Dân văn phòng hay game thủ đều biết cảm giác mắt mỏi nhức đầu sau cả ngày nhìn màn hình máy tính phải không nào? Và giờ có một "vũ khí" được nhiều người nhắc đến - đó chính là kính chống ánh sáng xanh. Nhưng liệu nó có thần thánh như lời đồn?
Hãy tưởng tượng: Ngay cả khi bạn đã cố gắng hạn chế thời gian "ngắm" màn hình - chỉ lướt Insta mỗi ngày một lần, chơi game nửa tiếng hay đơn giản là làm việc văn phòng thôi... thì trung bình một người vẫn dành tới 1.700 giờ mỗi năm trước màn hình máy tính đấy! Và đủ để mắt bạn "phát điên" rồi đó!
Vậy nên, bạn nghĩ sao nếu có một lớp phủ "ma thuật" trên cặp kính của mình, có thể làm giảm mỏi mắt và thực sự giúp ngủ ngon hơn? Đó chính xác là những gì kính chắn ánh sáng xanh hứa hẹn mang lại.
Trong những năm gần đây, kính chắn ánh sáng xanh đã hot đến mức công ty kính mắt Warby Parker ở New York phải bắt đầu cung cấp tùy chọn thêm lớp phủ cho gần như tất cả các loại kính của họ sau khi nhu cầu khách hàng tăng vọt. Họ bán qua cổng thông tin mua sắm trực tuyến, giúp khách dễ dàng tùy chỉnh và đặt mua tròng kính, gọng theo toa với mức phí tăng thêm $50 nếu muốn phủ thêm bộ lọc ánh sáng xanh.
Cái gọi là "kính máy tính" này đã trải qua một chặng đường dài từ những tròng kính màu cam kinh dị phổ biến trước kia. Bây giờ có đủ các hãng cung cấp lớp phủ chắn ánh sáng xanh với khá nhiều phong cách để bạn lựa chọn nha!
Mặc dù chưa có sự đồng thuận khoa học nào về việc liệu kính chặn ánh sáng xanh có ngăn ngừa mỏi mắt hay không, các chuyên gia vẫn đang ngày càng recommend chúng nhiều cho bệnh nhân. Vậy nên mình đã thực hiện một số test của riêng mình để xem liệu kính lọc ánh sáng xanh có xứng đáng với cái hype của nó không!
Cách mình test nè
Mình đã đeo cặp kính chắn ánh sáng xanh (hãng Warby Parker) từ tuần đầu tiên tháng 10 và phải nói là trong 6 tuần đó, số lần đau đầu mình trải qua đã giảm xuống gần như bằng KHÔNG luôn, còn tất cả những thứ khác đều không đổi nha!
Trong suốt quá trình test, mình đeo kính từ 8h sáng đến 10h tối. Là một nhà báo, mình thường xuyên ngồi máy tính, viết bài, chỉnh sửa và research tin tức. Trong khi đó, MacBook của mình được đặt ở độ sáng cao nhất để giúp bù cho thị lực kém, điều này thường làm mắt bị khô, mệt mỏi chỉ sau 3h chiều thôi đấy.
Mình cũng đã ghi chép thời gian screen time trên điện thoại mỗi ngày trong một tuần trước khi thử kính chắn ánh sáng xanh, và note lại nếu bị đau đầu hoặc mỏi mắt. Trước và trong khi test, mình cũng tắt luôn bộ lọc ánh sáng xanh trên điện thoại. Bằng cách đó, mình có thể chắc chắn rằng bất kỳ hiệu quả nào xảy ra là do kính chứ không phải filter trên màn hình.
Kính chắn ánh sáng xanh là gì?
Kính chắn ánh sáng xanh đúng như tên gọi: loại bỏ ánh sáng xanh mà mắt bạn thường tiếp xúc mỗi ngày, đặc biệt là từ máy tính hoặc điện thoại.
Mặc dù tên là kính ánh sáng xanh nhưng nó thực ra có màu vàng cam hơn đó nha.
Khi đặt kính xuống bề mặt trắng, có thể thấy kính có một chút màu vàng cam, nhưng sẽ không đáng chú ý nếu bạn không cố gắng để ý. Đôi khi, kính chắn ánh sáng xanh tạo ra màu sắc ấm áp, đầy nắng cho mọi thứ bạn nhìn, mặc dù các hãng và nhà thiết kế đã cải tiến rất nhiều trong việc giảm hiệu ứng này. Các tròng kính Warby Parker mà mình đã test vẫn có hiệu ứng màu vàng nhẹ, nhưng ngay khi bạn ngừng nghĩ về nó, bạn sẽ không chú ý đến nó nữa đâu.
