Ngành IT đang đối mặt với nhiều thách thức mới, và theo TS. Nguyễn Minh Sơn - Trưởng khoa Kỹ thuật Máy tính, Trường ĐH Công nghệ Thông tin (ĐHQG TP.HCM) thì giờ muốn khởi nghiệp thành công, chỉ giỏi code thôi là chưa đủ nha! "Chìa khóa vàng" nằm ở tư duy sản phẩm và khả năng hiểu thị trường - điều mà nhiều bạn trẻ và kỹ sư mới vào nghề vẫn đang thiếu đấy.
Theo TS. Sơn, do ảnh hưởng từ sự thay đổi cơ cấu ngành nghề toàn cầu, mảng Công nghệ thông tin và Truyền thông ở Việt Nam đang thiên về outsourcing và gia công nhiều hơn, thay vì nghiên cứu hay phát triển sản phẩm riêng. Chính vì thế, khoảng 2 năm gần đây nhu cầu tuyển dụng có phần "lặng sóng", không còn bùng nổ như trước nữa
Vì vậy, sinh viên vẫn phải vật lộn với nhiều thách thức trong việc đổi mới sáng tạo và tìm chỗ đứng giữa môi trường cạnh tranh khốc liệt. Cơ hội khởi nghiệp vẫn còn đó, nhưng phụ thuộc rất nhiều vào khả năng đọc vị thị trường và đáp ứng đúng nhu cầu thực tế nhé!
Tư duy sản phẩm là gì mà quan trọng vậy?
"Tư duy sản phẩm ở đây là khả năng nhìn nhận toàn diện về một sản phẩm đấy. Gồm cả việc xác định ai sẽ dùng, họ dùng thế nào, mức độ phù hợp ra sao, và khả năng phát triển thực tế của sản phẩm. Nói dễ hiểu hơn, các bạn cần hiểu rõ vòng đời, giá trị của sản phẩm trong mối liên hệ với nhu cầu và xu hướng thị trường," TS. Nguyễn Minh Sơn giải thích.
Nhiều bạn sinh viên ngành Kỹ thuật Máy tính hay "mải mê" hoàn thiện kỹ thuật mà quên mất người dùng cần gì Theo TS. Sơn, các bạn khối Kỹ thuật thường nghĩ sản phẩm càng nhiều tính năng, cấu trúc càng phức tạp thì càng xịn. Nhưng thực tế thì một sản phẩm công nghệ không chỉ cần công nghệ "xịn xò", mà quan trọng hơn là phải hợp với thị trường và nhu cầu người dùng.
"Sự khác biệt giữa một developer chỉ giỏi kỹ thuật và một người có tư duy sản phẩm - thị trường nằm ở cách họ tiếp cận vấn đề. Lập trình viên thuần kỹ thuật thường tập trung vào việc hoàn thiện chức năng, đôi khi bỏ qua yếu tố trải nghiệm và nhu cầu thực tế. Ngược lại, người có tư duy sản phẩm không chỉ am công nghệ mà còn biết đặt câu hỏi về giá trị thực tiễn cho người dùng.
Đây là yếu tố mà các senior developer thường thấy rõ, trong khi nhiều bạn mới ra trường hoặc mới bắt đầu khởi nghiệp còn thiếu kinh nghiệm thực tế để nhận ra. Chính tư duy cân bằng giữa kỹ thuật và nhu cầu thị trường này giúp họ có lợi thế lớn hơn trong quá trình phát triển, triển khai và thương mại hóa sản phẩm."
"Tư duy sản phẩm chỉ mới bắt đầu được lồng ghép trong một số kênh giáo dục về ngành, tuy nhiên vẫn chưa được hệ thống bài bản," TS. Nguyễn Minh Sơn cho biết.
Hành trang gì là must-have khi khởi nghiệp?
Cốt lõi của khởi nghiệp là phát triển sản phẩm từ ý tưởng và trí tuệ của chính mình. Để bảo vệ thành quả (như phần mềm, website), việc đăng ký bản quyền/sở hữu trí tuệ là cực kỳ quan trọng!
Nhiều bạn sinh viên vì thiếu hiểu biết về sở hữu trí tuệ, khi tạo ra sản phẩm mới và hiệu quả đã bị người khác "copy" mất, gây thiệt hại nặng nề. Tiến sĩ Nguyễn Minh Sơn nhấn mạnh đây là "lỗ hổng" mà các bạn cần nắm vững để bảo vệ "đứa con tinh thần" của mình.
"Nếu có điều kiện, các bạn nên chủ động tham gia các trung tâm ươm tạo công nghệ hoặc vườn ươm công nghệ. Đây là môi trường giúp các bạn gặp gỡ mentor, nhận tư vấn giúp cải thiện kỹ năng mềm, vượt qua các rào cản về sở hữu trí tuệ và bảo vệ kết quả nghiên cứu."
Bên cạnh đó, theo Tiến sĩ, ngoài kiến thức nền tảng như toán, khoa học tự nhiên và ngoại ngữ, các bạn cần chủ động thích ứng với tốc độ thay đổi của công nghệ, đặc biệt là AI, để xác định mục tiêu và tạo động lực học tập Để đáp ứng thị trường chất lượng cao, việc trau dồi kiến thức liên ngành (quản lý dự án, tư duy sản phẩm, thị trường, tài chính) là siêu cần thiết.
Tóm lại, trong kỷ nguyên đổi mới này, cơ hội luôn rộng mở cho những người trẻ dám học hỏi, thử nghiệm và kết hợp kỹ thuật chuyên môn với tư duy thực tiễn để khởi nghiệp bền vững!
Nguồn: svvn.tienphong.vn