Quay ngược về năm 1992, Seo Taiji and Boys đã tạo nên cú chấn động khiến làng nhạc Hàn Quốc không bao giờ còn như cũ Sự kết hợp đỉnh của đỉnh giữa rap, rock, nhạc dance và lời ca tiếng Hàn đã đặt nền móng cho Kpop mà chúng ta biết đến hôm nay. Nhưng có một sự thật hay bị bỏ quên: Kpop chưa bao giờ là "hàng thuần Việt" (ý là thuần Hàn ) ngay từ đầu đâu nhé! Những ảnh hưởng phương Tây đã ngấm vào DNA của Kpop từ thuở sơ khai rồi.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ Kpop chưa bao giờ chỉ đơn thuần copy-paste những ảnh hưởng đó.
Trong nhiều năm, các nghệ sĩ và nhà sản xuất Hàn Quốc đã "mượn tạm" chất liệu từ nhạc pop, hip-hop và R&B Mỹ, rồi biến tấu lại thành một thứ âm nhạc mang bản sắc riêng không đụng hàng. Các bài hát được nhồi nhét đầy những màn đổi beat siêu kịch tính, đoạn rap bất ngờ xuất hiện, điệp khúc cháy như thiêu như đốt, liên tục khiến người nghe phải "ơ ơ" vì hết bất ngờ này đến bất ngờ khác. Tham vọng, hơi loạn loạn một tí, và cực kỳ khó đoán – đó là Kpop thời hoàng kim
Nhìn lại vài bài hát huyền thoại đã định hình cả một thời đại nhé: Rising Sun của TVXQ! chuyển từ rap-rock dữ dội sang đoạn cao trào giao hưởng bùng nổ tới tấp. Bài này đã góp phần tạo nên phong cách trình diễn giàu tính sân khấu, tràn đầy năng lượng – thứ sau này thành trademark của các nhóm nhạc nhà SM Entertainment. Tương tự, Fantastic Baby của BIGBANG lấy những âm thanh EDM bùng nổ biến thành món ăn Kpop đậm đà, trong khi I Got a Boy của Girls' Generation nhảy liên tục giữa nhạc dance điện tử, bubblegum pop và hip-hop chỉ trong một bài hát thôi.
Nếu xét theo chuẩn mực nhạc pop thông thường thì những bài này cấu trúc khá lộn xộn, thiếu nhất quán. Nhưng chính sự khó đoán ấy lại là điểm mê hoặc của chúng đấy! Người nghe không bao giờ biết bài hát sẽ dẫn mình đi đâu tiếp theo, và đó chính xác là lý do khiến họ nghiện không lối thoát
Tuy nhiên, ngày nay thì sự phức tạp trong cấu trúc âm thanh ấy... biến mất đâu mất rồi Khi các công ty Kpop ngày càng cuồng theo đuổi thành công trên Billboard và những con số streaming khủng, bản thân âm nhạc cũng bắt đầu trở nên... quen quen hơn bao giờ hết. Những nhóm nhạc như NewJeans và ILLIT đã oanh tạc với những ca khúc nhẹ nhàng, tối giản hơn như Super Shy và Magnetic. Nhưng đồng thời, họ cũng cho thấy Kpop đương đại đã rời xa những cấu trúc âm nhạc dày đặc, nhiều lớp lang – vốn từng là chữ ký riêng của thể loại này – đến mức nào. Các đĩa đơn ngày nay thường ngắn hơn, gọn hơn và dễ bắt tai hơn so với những ca khúc dài, nhiều phần của các thế hệ trước.
Đối với những người đã "đu idol" từ lâu, sự chuyển dịch này báo hiệu một thay đổi trong bản sắc của Kpop. Nikita Engheepi, đồng sáng lập Pink Box Entertainment và Namaste Hallyu, cho rằng Kpop và nhạc pop phương Tây đang ngày càng giống nhau như hai giọt nước. "Tôi không nhất thiết cho rằng Kpop đang biến thành nhạc pop phương Tây, nhưng tôi nghĩ ranh giới giữa hai thể loại đang ngày càng mờ nhạt." Đồng thời, cô lập luận rằng Kpop hiện dường như đang tồn tại trên hai hướng đi riêng biệt: một hướng được điều chỉnh để phù hợp với khán giả toàn cầu, và một hướng vẫn duy trì tinh thần thử nghiệm cùng bản sắc văn hóa vốn gắn liền với thể loại này. "Tôi yêu thích thời kỳ mà Kpop có một bản sắc vô cùng khác biệt. Nó có thể vay mượn từ âm nhạc phương Tây, nhưng vẫn mang âm hưởng Kpop không thể nhầm lẫn… Ngày nay, có những bài hát mà khi nghe, tôi thực sự tự hỏi: 'Nếu không biết nghệ sĩ là ai, liệu mình có nhận ra đây là Kpop không?'"
