Từ trước tới nay, cứ mỗi lần có cảnh báo UAV tập kích, người dân Nga lại tự nhiên... mất sóng điện thoại Giờ đây, chuyên gia Nga chính thức vạch rõ: Ukraine đang "hack não" hệ thống viễn thông dân sự của đối phương bằng cách cắm SIM điện thoại thường lên UAV, biến chúng thành vũ khí tầm xa giá hạt dẻ luôn!
Khi mà các chiếc UAV tầm xa của Ukraine bay đi đánh nhà máy hay cơ sở hạ tầng bên Nga, lực lượng chức năng càng lục càng hoảng: toàn phát hiện SIM điện thoại thường xuyên trên đó
Vén màn bí mật đằng sau "chiêu độc" này
Ông Alexei Rogozin - Tổng giám đốc Hiệp hội các nhà sản xuất máy bay Nga - lên tiếng làm rõ vấn đề: "Ví dụ trên UAV phản lực FP-2 của Ukraine, người ta tìm thấy SIM của nhà mạng ảo Monogoto (Israel) và Webbing Hong Kong Limited (Hong Kong - Trung Quốc). Đây không phải kết nối vệ tinh gì cao sang, mà là dịch vụ IoT/M2M toàn cầu chạy trên hạ tầng mạng di động thường thôi đấy!"
Nghe có vẻ đơn giản nhưng hiệu quả phết nhé! Các SIM này cho phép UAV kết nối internet như một chiếc điện thoại bình thường. Cắm thêm modem LTE hoặc 5G vào, boom - chiếc UAV có thể nhận tọa độ, gửi về video, hình ảnh, dữ liệu kỹ thuật, và nhận lệnh điều chỉnh bay từ trung tâm chỉ huy.
Vì sao lại nguy hiểm đến vậy?
Với UAV dân sự, việc dùng mạng di động để điều khiển từ xa là chuyện bình thường. Nhưng khi áp vào quân sự, đây lại trở thành kênh liên lạc tầm xa CỰC RẺ mà vẫn hiệu quả bá cháy
Điểm "bá đạo" nữa là nhờ các nhà mạng ảo toàn cầu, UAV có thể tự động nhảy qua nhảy lại giữa các mạng khác nhau thông qua cơ chế chuyển vùng. Với hệ thống quản lý mạng, nó không hiện lên là "máy bay chiến đấu" mà chỉ là một thiết bị IoT vô hại - giống như đồng hồ thông minh hay cảm biến gì đó thôi
Tại sao phải cắt sóng?
"Người ta hay nói UAV đang 'lợi dụng trạm phát sóng' - cách hiểu này đúng nhưng hơi sơ sài rồi," ông Rogozin giải thích. "Mục tiêu thật sự là chặn kênh truyền dữ liệu qua IP. Khi mất internet di động, UAV không rơi đâu nhé, nhưng nó sẽ khó khăn cực kỳ trong việc gửi video, dữ liệu tình báo, xác nhận kết quả đánh phá và nhận lệnh điều chỉnh từ trung tâm."
Ông còn cảnh báo thêm: hạ tầng viễn thông không chỉ cung cấp internet. Về lý thuyết, tín hiệu từ các trạm phát sóng (BTS) còn có thể làm "cột mốc" định vị bổ sung cho UAV nữa đấy! Dù kịch bản này phức tạp hơn và cần thuật toán chuyên dụng, nhưng vẫn khả thi.
Vấn đề là: nếu chỉ khóa internet di động thôi, các trạm vẫn phát sóng bình thường. Nghĩa là cắt được kênh truyền video và dữ liệu, nhưng chưa chặn hẳn tín hiệu có thể dùng để định vị
Giải pháp thông minh hơn là "tắt hết đi"?
Theo ông Rogozin, bên Ukraine người ta đang bàn về giải pháp "làm chậm" băng tần cao 4G và 5G thay vì tắt hẳn hệ thống. Mục đích là vẫn giữ được cuộc gọi thoại, SMS, các cuộc gọi khẩn cấp, nhưng làm nghẽn đường truyền video và dữ liệu từ UAV.
Còn tại Nga, người dùng phải đối mặt với biện pháp "thô bạo" hơn nhiều: internet di động bị cắt TOÀN BỘ hoặc chỉ cho dùng vài dịch vụ được duyệt mà thôi
"Giải pháp tối ưu không phải ngắt hoàn toàn internet di động," vị chuyên gia khẳng định. "Đây là biện pháp quá thô, gây thiệt hại cho cả kinh tế, logistics, dịch vụ khẩn cấp và người dân nữa."
Nga cần làm gì để "đánh lại"?
Trước đây, Nga vẫn giữ được lợi thế về các đòn tập kích tầm xa. Nhưng đáng tiếc là Moscow chưa phát huy tối đa ưu thế này rồi.
