lo lắng và lạc lối"
Một comment khác viết: "8 giờ 30 tối, Lục Gia Chủy vẫn sáng đèn, nhưng không còn người. Tiêu dùng suy giảm, doanh nghiệp rời đi, sa thải gia tăng, kiểm soát ngày càng siết chặt. Niềm tin cạn kiệt. Sự phồn vinh giờ chỉ còn là phông nền".
Con số không nói dối: Theo báo cáo quý III/2025 của Colliers International, tỷ lệ trống văn phòng hạng A tại Thượng Hải tăng lên 21,4%, giá thuê giảm 3,3% so với quý trước. Savills cũng confirm xu hướng tương tự trong đầu năm 2025.
Một doanh nhân tại Thượng Hải kể: "Các công ty Đức đã chuyển trụ sở sang Singapore. Doanh nghiệp Pháp và Hàn Quốc cũng rời đi. Ngay cả chính quyền cũng không ngờ các công ty nước ngoài lại rút nhanh hơn sau khi kết thúc phong tỏa dịch bệnh".
Trên khắp vùng đồng bằng sông Dương Tử, làn sóng dịch chuyển sản xuất đang diễn ra nhanh như chớp
Tại Tô Châu, Côn Sơn và Vô Tích, tăng trưởng công nghiệp chậm lại khi các công ty điện tử nước ngoài chuyển toàn bộ dây chuyền lắp ráp sang Đông Nam Á, chỉ giữ lại bộ phận R&D và hành chính.Câu chốt từ một cựu quản lý nhà máy tại Đông Quản: "Sau khi các đợt phong tỏa kết thúc, mọi người mới thực sự nhận ra nền kinh tế sụp đổ nhanh đến mức nào. Trong hai năm qua, số nhà máy đóng cửa còn nhiều hơn cả mười năm trước cộng lại"
Nguồn: genk.vn