Cảm nhận này cũng được chính các idol chia sẻ luôn nha! Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với The Hollywood Reporter, Vernon của SEVENTEEN thừa nhận rằng Kpop đương đại có nhiều điểm tương đồng với nhạc pop Mỹ đến mức nào, đồng thời cho biết điều đó thường khiến anh hoài niệm về âm thanh của những thế hệ trước. Anh lấy Wonder Girls, BIGBANG và 2NE1 làm ví dụ cho một giai đoạn mà Kpop mang cảm giác độc đáo và khác biệt hơn hẳn.
Xét từ góc độ kinh doanh thì việc giúp Kpop trở nên dễ tiếp cận với khán giả toàn cầu là điều hoàn toàn hợp lý. Nhưng khi nhìn từ góc độ văn hóa, câu chuyện lại trở nên phức tạp hơn nhiều. Những nhân vật quyền lực nhất trong ngành công nghiệp này giờ đây không còn che giấu tham vọng của mình nữa. Chủ tịch HYBE Bang Si-hyuk đã gây bão khi đề xuất rằng Kpop có thể cần phải "loại bỏ chữ K" để phát triển trên quy mô toàn cầu, đồng thời cho rằng việc giảm bớt những rào cản văn hóa có thể giúp mở rộng sức hấp dẫn của thể loại này.
Tư duy đó đã dẫn đến những dự án như KATSEYE, nhóm nhạc nữ đa quốc tịch do HYBE và Geffen Records thành lập. Được định hướng như một nhóm nhạc toàn cầu thay vì một nhóm nhạc mang mô hình Hàn Quốc truyền thống, KATSEYE phản ánh một mô hình ngôi sao nhạc pop mới, kết hợp hệ thống đào tạo của Kpop với cách tiếp cận mang tính quốc tế hơn. Bên cạnh đó, phần lớn Kpop ngày nay được phát triển thông qua các trại sáng tác quốc tế, trong đó nhiều ca khúc được phác thảo bằng tiếng Anh trước khi được viết lại bằng tiếng Hàn. Các nhà sản xuất và nhạc sĩ phương Tây hiện giữ vai trò trung tâm trong quá trình sáng tạo của Kpop.
Chẳng hạn, nhà sản xuất hit người Mỹ Diplo đã tham gia sâu vào album đánh dấu sự trở lại của BTS, Arirang, đồng thời góp sức thực hiện đĩa đơn đầy mạnh mẽ Jump của BLACKPINK. Điều này không chỉ giới hạn ở các nhà sản xuất. Chris Martin, giọng ca chính của Coldplay, cũng có tên trong danh sách đồng sáng tác ca khúc Go của BLACKPINK, cho thấy Kpop hiện nay thường xuyên khai thác chính nguồn nhân lực sáng tác đang định hình nền nhạc pop toàn cầu đến mức nào.
Nhưng câu chuyện cũng có thể được nhìn nhận theo một cách khác. Giáo sư Theodore Jun Yoo của Đại học Yonsei chỉ ra rằng Kpop vốn luôn được định hình bởi những ảnh hưởng toàn cầu. "Ngay từ đầu, Kpop đã chưa bao giờ là một thể loại âm nhạc 'thuần Hàn Quốc'. Nó luôn vay mượn từ R&B và hip-hop Mỹ, nhạc dance châu Âu cũng như hệ thống thần tượng Nhật Bản."
Theo ông, bản sắc Kpop vượt xa yếu tố ngôn ngữ. "Điều thực sự khiến nó trở thành Kpop là toàn bộ hệ sinh thái: hệ thống thực tập sinh, vũ đạo được trau chuốt hoàn hảo, những ý tưởng hình ảnh mạnh mẽ, các video âm nhạc hoành tráng và văn hóa người hâm mộ vô cùng cuồng nhiệt", ông nói. Ông cũng không muốn đóng khung cuộc thảo luận này như một quá trình làm phai nhạt bản sắc văn hóa. "Tôi sẽ không gọi đó chính xác là sự pha loãng văn hóa. Có lẽ sẽ đúng hơn nếu nói rằng Kpop đang trở thành một hệ thống nhạc pop toàn cầu, thay vì chỉ đơn thuần là một sản phẩm xuất khẩu văn hóa của Hàn Quốc."
Nguồn: kenh14.vn