Ngày xưa 1 tỷ USD là mơ ước, giờ thì... meh
Nhớ lại phim "The Social Network" (2010) có câu thoại legendary: "Một triệu USD thì không thú vị. Cậu biết cái gì thú vị không? Một mức định giá tỷ USD". Nghe xong mà muốn đi lập startup luôn á!
Thời đó, chạm mốc 1 tỷ USD là phân thủy lĩnh giữa "đứa mơ mộng" và "ông trùm thực thụ". Các startup đạt được ngưỡng này được gọi là "kỳ lân" (Unicorn) – tên nghe đã thấy hiếm có khó tìm rồi, như con vật thần thoại vậy.
Thế mà 15 năm sau, plot twist xảy ra! "Kỳ lân" giờ không còn hiếm nữa rồi các bro ơi. Theo data từ Pitchbook, toàn thế giới hiện có tận 1.569 con kỳ lân đang hoạt động. Số lượng nhiều đến mức... hơi mất vibe iconic ban đầu luôn.
Câu hỏi đặt ra là: Liệu mác tỷ USD còn flex được không, hay chỉ là hậu quả của thời kỳ "tiền dễ kiếm" quá đà?
Từ huyền thoại thành... tầm thường thôi
Theo Rest of World (RoT), cơn sốt kỳ lân bắt đầu từ đầu những năm 2010, khi lãi suất xuống đáy lịch sử khiến tiền đổ ầm ầm vào các quỹ đầu tư mạo hiểm. Thay vì tìm lợi nhuận bền vững, các nhà đầu tư nhảy vào cuộc đua "tăng trưởng bằng mọi giá" – growth at all costs baby!
Covid-19 càng đẩy trend này lên cao trào. Khi cả thế giới lockdown, dòng tiền không biết đi đâu thì đổ hết vào các nền tảng công nghệ, với niềm tin rằng cuộc sống sẽ mãi mãi online từ giờ.
Riêng năm 2021 thôi đã chứng kiến sự kiện "vô tiền khoáng hậu": hơn 630 kỳ lân mới ra đời! Tính ra trung bình mỗi ngày có gần 2 startup tỷ đô được sinh ra. Lúc này thì định giá 1 tỷ USD đã mất đi độ "xịn sò", trở thành cột mốc... bình thường trong thị trường thừa tiền nhưng thiếu sàng lọc.
Nhắc đến sự "xuống cấp" của phẩm chất kỳ lân thì không thể bỏ qua Tiger Global. Quỹ phòng hộ này từng là "thợ săn kỳ lân" số 1 thế giới năm 2021 với chiến lược "spray-and-pray" (rải tiền rồi cầu trời) – viết séc khổng lồ với tốc độ ánh sáng, bỏ qua hẳn các bước thẩm định kỹ càng để tranh giành suất đầu tư vào các startup hot.
Nhưng khi thị trường nguội lạnh, drama bắt đầu lộ diện. Lãi suất tăng vọt cộng với biến động địa chính trị khiến làn sóng tiền dễ dàng dừng lại. Những startup sống nhờ "gọi vốn liên tục để lấp lỗ" đã rơi vào tình trạng "gg wp". Hàng loạt vụ sa thải, đóng cửa xảy ra như hệ quả tất yếu của việc chạy theo định giá ảo.
Những cái tên từng là niềm tự hào của Tiger Global giờ thành bài học đắt giá. Sàn crypto FTX sụp đổ vì gian lận, "gã khổng lồ" giáo dục Ấn Độ Byju's từ định giá 22 tỷ USD rơi vào vòng xoáy phá sản và kiện tụng. Founder GoMechanic (Ấn Độ) phải cay đắng thừa nhận báo cáo sai lệch tài chính vì áp lực tăng trưởng, dẫn đến kiện cáo không hồi kết.
Kết quả? Quỹ của Tiger Global bốc hơi 56% giá trị năm 2022, số lượng thương vụ giảm gần 10 lần năm sau. RIP!
Tuy nhiên theo RoT, dù kỷ nguyên tiền rẻ đã qua, nhưng AI đang thổi bùng hy vọng mới (và có thể là cả bong bóng mới ). Nguồn vốn mạo hiểm sau năm 2023 ảm đạm nhất gần 10 năm, đang quay lại với các tên tuổi AI.
Scale AI vừa nhận 14 tỷ USD từ Meta tháng 6 vừa rồi, còn OpenAI được đồn đoán nhắm IPO với định giá... 1 nghìn tỷ USD. Những con số khủng lại xuất hiện rần rần trên các trang tin tài chính.
Nhưng liệu giới đầu tư có rút ra bài học từ thế hệ kỳ lân trước không? Khi định giá tỷ USD trở nên dễ dàng nhờ cơn sốt AI, ranh giới giữa công ty có giá trị thực và bong bóng tài chính lại mỏng manh hơn bao giờ hết.
Theo RoT, 1 tỷ USD vẫn có thể "thú vị" với những startup mới, nhưng với thị trường hiện tại, đó không còn là đích đến cuối cùng. Trong kỷ nguyên mới, điều thú vị thực sự không phải là số lượng số 0 trong định giá, mà là khả năng sống sót và tạo ra lợi nhuận thực tế khi tiền không còn "free" nữa.
Vậy nên các bạn startup ơi, đừng chỉ chạy theo con số ảo nha!
