Dạo gần đây, story về việc bệnh nhân phải chờ xuyên đêm để được xạ trị ở Bệnh viện K đang gây xôn xao MXH. Nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi: Liệu có phải các bác sĩ đang "lạm dụng" chỉ định xạ trị không?
Để giải đáp thắc mắc này, phóng viên báo Sức khỏe và Đời sống đã có buổi phỏng vấn thẳng thắn với TS. BS Bùi Vinh Quang – Trưởng khoa xạ trị 5, Bệnh viện K.
Tại sao khu xạ trị ở Bệnh viện K luôn trong tình trạng "cháy máy"?
Theo TS. BS Bùi Vinh Quang chia sẻ, con số thống kê khá sốc: mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 126.000 ca mới mắc và 94.000 ca tử vong do ung thư - gấp tận 9 lần số người chết vì tai nạn giao thông luôn! Và đến năm 2020, ước tính sẽ có tối thiểu 189.344 ca ung thư mới mắc.
Bệnh viện K là đơn vị đầu ngành về chẩn đoán và điều trị ung thư nên trung bình mỗi ngày có hơn 2000 lượt bệnh nhân đến khám. Trong đó, số bệnh nhân có chỉ định xạ trị chiếm khoảng 50-60% tổng số.
Mặc dù đã được Đảng và Nhà nước đầu tư 3 cơ sở với khoảng 6 máy xạ trị (Viện K1: 2 máy, Viện K2: 1 máy, K3: 3 máy), nhưng với số lượng bệnh nhân trung bình mỗi ngày khoảng 1000 lượt xạ trị (riêng cơ sở 3 là 600-700 lượt), các máy này luôn trong tình trạng "làm việc quá sức"
Nếu máy chạy ngon không lỗi, mỗi máy phải hoạt động 21/24 tiếng (chỉ nghỉ 3 tiếng để bảo dưỡng), chia làm 3 ca liên tục. Cả bệnh nhân lẫn các bác sĩ, điều dưỡng đều phải làm việc xuyên đêm trong tình trạng mệt mỏi và căng thẳng cực độ
Vậy có thật sự "lạm dụng" xạ trị không?
TS. BS Bùi Vinh Quang khẳng định rất rõ: Xạ trị là 1 trong 3 phương pháp chính điều trị ung thư, và khoảng 50-70% bệnh nhân ung thư có chỉ định xạ trị.
"Không hề có chuyện lạm dụng xạ trị đâu nha!" - bác sĩ nhấn mạnh. Xạ trị chỉ được áp dụng cho các trường hợp thực sự cần thiết như: ung thư vòm, ung thư đầu cổ, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt... khi bệnh còn ở giai đoạn tại chỗ tại vùng.
Đối với những ca bệnh đã di căn, xạ trị giúp giảm triệu chứng: chống chèn ép, điều trị ung thư di căn não, giảm đau xương...
Nếu thực sự có lạm dụng thì sẽ cực kỳ nguy hiểm cho bệnh nhân vì xạ trị không chỉ tiêu diệt tế bào ung thư mà còn ảnh hưởng đến cả tế bào lành xung quanh vùng xạ trị. Ngoài ra, nếu xạ trị không đúng giai đoạn và thời điểm sẽ làm chậm quá trình điều trị, kéo dài thời gian chữa bệnh (ví dụ: ung thư phổi giai đoạn 4 cần điều trị toàn thân là chính chứ không phải xạ trị).
Xạ trị là gì và được chỉ định khi nào?
Xạ trị là phương pháp sử dụng bức xạ ion hóa có năng lượng đủ lớn, liều lượng thích hợp để "clear" các tế bào ung thư, đồng thời phải giảm thiểu tối đa tác hại đối với mô lành.
Xạ trị được chỉ định trong nhiều TH:
• Xạ trị đơn thuần triệt căn cho bệnh nhân ung thư giai đoạn sớm: ung thư vòm, ung thư thanh quản, ung thư tuyến tiền liệt...
• Kết hợp xạ trị + hóa chất triệt căn trong giai đoạn tiến triển tại chỗ: ung thư vòm, ung thư hạ họng thanh quản, ung thư khoang miệng, ung thư phổi, ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư cổ tử cung, ung thư tụy...
• Xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật, hóa chất: các khối u não, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư trực tràng, ung thư hạch, ung thư phần mềm xương...
• Xạ trị tiền phẫu: ung thư trực tràng, ung thư thực quản, ung thư phổi...
• Xạ trị triệu chứng (giảm đau, giảm chèn ép, cầm máu) ở các bệnh ung thư giai đoạn muộn.
Loại ung thư nào có thể điều trị bằng xạ trị?
Hiện có hơn 200 loại ung thư, mỗi loại sẽ có chỉ định điều trị riêng phù hợp. Điều trị ung thư là "đa mô thức" - tức là kết hợp chặt chẽ giữa phẫu thuật, hóa chất và xạ trị tùy theo loại bệnh và giai đoạn. Trung bình khoảng 50-70% bệnh ung thư có chỉ định điều trị xạ trị.
Lời khuyên dành cho bệnh nhân đang xạ trị
TS. BS Bùi Vinh Quang gửi gắm 3 điều quan trọng:
Thứ nhất: Bệnh nhân cần hiểu rõ và tin tưởng vào quá trình điều trị. Khi đến bệnh viện chuyên ngành, bạn sẽ được tập thể y bác sĩ hội chẩn để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Thứ hai: Cần nâng cao sức khỏe, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, giữ thể trạng tốt để có thể "chiến" đến cùng với quá trình điều trị.
Thứ ba: Khi xuất hiện các tác dụng phụ của xạ trị, hãy gặp lại bác sĩ điều trị ngay để được hướng dẫn cách chăm sóc và điều trị kịp thời nhé!
Nguồn: soha.vn