Tác phẩm của Lưu Quang Vũ không chỉ ngon nghĩa với thời gian vì những giá trị vượt thời đại, mà còn là cầu nối đỉnh cao giữa nhiều thế hệ, đặc biệt là truyền lửa cho hội gen Z sáng tạo và nhiệt huyết ngày nay
**Lưu Quang Vũ - tài năng "đỉnh của chóp" và di sản bất hủ**
Những năm 80 thế kỷ trước, Lưu Quang Vũ chính là một tài năng "xịn xò" trong làng văn học nghệ thuật Việt Nam. Cuộc đời sáng tác của ông luôn gắn liền với thái độ dám nghĩ dám làm, đổi mới và sáng tạo cực mạnh. Khán giả biết đến ông như một nhà soạn kịch tài hoa, với những tác phẩm huyền thoại như Hồn trương ba, da hàng thịt, Tôi và chúng ta, Khoảnh khắc và vô tận...
Tác phẩm kịch của Lưu Quang Vũ đậm chất hiện thực, nội dung mới mẻ, tinh thần nhân văn, tiếng nói phản biện xã hội sâu sắc đã đưa sân khấu Việt Nam bước vào thời kỳ hoàng kim nhất. Cùng với đó, độc giả cũng mê mẩn Lưu Quang Vũ bởi những bài thơ mà ông viết, một giọng thơ mạnh mẽ và đầy cảm xúc, phản ánh nhiều suy tư đi trước thời đại. Những bài Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, Nhà chật, Vườn trong phố, Tiếng Việt... vẫn được người yêu thơ nhiều thế hệ thuộc lòng và đọc mãi
Dù cuộc đời nghệ thuật ngắn ngủi, nhưng Lưu Quang Vũ đã để lại cho đời một khối di sản "khủng". Cho dù đã được sáng tác cách đây 30 năm, nhưng tác phẩm của ông vẫn giữ nguyên giá trị và truyền cảm hứng mạnh mẽ đối với nhiều thế hệ.
Dường như đã thành "truyền thống" rồi, những năm gần đây, mỗi khi mùa thu về Hà Nội, sân khấu Nhà hát Tuổi trẻ lại rộn ràng với những vở kịch của Lưu Quang Vũ. Nhằm tôn vinh, tưởng nhớ và tri ân nhà soạn kịch tài ba, Nhà hát Tuổi trẻ tổ chức công diễn những vở kịch để đời của Lưu Quang Vũ. Như chưa bao giờ là cũ, những vở kịch được các đạo diễn dựng lại với lối kể chuyện trẻ trung, hiện đại, hợp thời, tiếp tục "hút" được đông đảo công chúng quan tâm. Sau nhiều mùa tổ chức thành công, năm nay, Nhà hát Tuổi trẻ mang đến cho khán giả 4 vở kịch nổi bật: Lời thề thứ 9, Ai là thủ phạm, Hoa cúc xanh trên đầm lầy và Ông không phải là bố tôi.
Bốn vở kịch là 4 chủ đề khác biệt, nổi bật phong cách sáng tác đa dạng của nhà viết kịch huyền thoại. Trong khi Lời thề thứ 9 là câu chuyện phê phán sự biến chất của đội ngũ cán bộ, thì Hoa cúc xanh trên đầm lầy là câu chuyện về tuổi trẻ, tình yêu. Nếu Ông không phải bố tôi là bi kịch gia đình khi chìm trong lòng tham và toan tính thì Ai là thủ phạm khắc họa đời sống thị dân khi trải qua những biến đổi của xã hội đương thời. Sân khấu kịch Việt Nam như trở lại thời "đỉnh cao" mỗi mùa kịch Lưu Quang Vũ, khi khán giả rủ nhau đi xem những vở diễn đầy trăn trở, nỗi đau nhưng cũng tràn đầy tình yêu thương con người và cuộc sống, cảm nhận trái tim rung động trước những câu chuyện vượt thời gian
Cùng với kịch, sức sống của thơ Lưu Quang Vũ cũng được bạn đọc lan tỏa rộng rãi. Bắt đầu từ năm 2019, Se Sẽ Chứ là một dự án xã hội được đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp khởi xướng nhằm lưu giữ, lan tỏa tinh thần của hai nhà thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh. Ở Se Sẽ Chứ, khán giả được tiếp cận gần hơn với gia tài thơ của Lưu Quang Vũ, một giọng thơ đẹp kết nối tâm hồn và "chữa lành" những vết thương. Gợi lại sức sống cho những bài thơ xưa, dự án không chỉ mang đến những đêm thơ, ngày thơ mà còn tạo nên những sự kiện nghệ thuật lấy cảm hứng từ thi ca như biểu diễn âm nhạc, triển lãm tranh, tuần chiếu phim, chuỗi trò chuyện cùng nghệ sĩ, tọa đàm văn chương, sân khấu... Sau 4 năm với 6 mùa thơ được tổ chức, lấy Lưu Quang Vũ làm nhân vật chính và được khán giả đón nhận nhiệt tình, Se Sẽ Chứ 2022 trở lại với đêm thơ - nhạc - kịch Hoa cúc xanh vào đầu tháng 10 nhằm khai phá góc nhìn mới về nữ thi sĩ Xuân Quỳnh. Đêm diễn sẽ mang đến cho khán giả một không gian nghệ thuật kết hợp mà ở đó, tiếng nói của Xuân Quỳnh và Lưu Quang Vũ được cất lên đầy âm vang
**Tinh thần sáng tạo của giới trẻ "nối dài" sức sống cho di sản kịch-thơ**
"Khi tác phẩm kết thúc, ấy là lúc cuộc sống thực sự của nó mới bắt đầu."
