BomPinky2521
New member
Tổng thống Syria Bashar al-Assad giờ đã ngồi yên vị trí, nhưng mà drama ở đây là: những người chống lưng ông ở Moscow thì hết tiền rồi , còn các ông lớn phương Tây thì có tiền nhưng... xin lỗi không bỏ đồng nào đâu nhé!
Lướt ngược về tháng 3/2011, khi cuộc xung đột Syria nổ ra, ông Bashar al-Assad suýt nữa bay màu giống như mấy ông lãnh đạo khác trong cơn Mùa Xuân Ả Rập. 8 năm trôi qua, ông vẫn giữ ghế tổng thống nhưng mà đất nước thì... tan tành rồi các bạn ạ
Giờ câu hỏi nóng hổi nhất là: Ai sẽ chi tiền tái thiết Syria đây?
Con số choáng váng thật sự
Liên Hợp Quốc tính sơ sơ là khoảng 250 tỷ USD (gấp 4 lần GDP của Syria trước chiến tranh luôn, bằng cả nền kinh tế Ai Cập đó các bạn ). Nga thì muốn phương Tây phải móc hầu bao. Tuy Nga đã support quân sự giúp ông Assad giữ ghế, nhưng mà về kinh tế thì... chắc cũng khó lắm.
Còn Mỹ và phương Tây? Họ nói rõ luôn: không có thay đổi chính trị thì bye bye nhé. "Không tái thiết nếu thiếu sự chuyển đổi chính trị", phát ngôn viên đại sứ quán Pháp nói thẳng luôn.
Hồi mùa thu năm ngoái, Đại sứ Mỹ tại LHQ - bà Nikki Haley - đã bác bỏ sự thúc giục "vô lý" từ Nga về việc Syria cần được phương Tây support. Cái này khiến 18 triệu người (1/3 trong đó là dân tị nạn) phải đối mặt với tương lai mờ mịt - tệ hơn nhiều so với lúc mới bắt đầu xung đột
Việc tái thiết vẫn cần thiết dù Donald Trump đã rút phần lớn quân Mỹ khỏi Syria - dấu hiệu cho thấy Washington không muốn dính líu gì thêm nữa đâu.
Khủng hoảng tị nạn level max
Lý thuyết thì tái thiết thành công sẽ giúp hàng triệu người Syria về nhà. Nhưng nếu cứ để đất nước không thể sống được càng lâu, thì cơn khủng hoảng tị nạn đã ảnh hưởng châu Âu mấy năm qua còn trầm trọng hơn nữa - có thể đẩy nhiều thế hệ người Syria phải sống trong các trại tị nạn ở những nước không thân thiện
Nga đã nhảy vào cuộc xung đột năm 2015 và giữ được ảnh hưởng mới thiết lập trong khu vực khá pro. Nhưng vấn đề là Nga không đủ giàu để gánh chi phí tái thiết Syria.
Nền kinh tế Nga đang struggle và còn tệ hơn vì những lệnh trừng phạt do sáp nhập Crimea năm 2014; cáo buộc can thiệp bầu cử Mỹ 2016; mối đe dọa thêm lệnh trừng phạt do va chạm với tàu chiến Ukraine tháng 11/2018 tại eo biển Kerch và biển Azov; cộng thêm giá dầu đang xuống. Moscow đã thử kêu gọi cộng đồng quốc tế góp tiền nhưng... fail.
Mỹ và châu Âu đòi cải cách, bao gồm thay đổi chính trì - đây là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ vai trò tái thiết nào. Họ cũng hy vọng rằng những người support Assad cả trong và ngoài nước sẽ nhận ra rằng tiếp tục ủng hộ ông = túi tiền sẽ luôn đóng chặt.
Một nhà ngoại giao phương Tây thẳng thắn: "Assad là cản trở chính cho sự phục hồi Syria và cả những giới kinh doanh người Alawite ủng hộ chế độ của ông ta sẽ thấy rằng ông ta là một nguy cơ và chướng ngại ngày càng lớn".
Nhà ngoại giao này còn tiết lộ thêm: "Trước chiến tranh ngân sách đầu tư là 60 tỷ USD, năm ngoái chỉ còn 300 triệu USD, trong đó chỉ có 20% được chi tiêu thực tế. Không phải vì họ không có tiền, mà vì họ không có chính quyền hay khả năng chính trị để xây dựng đất nước"
Nga có đủ quyền lực ép Assad không?
Trong nhiều năm, phương Tây đã ép Nga phải bắt ông Assad nhượng bộ.
Mona Yacoubian, nhà nghiên cứu về Syria tại Học viện Hòa bình Hoa Kỳ nói: "Vấn đề thực sự là, [Nga] có bao nhiêu quyền lực để thúc đẩy cải cách thực sự, sự cải cách thực tế sẽ lấy đi quyền lực của Damascus, khiến quyền lực bị phân tán theo cách nào đó? Và vẫn không rõ liệu Nga có ảnh hưởng như vậy hay không".
