Kịch ứng tác giờ không chỉ là "màn trình diễn" trên sân khấu nữa đâu nhé! Nó đã "lột xác" thành một phương pháp tập huấn và truyền thông cực kỳ hiệu quả về giới và bình đẳng giới, đặc biệt là với đối tượng là các bạn trẻ như chúng mình. Để "làm nên chuyện", hình thức này cần sự kết hợp ăn ý giữa nhiều bên: các chuyên gia giới, chuyên gia kịch ứng tác và nhóm thanh niên nòng cốt năng động.
Ở Việt Nam mình, kịch ứng tác đã được áp dụng từ những năm 2000 trong các dự án phát triển và tập huấn truyền thông về giới, chủ yếu hướng đến học sinh, sinh viên. Đây được coi là "công cụ thần thánh" giúp mọi người - đặc biệt là giới trẻ - dám lên tiếng, dám chia sẻ những cảm xúc và vấn đề mà trước giờ "ngại ngùng" nói ra.
Vậy làm thế nào để áp dụng kịch ứng tác? Cùng mình check 4 bước "chuẩn không cần chỉnh" nhé!
Bước 1: Lập team tư vấn kỹ thuật - Tụ hội "cao thủ"
Bước đầu tiên là tập hợp đội hình gồm các chuyên gia kịch ứng tác và chuyên gia về giới. Ở Việt Nam, các chuyên gia kịch ứng tác thường là những người làm phát triển cộng đồng được đào tạo thêm về kịch ứng tác. Team này có thể được thành lập bởi các dự án phát triển cộng đồng hoặc do các chuyên gia tự "bắt tay" hợp tác vì mục tiêu chung: thúc đẩy bình đẳng giới!
Nhiệm vụ của team này là xây dựng chương trình đào tạo riêng cho thanh thiếu niên về giới, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực và xâm hại tình dục thông qua kịch ứng tác.
Bước 2: Gọi tên hội "nòng cốt" - Casting ngay và luôn!
Đây là lúc tuyển những bạn trẻ năng động, mê diễn xuất, khéo giao tiếp và quan tâm đến vấn đề giới. Các bạn sẽ tham gia casting để lập nên nhóm nòng cốt - những "trụ cột" của các buổi biểu diễn sau này.
Đầu tiên, các bạn sẽ được "nạp kiến thức" về giới, bình đẳng giới, phòng chống bạo lực và xâm hại tình dục. Sau đó là các kỹ năng kịch ứng tác: cách làm việc, điều phối, duy trì và thể hiện cảm xúc. Đặc biệt, nhóm nòng cốt phải "luyện công" thường xuyên với nhiều tình huống giả định để sẵn sàng "chiến" với mọi câu chuyện thực tế khi lên sân khấu!
Bước 3: Show time! Tổ chức chuỗi buổi kịch ứng tác (giáo dục đồng đẳng)
Để tiếp cận đúng "target" là giới trẻ, việc kết hợp với nhà trường và các bên liên quan là must-have. Điều này cũng giúp thu hút sự quan tâm của lãnh đạo, giáo viên, tạo môi trường hỗ trợ cho các bạn trẻ trong việc phòng chống bạo lực và xâm hại tình dục.
Sau khi "deal" xong với nhà trường, nhóm nòng cốt sẽ xây dựng kịch bản về các tình huống bạo lực và xâm hại tình dục, chuẩn bị câu hỏi thảo luận, đạo cụ, quà tặng... rồi tổng duyệt thật kỹ.
Một buổi kịch ứng tác "chuẩn chỉnh" gồm có:
1. Mở đầu: Giới thiệu mục đích buổi biểu diễn
2. Biểu diễn tình huống: Nhóm nòng cốt diễn một tình huống về bạo lực/lạm dụng tình dục, rồi khuyến khích các bạn trẻ suy nghĩ về các cách giải quyết khác nhau
3. Thảo luận và đóng vai: Các bạn trẻ có cơ hội lên sân khấu, đóng vai nhân vật để "tự tay" giải quyết tình huống, chia sẻ cảm xúc và đưa ra giải pháp của riêng mình
4. Kết thúc
Pro tip: Một buổi hiệu quả nên kéo dài tối đa 2 tiếng với dưới 100 người thôi nhé!
Bước 4: Tổng kết và rút kinh nghiệm - "Nhìn lại hành trình"
Bước cuối cùng là nhóm tư vấn kỹ thuật và nhóm thanh niên nòng cốt ngồi lại với nhau để đánh giá kết quả, những điểm cần điều chỉnh, và lên kế hoạch cho các hoạt động tiếp theo.
Plot twist: Việt Nam lên đồ tại giải quốc tế!
4 bước hướng dẫn "xịn sò" này đã được Quỹ Vì Tầm Vóc Việt ghi lại trong phim tài liệu "Ứng dụng kịch ứng tác trong thay đổi nhận thức và giải quyết vấn đề", công bố đầu tháng 12 vừa qua. Bộ phim là 1 trong 5 sáng kiến đạt giải của 2021 AGenT Documentary Video Awards - và cũng là sáng kiến duy nhất của Việt Nam nhận được giải thưởng và hỗ trợ tài chính, cùng với các sáng kiến từ Băng-la-đét, Ấn Độ, Phi-lip-pin và Nê-pan đấy!
Click vào đây để xem phim tài liệu "Ứng dụng kịch ứng tác trong thay đổi nhận thức và giải quyết vấn đề" nha!
Kết hợp với Hướng dẫn sử dụng phim, đây sẽ là tài liệu cực kỳ hữu ích cho các tổ chức, chuyên gia, tập huấn viên và các nhóm thanh niên muốn áp dụng phương pháp "kịch ứng tác" không chỉ trong tập huấn về giới mà còn nhiều chủ đề khác nữa đó!
Nguồn: svvn.tienphong.vn