Hồi sinh khủng long luôn là ước mơ của nhân loại, và với công nghệ ngày nay thì nghe có vẻ... khả thi đấy, nếu như mình kiếm được DNA của lũ khủng long thôi!
Thật ra thì ai cũng tò mò muốn biết về mấy anh khủng long thời tiền sử và mong một ngày có thể "mang chúng về nhà" Với khoa học hiện đại thế kỷ 21, điều này nghe chừng có thể thành sự thật — miễn là tìm được DNA gốc của khủng long, nuôi cấy phôi trong lab được thì xong!
Ai cũng nhớ câu chuyện trong Công viên kỷ Jura (Jurassic Park) rồi đúng không? Trong phim, các nhà khoa học chiết xuất DNA khủng long từ một con muỗi đã hút máu khủng long và được "đóng băng" trong hổ phách. Rồi qua nhân bản vô tính, cả đống khủng long được hồi sinh và đảo Isla Nublar trở thành "resort" cho khủng long luôn ️
**Nhưng thực tế thì... không dễ vậy đâu!**
DNA không thể tồn tại lâu như trong phim được. Ngay khi sinh vật chết, DNA trong cơ thể sẽ bắt đầu phân hủy. Một nghiên cứu ở New Zealand cho thấy thời gian bán hủy của DNA là **521 năm**. Nghĩa là sau 521 năm, liên kết hóa học giữa các nucleotide đã bị phá vỡ một nửa rồi. Nửa còn lại sẽ tiếp tục tan dần trong những năm sau đó.
Tính toán ra thì phải mất **6,8 triệu năm** để DNA hoàn toàn biến mất. Vấn đề là khủng long sống cách đây **65 triệu năm** — nghĩa là dù có bảo quản thế nào thì DNA cũng bay màu rồi!
Tệ hơn nữa, muốn DNA tồn tại 6,8 triệu năm thì phải ở trong môi trường **siêu lý tưởng**. Bất kỳ yếu tố nào như nhiệt độ cao, tính axit, hay enzyme từ vi sinh vật đều làm DNA phân hủy nhanh hơn.
Thực tế thì DNA lâu đời nhất con người từng tìm thấy (từ hóa thạch ngựa ở băng vĩnh cửu Canada) cũng chỉ khoảng **700.000 năm** tuổi thôi.
Vậy là... hết hi vọng hồi sinh khủng long rồi sao?
**Khoan đã! Vẫn còn một cách khác từ... loài chim! **
Tuy tên gọi "Dinosaur" có nghĩa là "thằn lằn khổng lồ" (từ tiếng Hy Lạp), nhưng giới khoa học hiện nay đã xác nhận rằng **các loài chim hiện đại chính là hậu duệ trực tiếp của khủng long chân thú**!
Sự kiện tuyệt chủng hàng loạt cách đây 65 triệu năm đã quét sạch hầu hết khủng long, nhưng một số khủng long chân thú nhỏ vẫn sống sót. Theo thời gian, chúng tiến hóa: nhỏ hơn, nhẹ hơn, mọc cánh... và cuối cùng trở thành các loài chim ngày nay — kể cả gà và đà điểu!
Từ thế kỷ 19, các nhà khoa học đã nghi ngờ điều này. Và giờ đây, với đủ bằng chứng về cấu trúc xương, chế độ sinh sản và hóa thạch, mọi thứ đã rõ ràng.
Đặc biệt, đầu thế kỷ 21, các nhà cổ sinh vật học tìm thấy protein trong hóa thạch T. Rex MOR 1125 — và nó **giống với protein của gà nhất**!
Nghĩa là, theo một nghĩa nào đó, dù không hồi sinh được khủng long cổ đại, thì hậu duệ của chúng vẫn đang... rình rập quanh ta đây!
Ví dụ như con gà ta ăn hàng ngày chính là "thịt khủng long" đấy! Tất nhiên, một số người sẽ không đồng ý với cách nói này...
Nhưng thực tế là sau hàng triệu năm tiến hóa, nhiều đặc điểm của khủng long đã biến mất. Chim hiện đại nhỏ nhắn, mỏng manh hơn tổ tiên rất nhiều, không thể so với mấy anh khủng long to lớn hung dữ ngày xưa.
Tuy nhiên, DNA của chim vẫn có thể coi là "bản sao" của khủng long chân thú. Và đó là lý do các nhà khoa học vẫn còn hi vọng: **miễn sửa đổi gen của chim hiện đại, một ngày nào đó có thể biến gà thành khủng long!**
**Jack Horner** — nhà khoa học siêu mê khủng long, từng làm cố vấn khoa học cho phim Jurassic World — đang thực hiện điều này!
Từ nhỏ, ông có hai điều ước: trở thành nhà cổ sinh vật học và hồi sinh khủng long. Giờ điều ước đầu đã thành, còn điều thứ hai... Horner nói rằng việc tạo ra khủng long giờ chỉ còn là vấn đề thời gian thôi, vì mình đã có DNA của chúng trong cơ thể gà rồi!
Ông đang cố xác định con đường tiến hóa từ khủng long thành chim, rồi tìm cách **đảo ngược quá trình đó**!
Nghe vô lý nhưng đáng tin hơn nhiều so với việc tìm muỗi trong hổ phách nhé!
Trong tự nhiên có một hiện tượng gọi là **"phản tổ"** — khi sinh vật thỉnh thoảng xuất hiện đặc điểm của tổ tiên. Ví dụ như cá voi, cá heo đôi khi có vây giống bốn chân.
Ngay cả con người đôi khi cũng có đặc điểm nguyên thủy, như hội chứng người sói (mọc lông khắp người), hay có đuôi, tai cử động được — tất cả đều là "thoái hóa gen".
Quá trình tiến hóa "gói gọn" đặc điểm tổ tiên trong gen như ký ức. Những ký ức này chưa mất hẳn, chỉ không được biểu hiện ra ngoài thôi!
Tuy hiện tượng phản tổ tự nhiên rất chậm và không kiểm soát được, nhưng nếu dùng công nghệ di truyền nhân tạo để tìm và sửa đổi gen, động vật có thể nhanh chóng thoái hóa và mang hình dạng của tổ tiên!
Thực tế, từ cuối những năm 1970, các nhà sinh học đã làm cho ruồi giấm mọc thêm một đôi cánh giống tổ tiên bằng cách điều chỉnh gen.
Kỹ thuật này gọi là **"kỹ thuật di truyền ngược"** — thiết kế gen theo hướng ngược lại của tiến hóa!
Hiện tại, nhóm của Jack Horner đã thành thạo cơ chế "chuyển đổi" gen điều khiển sự phát triển của gà, giúp kiểm soát chính xác phôi gà.
Năm **2015**, họ đã tạo ra phôi gà có miệng giống khủng long. Năm **2016**, họ làm cho xương chân gà có đặc điểm giống khủng long như loài Archaeopteryx — những đặc điểm đã mất trong quá trình tiến hóa từ khủng long thành chim!
Nguồn: soha.vn