Kỳ thi đầu vào đại học ở Hàn Quốc nổi danh là "địa ngục stress" và quyết định luôn cả tương lai các bạn trẻ. Nhưng mà giờ đây, kỳ thi này đang bị "ném đá" vì thiếu toàn diện, ảnh hưởng nặng đến sức khỏe tâm thần của học sinh và khuyến khích "học lò" quá đà...
Ngày 18/11 hàng năm là ngày "sinh tử" với học sinh Hàn Quốc vì đây là lúc các bạn phải dự kỳ thi đầu vào đại học khét tiếng. Kỳ thi này nổi danh là áp lực max và ảnh hưởng cực lớn đến tương lai các bạn trẻ. Giờ đây, nó đang nhận về nhiều "gạch đá" vì tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần thanh thiếu niên và quá phụ thuộc vào việc học vẹt.
## Cầu nguyện 100 ngày cho kỳ thi vào đại học
Vào một chiều tháng 11, Hàn Quốc ngập tràn sắc đỏ mùa thu siêu chill. Đây cũng là lúc đám đông đổ về ngôi đền Jogyesa ở quận Jongno sầm uất giữa lòng Seoul.
Hàng năm vào dịp này, ba mẹ cũng như ông bà của các em học sinh Hàn Quốc lại đến ngôi đền lịch sử này để cầu mong con cháu đỗ đạt trong kỳ thi đại học "huyền thoại" về độ áp lực. Kỳ thi này có tên chính thức là Cuộc kiểm tra Học lực vào Đại học (CSAT), gọi tắt trong tiếng Hàn là Suneung.
Một đám đông theo dõi các nhà sư cầu kinh bên ngoài đền Jogyesa, còn bên trong, một nhóm khác vừa hoàn thành ngày cuối cùng trong chế độ cầu nguyện Suneung dài... tới 100 ngày luôn! Độ dài của nghi thức này cho thấy kỳ thi này quan trọng đến mức nào.
Trong kỳ thi kéo dài 8 tiếng đồng hồ (dài hơn cả ngày làm việc á), tất cả học sinh sẽ được chấm điểm theo thang từ 1 đến 9 (9 điểm là đỉnh nhất) cho mỗi môn chính như tiếng Hàn, toán, tiếng Anh và Lịch sử Hàn Quốc...
Các điểm số này sẽ ảnh hưởng cực mạnh đến tương lai các bạn: từ trường đại học mà các bạn được học, đến nghề nghiệp, thu nhập, và cả chuyện... tình cảm nữa nha!
Không chỉ phụ huynh và học sinh mà cả xã hội Hàn Quốc đều cảm nhận được áp lực của kỳ thi này.
Vào ngày thi đại học đó, cả xã hội Hàn Quốc như "đứng hình" để tránh làm phiền các sĩ tử: Thị trường chứng khoán mở muộn hơn 1 tiếng, các chuyến bay được điều chỉnh lịch để tránh hạ cánh vào giờ thi quan trọng. Chính quyền còn tăng cường phương tiện công cộng để tránh tắc đường. Cảnh sát thậm chí còn hộ tống những thí sinh đến muộn luôn!
Kỳ thi Suneung được giới thiệu từ năm 1994. Từ đó đến giờ, dân tình bắt đầu đặt câu hỏi liệu kỳ thi này có thực sự hiệu quả trong việc chuẩn bị hành trang cho giới trẻ không.
Nhiều người chê bai cho rằng kỳ thi này giờ đã thành một cuộc thi... độ giàu - đo xem ba mẹ có đủ tiền cho con đi học thêm ở các lò luyện thi mọc lên như nấm hay không. Người ta còn đặt dấu hỏi về việc kỳ thi quá nhấn mạnh vào học vẹt và ghi nhớ thay vì khuyến khích sáng tạo.
Kỳ thi cũng bị "ném đá" vì tạo ra hệ thống dán nhãn người trẻ thành "winner hay loser" trong giáo dục và đời sống chỉ dựa trên thành tích một ngày thi duy nhất. Do đó, không có gì lạ khi kỳ thi này thường xuyên gắn liền với các vấn đề sức khỏe tâm thần và thậm chí cả những vụ tự tử trong giới trẻ.
Nhiều người Hàn Quốc hiện đang kêu gọi cải cách hệ thống thi cử để có cách tiếp cận toàn diện hơn với chuyện học hành và giảm áp lực cho thanh thiếu niên.
## Thi độ giàu và trí nhớ, dẫn đến tình trạng "học lò" nghiêm trọng
Lee Yoon-kyoung - giám đốc Hiệp hội Phụ huynh Quốc gia ủng hộ nền Giáo dục thực sự, cho biết: "Đây không phải cách đánh giá công bằng đâu. Kết quả kỳ thi Suneung phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ học thêm mà học sinh nhận được... Các em chỉ học ở trường phổ thông thì không đủ kiến thức để thi vào đại học. Các em phải đi học thêm ở các lò luyện thi".
Bà Lee giải thích rằng mặc dù các trường phổ thông theo sát chương trình của chính phủ, nhưng đề thi Suneung lại được xây dựng riêng và không phải lúc nào cũng match với nội dung dạy ở trường.
Do đó, học sinh giờ chú ý đến tài liệu học thêm chuyên luyện thi hơn là nội dung trên các chương trình giáo dục chính thống.
Học sinh lớp 12 thường hay "xin phép" bỏ học ở trường phổ thông để dành thời gian đi lò và học riêng. Thậm chí có thông tin về học sinh nghỉ hẳn trường phổ thông để tập trung ôn thi đại học!