Điều trớ trêu là việc tập trung cao độ vào tái thiết mặc nhiên ngầm hiểu rằng ông Assad sẽ không thay đổi vị thế. Nga và Iran sẽ tiếp tục hỗ trợ, Mỹ rút quân, và sự khôi phục quan hệ giữa các nước Ả Rập khiến ông Assad có rất ít động lực nhượng bộ về chính trị. Nhưng ngay cả khi địa vị vững chắc, ông Assad vẫn bị trói buộc.
Những nước ủng hộ ông không có tiền tái thiết Syria. Những đối thủ phương Tây có thể làm nhưng sẽ không làm. Iran - một nước ủng hộ thiết yếu khác - cũng đang chịu thiệt hại vì Mỹ áp lại các lệnh trừng phạt và không có dư dả kinh tế để support Syria.
Mọi thứ đều tan hoang
Có quá nhiều thứ cần xây lại. Khoảng 11 triệu người lưu lạc mất nhà cửa. Cuộc chiến đã phá hủy nguồn nước, hệ thống vệ sinh, hệ thống điện ở các khu vực do quân nổi dậy chiếm trước đây. Trường học và bệnh viện bị phá sạch. Các thành phố lớn như Raqqa bị san bằng ️ Ở nông thôn, hệ thống tưới tiêu ngưng hoạt động, các hầm ủ hạt giống bị phá.
Phó giám đốc về vấn đề Syria của tổ chức Mercy Corps, ông Made Ferguson hiện ở đông bắc Syria nói: "Những công trình cơ sở hạ tầng cần thiết ở đông bắc Syria là một mớ hỗn độn... Về cơ bản, mọi thứ đều cần thiết".
Phương Tây trong thế khó
Điều này đẩy phương Tây vào thế tiến thoái lưỡng nan. Một mặt, họ không muốn "trao thưởng" cho ông Assad bằng cách xây dựng lại Syria và giúp ông củng cố quyền lực. Mặt khác, họ cũng không muốn phớt lờ tình huống nhân đạo sẽ trở nên tồi tệ hơn nếu thiếu nguồn tiền lớn
Ngày 14/3, các nhà hảo tâm quốc tế đã cam kết viện trợ khoảng 7 tỷ USD, bao gồm 397 triệu USD từ Mỹ cho những người dân bị ảnh hưởng. Nhưng con số này vẫn thấp hơn nhiều so với số tiền EU cho là cần thiết.
Các quan chức chính phủ Syria nói họ chỉ chào đón đầu tư từ "các nước thân thiện" đã ủng hộ chế độ trong cuộc xung đột. Nhưng không có nhiều nước như vậy: Một số nước hàng xóm Ả Rập đã đoạn tuyệt với ông Assad trong cuộc xung đột, giờ đang làm ấm dần quan hệ. Nhưng họ cũng không sẵn lòng bỏ hàng tỷ USD cho nỗ lực cuối cùng có thể khiến Iran mạnh hơn.
Thổ Nhĩ Kỳ, một nước kinh tế mạnh trong khu vực, hứa sẽ tái thiết những vùng đất Syria mà họ đang kiểm soát, và còn có tham vọng vượt ra ngoài những khu vực này.
Trung Quốc có nhảy vào game không?
Chế độ Syria muốn Trung Quốc - một nước lớn với các dự án cơ sở hạ tầng trên toàn thế giới - tham gia công việc tái thiết. Nhưng điều kiện tiên quyết của mỗi nước là Syria phải ổn định. Và còn lâu mới đảm bảo được điều này
Cuộc nội chiến Syria đã chuyển hóa thành cuộc xung đột với Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và người Kurd. Kế hoạch rút quân của Mỹ vẫn chưa chắc chắn. Sự thiếu thốn kinh tế càng tệ hơn kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu với các chỉ số con người đi xuống như tuổi thọ trung bình.
Vẫn không có tự do chính trị - điều đầu tiên gây ra những cuộc biểu tình chống lại chế độ Syria. IS vẫn là mối đe dọa dù chúng đã mất quyền kiểm soát hầu hết lãnh thổ. Sự bế tắc trong tái thiết đất nước Syria chỉ làm tăng thêm những rạn nứt.
Nicholas Heras, chuyên gia về Syria thuộc Trung tâm An ninh mới Hoa Kỳ ở Washington D.C cho biết: "Cộng đồng quốc tế phải chấp nhận rằng ông Assad đã chiến thắng cuộc chiến và bắt đầu tiếp cận việc tái thiết từ hoàn cảnh này... Hoặc họ sẽ phải sống với rủi ro là sự bất ổn tại địa phương và những lỗ hổng trong việc cai trị những khu vực rộng lớn của vùng trung tâm Trung Đông".
Nguồn: soha.vn