Chiếc tàu lặn Titan đang mất tích chính là một trong những phương tiện giúp con người khám phá độ sâu của đại dương - nơi mà phần lớn chưa ai từng thấy bằng mắt thường luôn nha!
Theo CNN đưa tin, số liệu năm 2022 từ Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ cho thấy dù loài người đã khám phá bề mặt đáy đại dương trong hàng chục nghìn năm rồi, nhưng mà chỉ có khoảng 20% diện tích đáy biển được lập bản đồ thôi á. Ít vậy trời!
Các nhà nghiên cứu thường bảo rằng du hành vào vũ trụ còn dễ hơn việc lao xuống đáy đại dương nữa đó. Nghĩ mà xem, có tận 12 phi hành gia đã dành tổng cộng 300 giờ trên bề mặt Mặt Trăng rồi, nhưng mới chỉ có đúng 3 người từng dành khoảng 3 giờ khám phá Challenger Deep - điểm sâu nhất được biết đến dưới đáy biển Trái Đất. Chênh lệch vãi nha!
Tiến sĩ Gene Feldman, nhà hải dương học danh dự tại NASA, cho biết: "Thực tế là chúng ta có bản đồ rõ nét hơn về Mặt Trăng và Sao Hỏa so với bản đồ về chính hành tinh của chúng ta đấy". Nghe vô lý nhưng lại là sự thật luôn! ️
Vậy tại sao lặn biển lại khó vậy trời?
Lý do việc khám phá biển sâu của con người bị hạn chế đến vậy là vì đi xuống đáy đại dương = đi vào một thế giới có áp suất cực khủng và rủi ro cao vô cùng. Môi trường tối om, hầu như không có tầm nhìn. Nhiệt độ thì lạnh kinh. Ghê á nha!
Chiếc tàu lặn Titan đang mất tích khi khám phá xác tàu Titanic ở độ sâu khoảng 3.800 mét dưới nước. Những yếu tố khiến đội cứu hộ khó xác định vị trí và kéo con tàu lên cũng chính là lý do việc khám phá toàn diện đáy đại dương vẫn rất khó khăn.
Tiến sĩ Jamie Pringle tại Đại học Keele của Anh giải thích: "Việc tìm kiếm dưới nước phức tạp lắm, vì đáy đại dương gồ ghề hơn rất nhiều so với trên đất liền á".
Nếu tàu lặn Titan không nổi lên được bề mặt, các đội tìm kiếm và cứu hộ sẽ phải dựa vào sonar - một kỹ thuật dùng sóng âm thanh để dò các tầng nước sâu mờ đục, nhằm xác định vị trí tàu. Theo ông Pringle, quá trình này cần dùng một chùm tia rất hẹp có thể cung cấp tần số đủ cao để cho ra bức tranh rõ ràng về vị trí con tàu.
Hành trình khám phá đại dương qua các thời kỳ
Chiếc tàu ngầm đầu tiên do kỹ sư người Hà Lan Cornelis Drebbel chế tạo từ năm 1620, nhưng nó bị mắc kẹt ở vùng nước nông rồi. Phải mất gần 300 năm - sau thảm họa Titanic - thì mới có công nghệ sonar giúp các nhà khoa học có bức tranh rõ hơn về những gì nằm dưới đáy đại dương.
Một bước tiến quan trọng diễn ra vào năm 1960 với chuyến lặn lịch sử của tàu Trieste đến Challenger Deep, nằm ở độ sâu 10.916 mét dưới nước. Xịn xò không?
Chỉ có một vài sứ mệnh kể từ đó đưa con người trở lại độ sâu như vậy và những chuyến đi này cực kỳ nguy hiểm nha các bạn!
Theo NOAA, cứ 10 mét di chuyển xuống dưới bề mặt đại dương, áp suất sẽ tăng thêm một atmosphere. Nghĩa là chuyến đi đến Challenger Deep có thể khiến tàu chịu áp lực tương đương với 50 máy bay phản lực khổng lồ luôn á! Ông Feldman cho biết thêm với áp lực đó, một sai sót cấu trúc nhỏ nhất cũng có thể gây thảm họa rồi. Sợ chưa?
Trong chuyến lặn xuống tàu Trieste năm 1960, các hành khách Jacques Piccard và Don Walsh cho biết họ vô cùng sửng sốt khi nhìn thấy những sinh vật sống ở đây.
Thế giới kỳ bí dưới đáy đại dương
Theo Viện Hải dương học Woods Hole (WHOI) ở Massachusetts, trong khi đáy đại dương có độ sâu từ 1.000 mét đến 6.000 mét, thì các rãnh dưới biển sâu có thể sâu tới 11.000 mét. Khu vực này được gọi là vùng hadal. Trong vùng hadal, nhiệt độ chỉ cao hơn mức đóng băng một chút và không có tí ánh sáng mặt trời nào xuyên qua được.
Các nhà khoa học lần đầu tiên chứng minh rằng sự sống tồn tại dưới 6.000m dưới đáy biển vào năm 1948.
Những khám phá tại Challenger Deep rất đáng chú ý đó nha! Con người nhìn thấy các mỏm đá đầy màu sắc rực rỡ có thể là trầm tích hóa học, động vật lưỡng cư siêu khổng lồ giống tôm và loài Holothurian sống ở tầng đáy hay còn gọi là hải sâm.
Ông Feldman cũng nhớ lại lần lặn của mình vào những năm 1990. Khi đó, ông nhìn thấy con mực khổng lồ ẩn nấp ở độ sâu đen như mực của đại dương. Đoạn video đầu tiên về sinh vật này sống, có thể dài tới gần 18 mét, được quay ở vùng biển sâu gần Nhật Bản vào năm 2012. Hú hồn chưa!
Một thế giới mới cũng mở ra vào những năm 1970, khi nhà địa chất biển Robert Ballard, sau đó là WHOI, phát hiện ra một hệ sinh thái hoàn toàn xa lạ trong vùng biển gần Galápagos Rift. Người ta thấy những con giun khổng lồ, trai khổng lồ, cua khổng lồ và những sinh vật sống khác. Toàn những thứ "khổng lồ" hết luôn á!
Công nghệ hiện đại giúp khám phá
Các nhà nghiên cứu tại WHOI và NASA đã hợp tác phát triển các phương tiện tự hành dưới nước không cần người lái có thể đi xuống qua địa hình phức tạp của các rãnh và chịu được áp suất lớn hơn 1.000 lần so với áp suất trên bề mặt đại dương. Các phương tiện này có thể tìm hiểu tính đa dạng của sự sống trong các rãnh dưới đáy biển.
Từ góc độ khoa học, các chuyến du hành đến đáy đại dương không giúp ích gì nhiều trong việc nâng cao hiểu biết của chúng ta về những bí ẩn của đại dương lắm đâu nha.
Ông Feldman nói: "Con người thích những cái nhất. Chúng ta muốn đi tới chỗ cao nhất, thấp nhất, xa nhất". Đúng rồi đó!
Nhưng mà con người chỉ nhìn thấy bằng mắt thường một tỷ lệ phần trăm rất nhỏ của đại dương sâu thẳm và một diện tích rất nhỏ đáy đại dương đã được lập bản đồ thôi.
Vấn đề là ở tiền bạc nha!
Theo ông Feldman, lý do phần lớn là do chi phí đó. Tàu được trang bị công nghệ sonar có thể tăng chi phí đắt đỏ vô cùng. Chỉ riêng nhiên liệu có thể lên tới 40.000 USD mỗi ngày luôn á. Choáng váng!
Nguồn: kenh14.vn