Theo Cơ quan Thống kê Giáo dục Hàn Quốc, trong số 509.821 học sinh đăng ký dự thi đại học năm 2021, có tới 14.277 em (khoảng 3%) hoặc bỏ học hoặc đi học thất thường.
Bà Lee cho biết tại các lớp phổ thông rất thường thấy cảnh các em ngủ gật vì đi học đêm hoặc cứ mặc kệ thầy cô giảng để tự nghiền ngẫm tài liệu ôn thi.
Bà Lee nhận định: "Theo một nghĩa nào đó, kỳ thi Suneung đang phá hủy nền giáo dục phổ thông".
Ngành giáo dục tư nhân của Hàn Quốc trị giá lên tới 9.300 tỷ won (tương đương 7,9 tỷ USD) vào năm 2020, với khoảng 5,35 triệu học sinh tham gia các hình thức học này.
Một báo cáo năm 2018 của Statistics Korea chỉ ra rằng 93,7% học sinh đi học thêm ở các mức độ khác nhau. Trong số này, 97% đi học lò và 85% dự các lớp luyện thi vào cuối tuần. Wow!
Bà Lee tiếp: "Sinh hoạt học đường gần như là sự giam lỏng. Còn các bậc phụ huynh cũng bị trói buộc, dành hết lương cho chuyện học thêm của con, cả thời gian và sức lực nữa".
Nữ sinh Yoon Cho-eun, 18 tuổi, chia sẻ: "Hầu hết học sinh học để nắm các dạng đề thi vào đại học để có cơ hội đỗ, chứ không phải học vì yêu thích hay muốn khám phá. Kiến thức chúng em nhồi nhét sẽ bay hết ra khỏi não ngay khi kỳ thi kết thúc thôi".
## Áp lực thi dẫn đến vấn đề tâm thần và tự tử
Áp lực điểm số từ kỳ thi được coi là một trong những yếu tố dẫn đến các vấn đề về sức khỏe tâm thần trong giới trẻ Hàn Quốc.
Hàn Quốc có tỷ lệ tự tử cao nhất trong số các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Trong những năm gần đây, số ca tử vong trong nhóm từ 9-24 tuổi ở Hàn Quốc đã tăng đều đặn. Năm 2019, nhóm này có 876 vụ tự tử (tức trung bình 9,9 vụ trong 100.000 thanh thiếu niên). Trong một số vụ, Suneung được xác nhận là nguyên nhân trực tiếp.
Bà Lee nói: "Điều quan trọng là phải làm sao để các thí sinh không làm bài tốt trong ngày thi sẽ không tự coi mình là kẻ thất bại".
Bà Lee muốn hệ thống tính điểm của kỳ thi này được thay thế bằng hệ thống đơn giản hơn, chỉ có đỗ và trượt thôi, vì bà cho rằng như vậy sẽ giảm áp lực khiến các thí sinh phải "cạnh tranh khốc liệt" với người ngồi cạnh. Theo bà, hệ thống hiện tại khiến con trẻ phải giẫm đạp lên nhau để vươn lên.
## Nỗ lực cải cách
Cựu giáo viên trung học Song In-soo đã trở thành nhà hoạt động cổ vũ cải cách giáo dục Hàn Quốc trong 2 thập kỷ qua. Năm 2008, ông thành lập một tổ chức chuyên khắc phục tâm lý ám ảnh về học thêm ở nước này.
Ông Song nhớ lại: "Ngay cả học sinh lớp 3 đã phải ôn luyện cho kỳ thi vào trường chuyên, rồi sau đó là đại học".
Từ năm 2008, tổ chức của Song In-soo nỗ lực hướng các doanh nghiệp và trường đại học vào việc tuyển dụng hoặc tuyển sinh không dựa trên nền tảng học tập của thí sinh.
Tổ chức này cũng đấu tranh để loại bỏ dần các trường phổ thông "đẳng cấp" (chuyên dành cho con nhà giàu) vào năm 2025 để nhường chỗ cho các trường phổ thông bình thường phục vụ đại đa số.
Ngoài ra, ông Song cho rằng mức độ cạnh tranh quá đà trong kỳ thi đại học còn do phương thức tuyển dụng của các công ty.
Áp lực từ kỳ thi Suneung bắt nguồn từ việc nếu không có bảng điểm "xịn", học sinh sẽ không vào được các trường đại học top đầu - hòn đá tảng để được nhận vào làm cho các tập đoàn lớn - mục tiêu tối thượng của nhiều người Hàn Quốc.
Liên quan đến điều này, ông Song đang cố gắng "trấn an" các bậc phụ huynh rằng có những con đường khác dành cho con em họ - có những lĩnh vực và công ty ít nhấn mạnh đến thành tích học tập khi tuyển dụng.
Cụ thể, nhóm của Song In-soo đang chuẩn bị một chiến dịch nhận diện các công ty tuyển dụng nhân viên toàn diện và chia sẻ phương pháp này với các công ty khác. Ông Song đang hy vọng về một cộng đồng các "công ty xịn" như thế này.
Ông Song nói: "Chúng ta cần chấm dứt chu trình học sinh lãng phí 20 năm cuộc đời để học nhồi nhét nhằm đạt thành tích học thuật cao, rồi sau đó trở thành những người ích kỷ hoặc cảm thấy thất bại nếu trượt kỳ thi đại học".
Nguồn: SCMP
Nguồn: kenh14.vn