Các nhà khoa học nói gì?
Chính xác là không có nhiều data về các tròng kính ánh sáng xanh và vẫn chưa có sự đồng thuận rõ ràng về việc liệu ánh sáng xanh có gây hại cho mắt hay không.
Một nghiên cứu năm 2015 được công bố trên Tạp chí Sức khỏe vị thành niên cho thấy, so với tròng kính trong thông thường, kính chặn ánh sáng xanh "làm giảm đáng kể sự ức chế melatonin do đèn LED vào buổi tối và giảm sự chú ý cảnh giác, sự tỉnh táo chủ quan trước khi đi ngủ" ở trẻ vị thành niên.
Adam Gordon, O.D., phó giáo sư lâm sàng tại Đại học Alabama thuộc Đại học Quang học Birmingham, cho biết việc tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng xanh có thể dẫn đến mỏi mắt và giảm tập trung, nhưng sẽ không dẫn đến tổn thương võng mạc lâu dài.
"Các nhà sản xuất tròng kính đã nhảy vào và đang tạo ra những sản phẩm mà họ claim sẽ bảo vệ mắt bạn khỏi thoái hóa điểm vàng hoặc các bệnh về mắt khác", ông nói. "Ánh sáng xanh thường gây khó chịu cho mắt hơn là gây hại về thể chất. Điều quan trọng là phải hiểu ánh sáng xanh là gì, các cáo buộc về nguy hiểm của ánh sáng xanh đến từ đâu và nó thực sự ảnh hưởng đến tầm nhìn của bạn như thế nào."
Theo một nghiên cứu về các nghiên cứu hiện có về kính chắn ánh sáng xanh, được công bố trên tạp chí Ophthalmic & Physiological Optics, kết quả cho thấy không có bằng chứng trực tiếp nào về việc sử dụng kính chặn ánh sáng xanh sẽ cải thiện bất kỳ chất lượng sức khỏe nào của bạn cả.
Tuy nhiên, có một nghiên cứu về tác động tiêu cực của ánh sáng xanh lên cơ thể, đặc biệt liên quan đến việc sản xuất melatonin - một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ và thức của cơ thể.
Trường Y Harvard lưu ý rằng các bước sóng màu xanh sẽ có ích trong ban ngày vì chúng làm tăng sự chú ý, thời gian phản ứng và tâm trạng nhưng lại gây rối vào ban đêm. Không chỉ các thiết bị điện tử phát ra ánh sáng xanh, mà các bóng đèn LED tiết kiệm năng lượng cũng vậy (bạn có thể nhận thấy rằng những thiết bị này thường phát ra ánh sáng trắng sáng hơn là ánh sáng vàng, ấm).
Trong khi mặt trời phát ra ánh sáng xanh giúp điều chỉnh nhịp sinh học của chúng ta, giúp chúng ta tỉnh táo vào ban ngày, thì những nguồn ánh sáng nhân tạo lại có thể được bật bất cứ lúc nào trong ngày (kể cả ban đêm) và có khả năng phá vỡ lịch trình ngủ thông thường của chúng ta.
Trong một thí nghiệm, các nhà nghiên cứu Harvard đã test các đối tượng tiếp xúc với ánh sáng xanh lá trong 6,5 giờ và sau đó là ánh sáng xanh dương trong cùng khoảng thời gian. Kết quả cho thấy ánh sáng xanh dương đã ngăn chặn việc sản xuất melatonin trong thời gian dài gấp đôi so với ánh sáng xanh lá và thay đổi nhịp sinh học gấp đôi luôn!
Kết luận
Trong quá trình test kính ánh sáng xanh của Warby Parker, trung bình mình đã ngủ thêm gần một giờ mỗi đêm! Một số đêm, mình buồn ngủ trước 9:30 tối, đó không phải là điều thường xảy ra trước đây đâu. Tất nhiên, cũng có một số đêm mình thức khuya hơn, nhưng trung bình tổng cộng trong sáu tuần cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong giờ đi ngủ. Thời gian trung bình mình đi ngủ trước khi đeo kính test là gần 11h tối. Mình cũng thấy rằng việc vượt qua ngày làm việc dễ dàng hơn mà không cần nhỏ mắt, như trước kia mình thỉnh thoảng vẫn phải làm.
Nhìn chung, mình cảm thấy chất lượng giấc ngủ là như nhau, nhưng khả năng ngủ đã được cải thiện đáng kể. Ngoài ra, mình không nhận thấy bất kỳ kết quả thực sự mãnh liệt nào. Cũng có thể giấc ngủ của mình bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng giả dược (placebo effect), nhưng dù sao thì mình vẫn thích ngủ hơn mà!
Nguồn: gamek.vn