Nhật Bản là xứ sở có số giờ làm việc "khủng" nhất hành tinh đó các bạn. Nhưng mà thực tế đau lòng là giờ đây ngày càng nhiều bạn trẻ kiệt sức rồi ra đi vì làm việc quá sức, nghe mà thấy xót xa quá đi
Bà Michiyo Nishigaki từng tự hào vô cùng khi cậu con trai duy nhất Naoya được nhận vào làm ở một công ty truyền thông lớn tại Nhật Bản ngay sau khi mới tốt nghiệp xong.
Cậu mê máy tính lắm! Với Naoya thì đây là cơ hội vàng vì thị trường việc làm cho fresh graduate ở Nhật cạnh tranh khốc liệt lắm luôn.
Nhưng mà chỉ sau có 2 năm, người mẹ bắt đầu thấy có gì đó sai sai với công việc của con trai mình rồi.
"Nó nói với mẹ là bận suốt ngày, nhưng hỏi thăm thì bảo vẫn ổn", bà Nishigaki kể lại. "Rồi đến ngày về đám tang cha, thằng bé cũng chỉ ngủ. Nó van mẹ: 'Xin lỗi mẹ, cho con ngủ lát nữa' mà không dậy được luôn"
Sau đó, các đồng nghiệp của Naoya mới kể cho bà nghe về việc cậu thường xuyên làm quá giờ.
"Nó hay làm đến chuyến tàu cuối cùng mới về. Hôm nào lỡ giờ thì ngủ luôn tại văn phòng. Có những ngày nó làm xuyên đêm rồi đến tận 10h tối hôm sau, tổng cộng 37 giờ liền" - nghe thôi mà thấy kinh luôn ấy!
2 năm sau, Naoya qua đời ở tuổi 27 vì sốc thuốc. Cái chết của chàng trai trẻ này chỉ là một trong vô vàn những vụ mà người Nhật gọi là "karoshi" - chết vì làm việc quá sức.
Từ xưa giờ, Nhật Bản nổi tiếng với văn hóa làm việc nhiều giờ cực kỳ. Đây không phải hiện tượng mới đâu, xuất hiện từ những năm 1960 rồi. Nhưng mãi đến gần đây, các trường hợp karoshi mới được phanh phui khi con số tăng không ngừng.
## Làm việc không nghỉ ngơi luôn ý
Giáng sinh năm 2015, cô gái 24 tuổi Matsuri Takahashi, một nhân viên tại công ty quảng cáo Dentsu của Nhật, đã nhảy lầu tự tử.
Điều tra cho thấy cô gần như mất ngủ sau khi làm thêm khoảng 100 giờ/tháng. Đây được coi là nguyên nhân chính dẫn đến cái chết đau lòng của cô gái trẻ.
Makoto Iwahashi, chuyên gia của Posse - một tổ chức điều hành đường dây trợ giúp lao động trẻ - cho biết đây không phải là case hiếm gặp và hay xảy ra với các bạn newbie ở công ty. Nhiều lần anh phải nghe điện thoại hàng giờ chỉ để các bạn trẻ vent về công việc.
"Thật buồn khi người trẻ nghĩ rằng họ không có lựa chọn nào khác", anh kể. "Nếu không nghỉ việc thì phải làm thêm cả 100 giờ. Còn nghỉ việc thì chẳng biết sống bằng gì nữa"
Iwahashi cũng nói thêm là vấn đề việc làm không ổn định khiến tình hình càng trầm trọng hơn.
"Những người làm quá sức đến chết đã xuất hiện từ những năm 60, 70 của thế kỷ trước rồi. Điểm khác là hồi đó họ làm ngoài giờ nhưng được đảm bảo công việc suốt đời. Giờ mọi thứ khác rồi" - thời buổi này khó khăn thật sự!
## Văn hóa làm thêm giờ nhức nhối
Theo thống kê năm ngoái do Bộ Lao động Nhật công bố, cả nước có khoảng 150 vụ karoshi, bao gồm cả chết vì đau tim, đột quỵ và tự tử. Nhưng mà các nhà hoạt động xã hội nói con số thực tế còn cao hơn nhiều lắm đó!
Gần 1/4 các công ty Nhật có nhân viên làm thêm hơn 80 giờ/tháng và thường không được trả lương nữa nha! Theo báo cáo này thì 12% công ty có nhân viên làm thêm đến hơn 100 giờ/tháng luôn.
Những con số này quan trọng lắm đó! 80 giờ làm thêm đồng nghĩa với việc nguy cơ tử vong tăng cao nha các bạn.
Chính phủ Nhật Bản đang chịu áp lực phải thay đổi tình trạng này. Nhưng mà thử thách lớn nhất là liệu có thể thay đổi nổi văn hóa đã tồn tại hàng thập kỷ hay không.
Đầu năm nay, chính phủ Nhật đã triển khai chương trình "Premium Fridays" để khuyến khích các công ty cho nhân viên tan làm sớm vào mỗi thứ 6 cuối cùng trong tháng. Họ cũng muốn nhân viên có thời gian đi du lịch nhiều hơn.
Ở Nhật, nhân viên được phép nghỉ 20 ngày/năm nhưng mà khoảng 35% nhân viên không nghỉ ngày nào hết - stress quá đi!!!
## Tắt đèn luôn cho mọi người về nhà nè
Chính quyền quận Toshima ở Tokyo cho biết họ đã phải dùng đến biện pháp tắt đèn công sở lúc 7h tối để ép các nhân viên về nhà sớm hơn - cách này nghe cũng hợp lý đấy!
"Chúng tôi muốn làm điều gì đó thực sự hữu ích", ông Hitoshi Ueno - phụ trách chương trình - cho biết.
"Không chỉ là cắt giảm giờ làm đâu nha. Chúng tôi muốn mọi người làm việc chăm chỉ và hiệu quả để họ có thời gian rảnh cho bản thân. Chúng tôi muốn thay đổi hoàn toàn môi trường làm việc luôn".
Dù Nhật Bản là quốc gia có số giờ làm việc cao nhất trong khối G7 nhưng năng suất lại rơi vào hàng thấp nhất - ironic thật! Hồi đầu năm nay, chính phủ Nhật đã đưa ra giới hạn về số giờ làm thêm không được vượt quá 60. Tuy nhiên sẽ có trường hợp linh động trong "mùa cao điểm" khi số giờ làm có thể lên đến 100 giờ.
## Cần nhiều biện pháp hơn nữa!
Các nhà phê bình cho rằng chính phủ đang quá tập trung vào phát triển kinh tế và doanh nghiệp thay vì quan tâm đến phúc lợi cho nhân viên.
"Người dân Nhật tin tưởng vào chính phủ nhưng có vẻ như họ đang bị phản bội", ông Koji Morioka - một học giả đã nghiên cứu hơn 30 năm về hiện tượng karoshi - cho biết.
Trong lúc đó, ngày càng nhiều bạn trẻ Nhật Bản đang chết vì kiệt sức. Các nhóm hỗ trợ gia đình nạn nhân cũng có thêm nhiều thành viên mới. Bà Michiyo Nishigaki - mẹ của Naoya - cho biết lao động trẻ Nhật đang chết dần chết mòn.
Nguồn: soha.vn