Tác phẩm của Lưu Quang Vũ không chỉ "sống dai" với thời gian bởi những giá trị vượt thời đại, mà còn là sợi dây kết nối sự đồng điệu giữa nhiều thế hệ, cũng như truyền cảm hứng sáng tạo đến công chúng, đặc biệt là những bạn trẻ năng động và đầy sáng tạo ngày nay.
Bằng cách tự mình cảm nhận, suy ngẫm những tác phẩm đã từng học trong SGK và cả những tác phẩm nằm ngoài chương trình, các bạn trẻ bắt đầu có những góc nhìn riêng của mình. Thơ Lưu Quang Vũ hiện hình trong lòng các bạn trẻ là những vần thơ gắn liền với những bất định của thời cuộc, của thân phận con người, của tâm hồn tươi trẻ. Giữa những bi kịch đau thương, sự chân thành đan xen với niềm tin đủ sức "chạm" đến những trái tim trẻ. Và cùng với năng lượng sáng tạo của mình, các bạn trẻ phát triển di sản ấy dưới nhiều hình thức khác nhau, đa chiều và sinh động, khi khán giả được tương tác và hòa mình với không gian nghệ thuật vừa truyền thống vừa hiện đại, vừa quen vừa lạ
Bạn Quách Minh Phát, sinh viên trường Đại học Fulbright, Ban tổ chức của Đêm thơ - nhạc tưởng nhớ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh thuộc dự án Se Sẽ Chứ 2021, chia sẻ đầy tâm huyết: "Chúng mình cố gắng để tìm cách phục dựng thơ Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh dưới nhiều hình thức nghệ thuật khác nhau như phổ nhạc hay dịch thơ sang tiếng Anh, giúp cho các bài thơ tưởng như đã quá quen thuộc nay được "lên đồ" mới. Khi có cơ hội được quay lại và "ghé thăm" những vần thơ yêu thích, người yêu thơ chắc hẳn sẽ cảm thấy thích mê. Và trên hết, tìm kiếm hướng thể hiện mới cho tác phẩm không nằm ngoài mục tiêu nối dài sức sống cho chính tác phẩm đó. Các bài thơ không cũ, không lỗi thời. Chúng ta tìm cách duy trì sức sống của nó dưới những khám phá nghệ thuật mới."
Trong dòng cảm hứng sáng tạo nối dài, chị Phương My, diễn viên chính trong vở kịch "Ai đã lấp cái đầm lầy mãi mãi" (thuộc đêm thơ-nhạc-kịch Hoa Cúc Xanh) sẽ công diễn vào tháng 10 sắp tới và cũng là một người trẻ tìm về với di sản Lưu Quang Vũ, chị bày tỏ sự ngưỡng mộ và đồng cảm với những gì Lưu Quang Vũ thể hiện trong tác phẩm của mình. Chia sẻ với Se Sẽ Chứ, chị tha thiết: "Mình nhận thấy giới trẻ hiện nay nhắc về Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh vẫn mơ hồ và để tiếp cận với họ rất khó. Mình rất vinh dự khi có cơ hội thể hiện một cái gì đó mới để tiếp cận với khán giả trẻ. Phiên bản "Ai đã lấp cái đầm lầy mãi mãi" là phiên bản của tương lai, là sự đảo ngược của vở "Hoa cúc xanh trên đầm lầy". Mình tin rằng điều khiến thơ và kịch Lưu Quang Vũ luôn "bất diệt", đó là nó khiến chúng ta tin rằng những điều tốt đẹp sẽ luôn tồn tại."
Thơ, kịch và những niềm tin, khát khao yêu đời, yêu người của thi sĩ Lưu Quang Vũ, cộng hưởng cùng trái tim nhiệt thành và mong muốn đổi mới của thế hệ trẻ, giúp cho những di sản được "phất lên" mạnh mẽ để kể lại câu chuyện của mình. Và hơn thế nữa, nghệ thuật được "ra khơi", được tiếp nối và thực hiện sứ mệnh của riêng mình, khiến mỗi người chúng ta sống đẹp hơn, sống nhân văn hơn
Nguồn: svvn.tienphong.vn