Cựu nhân viên tố Apple ngồi im trong khi các nhà cung cấp ở Trung Quốc cứ thế vi phạm luật lao động thoải mái luôn á!
Mặc dù Apple đang ráng rời xa Trung Quốc, nhưng mấy ông lớn như Foxconn, Quanta và Pegatron vẫn cứ phớt lờ luật lao động nước này để kịp deadline ra mắt sản phẩm. Điều này xảy ra ngay dưới mũi Apple mà công ty vẫn "mắt nhắm mắt mở" thôi.
Theo The Information đưa tin, Luật lao động năm 2014 của Trung Quốc có quy định rõ ràng: tối đa chỉ 10% công nhân trong nhà máy được là nhân viên tạm thời thôi nhé. Lý do là nhân viên chính thức được hưởng phúc lợi ngon hơn và có luật bảo vệ kỹ càng hơn ấy mà.
Nhưng mà plot twist đây: các nhà cung cấp lớn của Apple từ xưa tới giờ vẫn cứ phụ thuộc vào việc thuê cả đống công nhân tạm thời mỗi khi chuẩn bị launch sản phẩm mới. Năm 2014, Apple khảo sát 362 nhà máy ở Trung Quốc thì phát hiện gần nửa số đó đang dùng hơn 10% nhân viên tạm – vi phạm luật rồi đó!
Chi tiết này được leak từ một bài thuyết trình nội bộ của Apple, cộng với lời xác nhận từ 4 cựu nhân viên Apple am hiểu vụ này. Ba trong bốn người làm trong team phụ trách giám sát nhà cung cấp, người thứ tư là cựu quản lý luôn.
Tại sao lại cần nhân viên tạm nhiều thế?
Bài thuyết trình nội bộ có tiết lộ rằng lịch ra mắt sản phẩm hàng năm của Apple cần cực kỳ nhiều nhân viên tạm thời (gọi là "điều phối") khi nhà máy tăng tốc sản xuất. Những người này được các agency thuê rồi điều đến nhà máy làm việc.
"Mô hình kinh doanh ngạc nhiên và thú vị của chúng ta đòi hỏi một lượng lao động khổng lồ chỉ trong một thời gian ngắn khi chúng tôi phát triển sản phẩm," bài thuyết trình nội bộ năm 2015 của Apple thừa nhận thẳng. "Chúng ta đang gây khó khăn cho các nhà cung cấp của mình trong việc tuân thủ luật lao động, vì việc điều động 10% nhân viên điều phối đơn giản là không đủ để đối phó với sự gia tăng đột biến về nhu cầu lao động mà chúng tôi yêu cầu trong quá trình tăng trưởng."
Vậy là Apple biết rõ mình đang gây áp lực cho các nhà cung cấp vi phạm luật rồi nhé!
Bài thuyết trình này có đề cập Apple yêu cầu các nhà cung cấp nộp kế hoạch cắt giảm nhân sự tạm thời. Nhưng mà một nguồn tin sau đó khẳng định là... chả đạt được gì cả.
Một bài thuyết trình nội bộ khác của Apple viết: "Nhiều bên không đạt được tiến bộ trong việc giảm lượng nhân viên điều phối mặc dù đã có kế hoạch cắt giảm được đệ trình vào năm 2015." Translation: Nói suông thôi chứ chẳng ai làm gì cả
Số liệu năm 2015 cho thấy 81/184 nhà máy của các nhà cung cấp Apple đã vượt quá giới hạn 10% công nhân tạm. Năm đó, Apple và các nhà cung cấp cần khoảng 1,5 triệu công nhân để sản xuất các thiết bị, khiến công ty trở thành một trong những nhà tuyển dụng lớn nhất ở Trung Quốc luôn đó.
Theo The Information, Pegatron còn nói thẳng với Apple rằng họ không tin luật lao động sẽ được thực thi với các doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng cho tăng trưởng kinh tế khu vực – ngầm hiểu là "cứ vi phạm thoải mái" ấy
Apple chọn cách... làm ngơ
Dựa trên tình hình thực tế, nhiều người cho rằng Apple đã chọn cách chỉ ép các nhà cung cấp giảm lao động tạm khi nào chính quyền địa phương phản đối thôi. Hai cựu nhân viên Apple liên quan đến quyết định này và các bài thuyết trình nội bộ đều xác nhận điều này.
Nội dung bài thuyết trình khuyến nghị Apple áp dụng "một cách tiếp cận đa dạng dựa trên rủi ro và loại nhà cung cấp", nghĩa là "xác suất gián đoạn kinh doanh thấp hơn." Dịch ra là: Chỉ tuân thủ luật khi thật sự có rủi ro thôi
Các nhà cung cấp có cố gắng tuân thủ đấy. Ví dụ Pegatron đã cố giảm lực lượng lao động tạm xuống dưới 10% tại nhà máy Thượng Hải nửa đầu năm 2016, nhưng sau đó con số lại tăng vọt trong nửa cuối năm.
Số liệu năm 2017 chỉ ra 84% nhân viên mới tại nhà máy iPhone của Pegatron ở Côn Sơn là công nhân điều phối, hay 91% công nhân mới tại nhà máy Apple Watch của Quanta ở Thường Thục, Giang Tô. Nhà máy Trịnh Châu của Foxconn có 330.000 công nhân, trong đó gần 150.000 là công nhân tạm – số lượng quá khủng!
Không rõ liệu chính quyền Trung Quốc có thẩm vấn Apple hay các nhà cung cấp không. Tuy nhiên, Cơ quan Giám sát Lao động Trung Quốc của thành phố New York đã thường xuyên chỉ trích Apple về điều kiện làm việc của công nhân. Bản tin Lao động Trung Quốc - một tổ chức phi chính phủ thúc đẩy và bảo vệ quyền người lao động tại Trung Quốc - cũng đã đưa tin về tình hình này.
"Những ảnh hưởng đã thúc đẩy Apple tuân thủ các quy tắc, chứ không phải các vấn đề đạo đức," nhà nghiên cứu Aidan Chau của Bản tin Lao động Trung Quốc chia sẻ. "Miễn là công nhân không đình công hoặc tự tử, [Apple] sẽ không nghĩ đó là một vấn đề lớn."
Câu này nghe mà xót xa quá đi!
Apple sau đó đưa ra tuyên bố đáp lại The Information, nói rằng hãng luôn tận tâm đối xử công bằng với tất cả những người làm việc cho mình.
"Quyền tại nơi làm việc là nhân quyền và quy tắc ứng xử của nhà cung cấp của chúng tôi là mạnh nhất trong ngành," Apple cho biết trong tuyên bố, "và nó áp dụng bình đẳng cho tất cả mọi người trong chuỗi cung ứng của chúng tôi."
"Đôi khi các nhà máy sử dụng lao động tạm thời và chúng tôi giám sát chặt chẽ việc này để đảm bảo tuân thủ quy tắc của chúng tôi," tuyên bố tiếp tục. "Khi chúng tôi tìm thấy các vấn đề, chúng tôi sẽ làm việc chặt chẽ với nhà cung cấp về các kế hoạch hành động khắc phục."
Vậy là Apple vẫn khẳng định mình làm đúng rồi nhé! Nhưng mà dữ liệu và lời kể của cựu nhân viên thì lại kể một câu chuyện khác... Các bạn nghĩ sao?
Nguồn: soha.vn