Nguồn: genk.vn
Nhớ lại phim "The Social Network" (2010) có câu thoại legendary: "Một triệu USD thì không thú vị. Cậu biết cái gì thú vị không? Một mức định giá tỷ USD". Nghe xong mà muốn đi lập startup luôn á!
Thời đó, chạm mốc 1 tỷ USD là phân thủy lĩnh giữa "đứa mơ mộng" và "ông trùm thực thụ". Các startup đạt được ngưỡng này được gọi là "kỳ lân" (Unicorn) – tên nghe đã thấy hiếm có khó tìm rồi, như con vật thần thoại vậy.
Thế mà 15 năm sau, plot twist xảy ra! "Kỳ lân" giờ không còn hiếm nữa rồi các bro ơi. Theo data từ Pitchbook, toàn thế giới hiện có tận 1.569 con kỳ lân đang hoạt động. Số lượng nhiều đến mức... hơi mất vibe iconic ban đầu luôn.
Câu hỏi đặt ra là: Liệu mác tỷ USD còn flex được không, hay chỉ là hậu quả của thời kỳ "tiền dễ kiếm" quá đà?
Từ huyền thoại thành... tầm thường thôi
Theo Rest of World (RoT), cơn sốt kỳ lân bắt đầu từ đầu những năm 2010, khi lãi suất xuống đáy lịch sử khiến tiền đổ ầm ầm vào các quỹ đầu tư mạo hiểm. Thay vì tìm lợi nhuận bền vững, các nhà đầu tư nhảy vào cuộc đua "tăng trưởng bằng mọi giá" – growth at all costs baby!
Covid-19 càng đẩy trend này lên cao trào. Khi cả thế giới lockdown, dòng tiền không biết đi đâu thì đổ hết vào các nền tảng công nghệ, với niềm tin rằng cuộc sống sẽ mãi mãi online từ giờ.
Riêng năm 2021 thôi đã chứng kiến sự kiện "vô tiền khoáng hậu": hơn 630 kỳ lân mới ra đời! Tính ra trung bình mỗi ngày có gần 2 startup tỷ đô được sinh ra. Lúc này thì định giá 1 tỷ USD đã mất đi độ "xịn sò", trở thành cột mốc... bình thường trong thị trường thừa tiền nhưng thiếu sàng lọc.
Nhắc đến sự "xuống cấp" của phẩm chất kỳ lân thì không thể bỏ qua Tiger Global. Quỹ phòng hộ này từng là "thợ săn kỳ lân" số 1 thế giới năm 2021 với chiến lược "spray-and-pray" (rải tiền rồi cầu trời) – viết séc khổng lồ với tốc độ ánh sáng, bỏ qua hẳn các bước thẩm định kỹ càng để tranh giành suất đầu tư vào các startup hot.
Nhưng khi thị trường nguội lạnh, drama bắt đầu lộ diện. Lãi suất tăng vọt cộng với biến động địa chính trị khiến làn sóng tiền dễ dàng dừng lại. Những startup sống nhờ "gọi vốn liên tục để lấp lỗ" đã rơi vào tình trạng "gg wp". Hàng loạt vụ sa thải, đóng cửa xảy ra như hệ quả tất yếu của việc chạy theo định giá ảo.
Những cái tên từng là niềm tự hào của Tiger Global giờ thành bài học đắt giá. Sàn crypto FTX sụp đổ vì gian lận, "gã khổng lồ" giáo dục Ấn Độ Byju's từ định giá 22 tỷ USD rơi vào vòng xoáy phá sản và kiện tụng. Founder GoMechanic (Ấn Độ) phải cay đắng thừa nhận báo cáo sai lệch tài chính vì áp lực tăng trưởng, dẫn đến kiện cáo không hồi kết.
Kết quả? Quỹ của Tiger Global bốc hơi 56% giá trị năm 2022, số lượng thương vụ giảm gần 10 lần năm sau. RIP!
Tuy nhiên theo RoT, dù kỷ nguyên tiền rẻ đã qua, nhưng AI đang thổi bùng hy vọng mới (và có thể là cả bong bóng mới ). Nguồn vốn mạo hiểm sau năm 2023 ảm đạm nhất gần 10 năm, đang quay lại với các tên tuổi AI.
Scale AI vừa nhận 14 tỷ USD từ Meta tháng 6 vừa rồi, còn OpenAI được đồn đoán nhắm IPO với định giá... 1 nghìn tỷ USD. Những con số khủng lại xuất hiện rần rần trên các trang tin tài chính.
Nhưng liệu giới đầu tư có rút ra bài học từ thế hệ kỳ lân trước không? Khi định giá tỷ USD trở nên dễ dàng nhờ cơn sốt AI, ranh giới giữa công ty có giá trị thực và bong bóng tài chính lại mỏng manh hơn bao giờ hết.
Theo RoT, 1 tỷ USD vẫn có thể "thú vị" với những startup mới, nhưng với thị trường hiện tại, đó không còn là đích đến cuối cùng. Trong kỷ nguyên mới, điều thú vị thực sự không phải là số lượng số 0 trong định giá, mà là khả năng sống sót và tạo ra lợi nhuận thực tế khi tiền không còn "free" nữa.
Vậy nên các bạn startup ơi, đừng chỉ chạy theo con số ảo nha!
Nguồn: genk.vn