Để giải quyết bài toán không phải bằng cách "tắt trạm phát" mà vẫn chặn được kênh truyền của UAV, đồng thời nhận diện sớm các kết nối IoT/SIM đáng ngờ, Nga cần triển khai các giải pháp tinh vi hơn:
Hạn chế lưu lượng mạng di động có chọn lọc (không phải tắt hết)
Phân tích sâu hoạt động di động và kiểm soát chặt cơ chế chuyển vùng của nhà mạng IoT nước ngoài
Triển khai rộng rãi hệ thống phát hiện mục tiêu bay thấp xung quanh các khu vực quan trọng
Nguồn: soha.vn
Khi mà các chiếc UAV tầm xa của Ukraine bay đi đánh nhà máy hay cơ sở hạ tầng bên Nga, lực lượng chức năng càng lục càng hoảng: toàn phát hiện SIM điện thoại thường xuyên trên đó
Vén màn bí mật đằng sau "chiêu độc" này
Ông Alexei Rogozin - Tổng giám đốc Hiệp hội các nhà sản xuất máy bay Nga - lên tiếng làm rõ vấn đề: "Ví dụ trên UAV phản lực FP-2 của Ukraine, người ta tìm thấy SIM của nhà mạng ảo Monogoto (Israel) và Webbing Hong Kong Limited (Hong Kong - Trung Quốc). Đây không phải kết nối vệ tinh gì cao sang, mà là dịch vụ IoT/M2M toàn cầu chạy trên hạ tầng mạng di động thường thôi đấy!"
Nghe có vẻ đơn giản nhưng hiệu quả phết nhé! Các SIM này cho phép UAV kết nối internet như một chiếc điện thoại bình thường. Cắm thêm modem LTE hoặc 5G vào, boom - chiếc UAV có thể nhận tọa độ, gửi về video, hình ảnh, dữ liệu kỹ thuật, và nhận lệnh điều chỉnh bay từ trung tâm chỉ huy.
Vì sao lại nguy hiểm đến vậy?
Với UAV dân sự, việc dùng mạng di động để điều khiển từ xa là chuyện bình thường. Nhưng khi áp vào quân sự, đây lại trở thành kênh liên lạc tầm xa CỰC RẺ mà vẫn hiệu quả bá cháy
Điểm "bá đạo" nữa là nhờ các nhà mạng ảo toàn cầu, UAV có thể tự động nhảy qua nhảy lại giữa các mạng khác nhau thông qua cơ chế chuyển vùng. Với hệ thống quản lý mạng, nó không hiện lên là "máy bay chiến đấu" mà chỉ là một thiết bị IoT vô hại - giống như đồng hồ thông minh hay cảm biến gì đó thôi
Tại sao phải cắt sóng?
"Người ta hay nói UAV đang 'lợi dụng trạm phát sóng' - cách hiểu này đúng nhưng hơi sơ sài rồi," ông Rogozin giải thích. "Mục tiêu thật sự là chặn kênh truyền dữ liệu qua IP. Khi mất internet di động, UAV không rơi đâu nhé, nhưng nó sẽ khó khăn cực kỳ trong việc gửi video, dữ liệu tình báo, xác nhận kết quả đánh phá và nhận lệnh điều chỉnh từ trung tâm."
Ông còn cảnh báo thêm: hạ tầng viễn thông không chỉ cung cấp internet. Về lý thuyết, tín hiệu từ các trạm phát sóng (BTS) còn có thể làm "cột mốc" định vị bổ sung cho UAV nữa đấy! Dù kịch bản này phức tạp hơn và cần thuật toán chuyên dụng, nhưng vẫn khả thi.
Vấn đề là: nếu chỉ khóa internet di động thôi, các trạm vẫn phát sóng bình thường. Nghĩa là cắt được kênh truyền video và dữ liệu, nhưng chưa chặn hẳn tín hiệu có thể dùng để định vị
Giải pháp thông minh hơn là "tắt hết đi"?
Theo ông Rogozin, bên Ukraine người ta đang bàn về giải pháp "làm chậm" băng tần cao 4G và 5G thay vì tắt hẳn hệ thống. Mục đích là vẫn giữ được cuộc gọi thoại, SMS, các cuộc gọi khẩn cấp, nhưng làm nghẽn đường truyền video và dữ liệu từ UAV.
Còn tại Nga, người dùng phải đối mặt với biện pháp "thô bạo" hơn nhiều: internet di động bị cắt TOÀN BỘ hoặc chỉ cho dùng vài dịch vụ được duyệt mà thôi
"Giải pháp tối ưu không phải ngắt hoàn toàn internet di động," vị chuyên gia khẳng định. "Đây là biện pháp quá thô, gây thiệt hại cho cả kinh tế, logistics, dịch vụ khẩn cấp và người dân nữa."
Nga cần làm gì để "đánh lại"?
Trước đây, Nga vẫn giữ được lợi thế về các đòn tập kích tầm xa. Nhưng đáng tiếc là Moscow chưa phát huy tối đa ưu thế này rồi.
Để giải quyết bài toán không phải bằng cách "tắt trạm phát" mà vẫn chặn được kênh truyền của UAV, đồng thời nhận diện sớm các kết nối IoT/SIM đáng ngờ, Nga cần triển khai các giải pháp tinh vi hơn:
Hạn chế lưu lượng mạng di động có chọn lọc (không phải tắt hết) Phân tích sâu hoạt động di động và kiểm soát chặt cơ chế chuyển vùng của nhà mạng IoT nước ngoài Triển khai rộng rãi hệ thống phát hiện mục tiêu bay thấp xung quanh các khu vực quan trọngNguồn: soha.vn