Tiến sĩ tâm lý, bác sĩ tâm thần học Lương Cần Liêm đang giảng dạy tại Đại học Y Paris (Pháp), là chủ tịch Hội khoa học hữu nghị tâm lý tâm thần Pháp-Việt. Trước đại dịch COVID-19, ông đã trả lời phỏng vấn chuyên trang Sinh Viên Việt Nam của báo Tiền Phong.
Tiến sĩ tâm lý, bác sĩ tâm thần học Lương Cần Liêm cũng là người có kiến thức uyên thâm về Đạo Phật và văn hoá Á Đông. Ông là tác giả của hàng chục đầu sách về tâm lý, tâm thần và đạo Phật được phát hành rộng rãi ở Pháp và châu Âu. Hằng năm, ông đều trở về Việt Nam để chủ trì các hội thảo quốc tế.
Mùa dịch thế này phải làm gì để tâm lý không "đứt dây" thế ạ?
TS.BS Lương Cần Liêm chia sẻ: Thời điểm dịch bệnh kiểu này, tâm lý stress và hoang mang sợ hãi có thể khiến mình có những hành vi mất kiểm soát luôn đó Nhất là khi phải sống trong hoàn cảnh chật vật, thu nhập giảm sút, không được gặp gỡ bạn bè người quen, mất đi những thói quen hằng ngày... Rồi lại càng nghiện thuốc lá, rượu bia, nhạc chát, điện thoại, Internet, đánh bài...
Để tâm thần ổn định thì trước hết phải nhận diện được những điểm yếu trên, xây dựng niềm tin rằng sẽ có ngày vượt qua đại dịch này bằng những biện pháp đúng đắn và hành động tập thể. Đừng tin vào mấy tin fake news (tin vịt/dịch lol) kiểu như có thuốc thần gì đó mà "họ" giấu không công bố nhé Phải nắm tình hình bệnh theo góc độ khoa học, vì đây là bệnh mới nên có phần chưa rõ hết, không giống với dịch SARS hồi xưa.
Nói chung là mình phải làm chủ tình hình chứ đừng để trở thành nạn nhân của tình huống. Chấp nhận có một số điểm chưa rõ ràng, chấp nhận việc mình có thể lo âu, sợ hãi, nhưng cách ly là phương án an toàn nhất. Cách ly là mình tự bảo vệ mình, không phải mất tự do đâu mà là giảm thiểu cơ hội gặp người mang vi-rút mà chính họ cũng không hay biết.
Theo dõi tình hình dịch COVID-19 ở Việt Nam thời gian qua, ông thấy điều gì đáng chú ý nhất?
TS.BS Lương Cần Liêm: Đầu tiên là mình nhớ lại thời điểm SARS trước đây, vấn đề đã được giải quyết ngay lập tức và triệt để nhờ sự hy sinh quên mình của các y bác sĩ tại Bệnh viện Việt-Pháp lúc đó. Qua đó, mình càng mong Nhà nước tôn vinh "những chiến sỹ y tế thời bình" này nhiều hơn
Giải quyết đại dịch thì có hai hướng chính: Về y tế là cách ly. Về y học là phòng ngừa bằng vắc-xin và thuốc. Tình hình này thì chưa có vắc-xin và chưa có thuốc luôn.
Phải cách ly, tức là hành vi có ý thức tập thể. Tập thể bảo vệ đoàn thể, đoàn thể bảo vệ cá thể trong bầu không khí tin cậy lẫn nhau: Công dân bình đẳng trước đại dịch, chứ không theo kiểu ưu ái bà con, bạn bè, đồng chí...
Điều mình lưu ý nhiều nhất trên cả thế giới là tính ỷ lại, tự tôn và ích kỷ của con người. Báo tin bệnh hay triệu chứng bệnh chính là bảo vệ người sống xung quanh mình đó.
Ông có lời nhắn nhủ gì với các bạn sinh viên Việt Nam đang học tập ở nhiều nước trên thế giới không ạ?
TS.BS Lương Cần Liêm: Nhiều bạn sinh viên quá sợ hãi nên có tâm lý "xin về nhà (Việt Nam) gấp", nhớ cha mẹ, nhớ ông bà... Trong trường hợp này mình nghĩ các em nên theo chỉ thị của trường mình đang học.
Còn với người Việt Nam ở trong nước thì sao ạ?
TS.BS Lương Cần Liêm: Làm theo y tế là ăn sạch, sống sạch thôi. Có lẽ đây là cơ hội để mỗi người chúng ta có tâm trí trong sạch và đạo đức hơn, tức là lo cho mình đồng nghĩa với việc lo cho người sống bên cạnh mình. Nếu chỉ lo cái sạch của mình mà không giúp người bên cạnh thì cũng giống như lúc đại dịch này, cái gì cũng có thể lây lan cho nhau. Vi-rút hay những thứ khác cũng vậy thôi
Trân trọng cảm ơn ông!
(TS.BS Lương Cần Liêm đã sống và làm việc tại Pháp từ hơn 50 năm nay. Bài phỏng vấn được thực hiện nguyên văn bằng tiếng Việt)
Nguồn: svvn.tienphong.vn