Chốt luôn là nền kinh tế đứng đầu châu Âu giờ đang phải đối mặt với nguy cơ tăng trưởng chỉ "lẹt đẹt" dưới 1% trong nhiều năm tới rồi đó các bạn ơi
Anh Andre Schulte-Suedhoff (46 tuổi) làm giám đốc công ty Schuko đã hơn 20 năm, chưa bao giờ phải "lăn xả" xuống dây chuyền sản xuất. Thế mà giờ đây, ngài giám đốc không chỉ phải tự tay làm mà còn hy sinh cả cuối tuần để lắp ráp thiết bị lọc không khí luôn
Lý do? Đơn giản là thiếu công nhân trầm trọng! Nhà máy quy mô gia đình với 200 công nhân của anh giờ thiếu hẳn 15 người (hụt 7,5% lực lượng lao động luôn á).
Và không chỉ riêng công ty của anh Andre đâu nhé. Hàng nghìn công ty khác trên khắp nước Đức đang "kêu trời" vì tình trạng này, ngày càng phổ biến và gây thiệt hại nặng nề.
Theo nghiên cứu của Viện thuộc chính phủ Đức, lực lượng lao động 47 triệu người của nước này có thể sẽ ngừng tăng trưởng. Và có lẽ... điều đó đã thực sự xảy ra rồi
Đức vốn là siêu cường kinh tế châu Âu và cường quốc sản xuất thế giới. Đời sống người dân được cải thiện nhờ lực lượng lao động ngày càng mở rộng. Nhưng đầu năm nay, ngân hàng KfW đã tuyên bố thẳng: "Những ngày vàng son đó đã qua rồi". Nền tảng cho sự thịnh vượng đang có dấu hiệu sụp đổ nghiêm trọng
Bloomberg nhận định không vui tí nào: nếu không có thay đổi lớn, lực lượng lao động Đức sẽ giảm mạnh trong những năm tới, kinh tế tăng trưởng chậm như rùa bò và lạm phát bay cao. Chưa hết, điều này sẽ tạo ra thách thức cực kỳ khó khăn cho các công ty sản xuất như Schuko - vốn là xương sống của nền kinh tế số 1 châu Âu.
Trong 10 năm tới, nguồn cung lao động dự kiến giảm 3 triệu người, tương đương 7%, trừ khi người Đức về hưu được thay thế bằng lượng lớn người nhập cư.
Ước tính Đức cần 400.000 người nhập cư mỗi năm. Mặc dù con số này đã đạt được nhiều lần trong quá khứ, nhưng theo thống kê, chỉ khoảng một nửa số người di cư tìm được việc sau 5 năm thôi
Thực ra dân số trong độ tuổi lao động ở Đức đã đạt đỉnh từ cuối thế kỷ trước rồi. Nhưng họ đã "cầm cự" được một thời gian dài nhờ hàng triệu người nhập cư và số lượng phụ nữ đi làm tăng lên. Thế nhưng giờ cả hai xu hướng này đang mờ dần khi thế hệ baby-boomers về hưu hàng loạt.
Điều này có nghĩa nền kinh tế sẽ phụ thuộc vào việc tăng năng suất lao động để phát triển. Do đó, tăng trưởng chung khó vượt qua 1% trong nhiều thập kỷ, theo dự báo từ Bloomberg Economics.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đưa ra dự báo "ảm đạm" tương tự. Kevin Fletcher, cố vấn của IMF từng nói với báo chí vào tháng 5: "Những cơn gió ngược từ già hóa dân số đã xuất hiện và sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới".
Theo Bloomberg Economics, tăng trưởng kinh tế Đức đối mặt với lực cản nhân khẩu học lớn hơn nhiều so với bất kỳ quốc gia phương Tây nào.
Chỉ có Nhật Bản - với tỷ lệ phụ nữ tham gia lao động thấp hơn và dân số già nhanh hơn - mới "khổ" hơn Đức theo quỹ đạo này thôi
Theo phân tích, có 2 "đòn bẩy" chính cho các nhà hoạch định chính sách: tăng số lượng người lao động và tận dụng tối đa lực lượng hiện có. Nhưng cả hai đều được chứng minh là cực kỳ khó khăn.
Người di cư vẫn là điểm sáng cho kinh tế Đức và là cách khả thi nhất để thay đổi tình thế. Bộ trưởng Lao động Hubertus Heil đã cam kết chính phủ sẽ "dốc toàn lực" để thu hút lao động có kỹ năng. Nhưng làn sóng nhập cư từ Trung và Đông Âu đang chậm lại khi mức sống ở những nước này bắt kịp Đức rồi.
Một nhóm mà Đức có thể "khai thác" là những người trong độ tuổi nghỉ hưu. Mặc dù có nhiều tiến bộ kể từ năm 2000, nhưng đã bị "đơ" trong vài năm gần đây.
Bloomberg cho biết, chưa đến 9% người Đức từ 65 tuổi trở lên đang làm việc, so với gần 20% ở Mỹ và 25% người cao tuổi Nhật Bản
Schulte-Suedhoff cho biết công ty của ông đã cố gắng thuyết phục nhân viên lâu năm tiếp tục làm việc sau tuổi nghỉ hưu. "May mắn là một số người sẵn sàng làm điều đó. Nếu không tình hình sẽ còn thảm khốc hơn nhiều", ông nói.
Mặt khác, ngay cả khi Đức khó tăng số lượng lao động - dù từ nước ngoài hay trì hoãn nghỉ hưu - thì tăng trưởng trong tương lai vẫn có thể được thúc đẩy bằng cách tăng sản lượng của mỗi người.
Trong nhiều năm, lợi thế của Đức là năng suất "đỉnh của chóp" khiến nhiều nước "ghen tị" - nhờ hàng nghìn công ty ô tô và kỹ thuật công nghệ cao, từ các công ty nhỏ Mittelstand đến các ông lớn toàn cầu như Siemens hay Volkswagen
Nhưng sau khi tăng trưởng nhanh trong những thập kỷ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu, năng suất lao động Đức đã "đình trệ" trong những năm gần đây. Nó chỉ tăng ít hơn 2% kể từ năm 2015, so với 8% ở Mỹ trong cùng thời kỳ, theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
Sự xuất hiện của ChatGPT đã tạo làn sóng lạc quan mới trong năm nay rằng AI và robot có thể giúp các nền kinh tế tiên tiến như Đức "xoay sở" với tình trạng dân số già. Nhưng Schulte-Suedhoff không nghĩ đây sẽ là "lá bài tẩy"
Ông nói, công nghệ mới có thể tăng năng suất, nhưng bạn vẫn cần công nhân lành nghề để bảo dưỡng robot hay thiết lập hạ tầng kỹ thuật số. Điều đó lại quay về "vạch xuất phát" rồi
Các ngành công nghiệp chế tạo và kỹ thuật công nghệ cao từ lâu là lợi thế cạnh tranh của Đức. Trước đây, các ngành này có nguồn công nhân/lao động ổn định. Nhưng giờ đây, giới trẻ Đức lại không muốn học những lĩnh vực đó nữa rồi
Nguồn: soha.vn