TraTutu2065
New member
Giữa lòng sa mạc khô cằn nhất hành tinh, các nhà khoa học đang "đào" thứ gì mà quý hơn vàng ròng?
Từ lâu, mọi người toàn nghĩ sa mạc Atacama ở Nam Mỹ chỉ là vùng đất hoang không một bóng người, chỉ tốt để đào khoáng sản thôi. Nhưng plot twist nè: các nhà khoa học phát hiện ra đây chính là "kho báu sinh học" vô giá luôn!
NHỮNG SINH VẬT SIÊU ĐỈNH SỐNG Ở NƠI CHẾT CHÓC NHẤT
Năm xưa ông Charles Darwin - "cha đẻ thuyết tiến hóa" - từng đến đây và kết luận: "Chỗ này không có gì sống nổi đâu các bro ơi". Và suốt hơn 1 thế kỷ, ai cũng tin là vậy luôn
Nhưng hoá ra... Darwin đã nhầm to!
Nhà vi sinh vật học Gómez-Silva từ Đại học Antofagasta (Chile) đã chứng minh điều ngược lại. Anh này dậy từ trước bình minh, lái xe vào tận lõi sa mạc để tìm một thứ mà theo anh, còn quý hơn lithium hay kim loại gì đó nữa - đó chính là các vi sinh vật cực hiếm!
Bí mật nằm ở đâu? Ở trong những tảng đá muối đó! Giống như lọ muối nhà mình hút ẩm trong ngày mưa, đá muối ở Atacama cũng hấp thụ sương mù từ biển thổi vào ban đêm. Và đó chính là nơi ở của những sinh vật siêu nhỏ này!
Khi có đủ độ ẩm và ánh sáng mặt trời, bọn vi sinh này bắt đầu "mở party" - quang hợp và phát triển cộng đồng của chúng luôn
Gómez-Silva là một trong những nhà khoa học quyết tâm tìm kiếm sự sống ở sa mạc lâu đời nhất thế giới - nơi đã khô cằn từ thời khủng long kỷ Jura lang thang cách đây 150 triệu năm!
Để sống sót ở đây, các sinh vật phải "level up" để đối phó với:
• Thiếu nước trầm trọng
• Bức xạ Mặt Trời siêu mạnh
• Đầy hóa chất độc hại
• Thiếu chất dinh dưỡng cơ bản
Nhưng bất chấp tất cả, chúng vẫn sống khỏe re! Và các nhà khoa học tin rằng có CỰC NHIỀU thứ để học hỏi từ những "chiến binh" này đấy.
Theo Gómez-Silva: "Việc tìm ra và chứng minh khả năng sống sót bền bỉ của những sinh vật này sẽ thay đổi hoàn toàn cách nhìn về sa mạc Atacama. Chúng tôi tin rằng nơi đây nên được trân trọng như một kho báu sinh học chứ không chỉ là mỏ khoáng sản!"
ATACAMA - NƠI "HACK NÃO" CÁC GIỚI HẠN CỦA SỰ SỐNG
Sa mạc Atacama dài gần 1000km, nằm giữa núi lửa Andes và Thái Bình Dương. Diện tích ngang Cuba luôn, nhưng khắc nghiệt hơn nhiều!
Không chỉ là sa mạc cao nhất, Atacama còn là nơi khô hạn nhất hành tinh. Có vùng chỉ nhận vài mm mưa mỗi năm - thậm chí thành phố Arica từng không có mưa trong HƠN 14 NĂM liền vào đầu thế kỷ 20!
Không có nước = không có sự sống... đúng không? NHẦM RỒI NHÉ!
Bên cạnh đó, bức xạ UV cực mạnh, đầy kim loại độc hại, thiếu chất dinh dưỡng... Ngay cả nhà tự nhiên học Rodulfo Philippi thời xưa cũng phải thốt lên: "Chỗ này chỉ tốt để đào mỏ thôi!"
Và thực sự, Atacama là "mỏ vàng" thật:
• Kali nitrat (được gọi là "vàng trắng")
• Chile là nhà xuất khẩu đồng số 1 thế giới
• Top đầu về lithium
• Đầy bạc, sắt và các kim loại quý khác
Nhìn từ trên cao xuống, các mỏ lithium và đồng hiện lên như những vết sẹo khổng lồ trên mặt sa mạc. Gần nơi Gómez-Silva thu thập mẫu còn có cả nghĩa trang từ thế kỷ 19-20 của những công nhân mỏ và gia đình họ nữa
"KHO VÀNG ĐẶC BIỆT" MÀ GIỚI KHOA HỌC ĐANG ĐIÊN CUỒNG TÌM KIẾM
Năm 1994, NASA bắt đầu quan tâm đến Atacama vì... nó giống sao Hỏa quá! Đến năm 2003, một bài báo nổi tiếng giải thích tại sao sa mạc này là "sao Hỏa trên Trái Đất", và từ đó nghiên cứu vi sinh vật nơi đây mới thực sự bùng nổ.
Nhưng theo Cristina Dorador - nhà vi sinh vật tại Đại học Antofagasta: "Chúng tôi mới chỉ chạm bề mặt thôi. Phần lớn sự sống ở đây vẫn còn là ẩn số!"
Cristina nghiên cứu những tấm thảm vi sinh vật dưới lớp vỏ muối. Ở đó có HÀNG TRIỆU vi sinh vật thuộc đủ loại, xếp thành từng lớp nhiều màu sắc siêu đẹp.
Fun fact: Đây chính là những hệ sinh thái sớm nhất trên Trái Đất đấy! Chúng tạo thành những hóa thạch thạch anh gọi là stromatolit, có thể niên đại tới 3,7 tỷ năm - thời điểm Trái Đất chưa có oxy trong khí quyển!
Các chiến lược sinh tồn ở đây "sáng tạo vô đối" luôn:
️ Năm 2010: Phát hiện vi khuẩn sống trên... mạng nhện trong hang động để "hứng" sương mù buổi sáng
Dunaliella - loài tảo đầu tiên sống ngoài nước, có thể là tổ tiên của thực vật đầu tiên lên cạn
Năm 2020: Tìm ra vi khuẩn "đào mỏ" tự động - chúng tiết chất hòa tan đá để lấy nước bên trong!David Kisailus từ Đại học California nói: "Chúng như những thợ mỏ đang đào tìm nước vậy!"
TẠI SAO PHẢI BẢO VỆ CÁC VI SINH VẬT NÀY?
Không chỉ để thