Món tiết canh ong ngọt béo thơm nức, vị lạ đến mức bất kỳ loại tiết canh nào cũng phải chịu thua. Tuy được mệnh danh là món "đệ nhất" nhưng thật ra không phải ai cũng dám ăn đâu nha, vì cứ 10 người thử thì có 3-4 người bị dị ứng luôn á!
Ở Việt Nam mình, tiết canh lợn, dê, vịt, ngan... thì ai cũng biết rồi, nhưng tiết canh ong thì đúng là lần đầu mình được tận mắt chứng kiến. Quả thật kỳ lạ và khiến không ít người tò mò vô cùng!
**Gian nan muôn trùng**
Để có được món tiết canh ong "độc nhất vô nhị" trên bàn nhậu, các thợ săn đã phải trải qua biết bao gian nan, vất vả, thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng luôn ấy chứ.
Mình đã theo sát ekip săn ong của anh Phạm Văn Ngọc (48 tuổi, sống ở xã Môn Sơn, huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An) mới thấm thía nỗi cực nhọc của họ.
Suốt một tuần lang thang trên các dãy núi thấp tìm tổ ong mới biết, muốn tìm được loài ong rừng quý đúng là không hề đơn giản tí nào!
Núi rừng nơi đây có nhiều loài ong thật, nhưng theo các thợ săn kỳ cựu thì để tìm được loài ong đủ chuẩn đánh tiết canh thì không dễ đâu.
Phải là những loài có kén lớn như ong trang, ong dần chuyên đào hang làm tổ dưới đất. Hoặc chí ít cũng phải săn được tổ ong vò vẽ thì mới có món tiết canh ngon được.
Muốn săn ong thì đầu tiên phải theo dõi tổ của chúng nó đã. Việc theo dõi ong cũng tùy thuộc vào từng loại khác nhau nha.
Ong vò vẽ thì khá ez, chỉ cần khi vào rừng chú ý quan sát chỗ nào có nhiều ong thợ bay qua bay lại là sẽ thấy tổ liền.
Còn việc tìm tổ ong trang hay ong dần thì khó hơn muôn lần vì chúng nó ở sâu trong lòng đất, không giống như những loại sống trên cây có thể dễ dàng quan sát được từng tổ.
Để phát hiện ra "đại bản doanh" của chúng, người đi rừng chỉ còn cách lần theo dấu vết của từng chú ong thôi. Món khoái khẩu của ong đất là các loại côn trùng, thịt tươi sống.
Nên là các thợ săn chuẩn bị sẵn một miếng thịt lợn hoặc bò tươi ngon để nhử ong. Khi ong đã "say mồi" rồi thì sẽ lập tức tha về tổ ngay.
Phát hiện ra ong cắn mồi đã khó rồi, nhưng để không mất dấu ong còn khó hơn gấp bội và nhiều khi thất bại ngay. Ong làm tổ trong rừng, địa hình hiểm trở, ong bay thì dễ nhưng người chạy theo thì thật sự không đơn giản chút nào!
Nhiều đội lên rừng ăn chực nằm chờ, theo dõi vài ngày liền mà vẫn phải quay về tay trắng cơ.
Anh Ngọc chia sẻ: "Ngày trước, nơi đây ong rất nhiều, chỉ một buổi đi đốt ong có thể mang về mấy tổ liền. Nhưng dần dần, việc đốt ong để lấy nhộng chế biến món ăn trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Rừng bị chặt phá để trồng cây công nghiệp, làm nương rẫy nhiều nên không còn nhiều chỗ cho ong trú ẩn, làm tổ nữa. Giờ thợ săn ong phải vào tận rừng sâu và việc tìm kiếm trở nên vô cùng khó khăn luôn á".
**Kỹ nghệ bắt ong level pro**
Sau khi phát hiện tổ ong rồi, bước tiếp theo là bắt chúng và đây không phải công việc dành cho những người "bé gan" đâu nha. Để đốt được tổ ong, vật dụng không thể thiếu là bó đuốc (cây nứa khô), lá cọ khô, hoặc lốp cao su...
Món tiết canh ong rất ngọt, béo, thơm, có vị lạ hơn bất kỳ món tiết canh nào khác.
Tuy món tiết canh ong được đánh giá là món "đệ nhất" nhưng thực ra không phải ai cũng dám ăn đâu, vì cứ 10 người ăn thì có 3-4 người bị dị ứng luôn. Người nào ăn không quen sẽ bị nổi mề đay khắp người, phải xát lá khế, uống nước gừng, nhiều trường hợp nặng phải đưa đến trạm y tế truyền nước á.
Với nhiều người, săn ong đất như một thú vui, chinh phục những thử thách trong rừng vậy. Cảm giác tận hưởng thành quả với món nhộng ong hấp thơm phức trên bàn rượu khiến nhiều người nơi đây say mê không lối thoát!
Người thợ săn ong kinh nghiệm sẽ dễ dàng phát hiện cửa vào và cửa ra của ong.
Bó đuốc hoặc lốp cao su sẽ được đốt sẵn bên ngoài và đâm thẳng vào cửa của tổ ong.
Đàn ong bị tấn công bất ngờ sẽ mắc kẹt trong tổ, nghẹt khói và chết hoàn toàn luôn.
Những con ong vừa đi kiếm mồi về hoặc may mắn thoát ra khỏi tổ thấy có kẻ lạ chắc chắn sẽ lao xuống tấn công đám thợ ngay.
Lúc đó, các thợ săn phải dùng cành cây tươi xua đuổi và nhanh chóng 36 đi là kế sách thượng.
Thông thường, việc đốt ong phải diễn ra thật nhanh gọn để tránh sự tấn công của những con ong còn chưa về tổ.
Đấy mới chỉ là bắt ong vò vẽ thôi, còn việc bắt ong trang, ong dần thì khó hơn gấp bội vì chúng làm tổ ở các gốc cây mục rỗng hay dưới mô đất rất khó đào hay đốt.
Thứ hai là do loài này có lượng độc tố rất lớn, gấp 5 lần ong vò vẽ, một người nếu bị đốt từ 5-7 mũi mà không được cấp cứu kịp thời sẽ nguy hiểm đến tính mạng nên săn chúng phải dùng phương pháp khác hẳn.
Bắt ong trang, ong dần thường diễn ra vào ban đêm.
Sau khi lấy đèn pin soi hết tất cả các lỗ ra vào tổ, từ cổng chính đến cổng phụ một cách cẩn thận, họ sẽ nấu một nồi nước sôi thật lớn rồi cho vào 3-4 chiếc ấm nhôm có vòi.
Sau khi 3-4 người thợ săn chia nhau mỗi người một lỗ, đồng thanh hô "1, 2, 3" rồi cùng một lúc đổ nước vào. Đổ hết nồi nước lớn thì họ mới đào hang lấy kén và tổ ra.
Tuy công việc được các thợ săn ong nơi đây chuẩn bị rất cẩn thận nhưng cũng không ít lần gặp nạn đấy. Anh Ngọc kể: Có nhiều hôm chuẩn bị cẩn thận lắm rồi nhưng cuối cùng cũng bị ong đốt đến suýt mất mạng luôn á.
Theo đám thợ, họ bị ong đốt không hiếm nhưng vì có cách để giải độc nên không nguy đến tính mạng lắm.
Anh Ngọc cho biết, người bị ong đốt phải nhanh chóng được sơ cứu ban đầu. Trước hết phải nhổ ngay kim chích ra.
Dùng củ, lá môn hoặc măng vòi non chà xát tại chỗ. Món tiết canh ong rất ngọt, béo, thơm, có vị lạ hơn bất kỳ món tiết canh nào khác.
Nếu bị đốt ở gần nhà thì dùng đường đen hay giấm chua thoa ngay lên vết thương. Dùng bã trà còn ướt xát tại chỗ để giúp giảm đau nha.
Cũng có thể lấy rau sam hay lá hẹ giã nhuyễn đắp tại chỗ, hoặc gừng tươi cắt lát chà xát vết thương. Đối với giống ong có độc thì lấy rau dền vò nát, xát vào vết đốt.
Sau khi sơ cứu ban đầu rồi thì cho nạn nhân uống nước gừng tươi giã nhỏ và chuyển gấp đến trạm y tế xã để cấp cứu.
**Món tiết canh có "một không hai"**
Người dân nơi đây săn ong rừng lấy nhộng không phải để buôn bán mà chỉ để chế biến món ăn trong gia đình hoặc làm quà biếu thôi, bởi nhộng ong được xem là đặc sản quý hiếm của núi rừng và không phải mùa nào cũng có đâu nha.
Anh Ngọc cho biết: "Dân mình hễ con gì có máu mà ăn được đều đánh tiết canh hết.
Nhưng ở đây con không có máu mà đánh tiết canh được mới tài chứ. Dân các nơi đánh tiết canh thỏ, dê, rắn, tê tê... còn thua xa bọn tôi món tiết canh ong này nè".
Làm tiết canh ong chẳng khác gì mấy so với tiết canh các con vật khác. Nhưng vì ong là loài không có tiết nên nó được thay thế bằng tiết lợn hoặc tiết vịt và chế biến có phần công phu hơn một tẹo.
Sau khi săn ong về, người ta tách kén ong ra khỏi tổ.
Trong một tổ ong thường có hai loại kén, đó là kén mỡ và kén phân (kén mỡ sẽ nở thành ong). Để đánh tiết canh ngon thì người ta chọn những con kén mỡ to, có màu vàng óng ánh.
Sau khi chọn được nhộng ong rồi thì đưa lên chảo phi hành mỡ cho kén ong chín và đổ ra bát dùng tiết heo hoặc tiết vịt hãm như các món tiết canh khác vậy.
Cho thêm ít rau thơm như ngò gai, rau húng băm nhuyễn... làm cho món ăn đa dạng hương vị và ngon miệng hơn nữa.
Nguồn: soha.vn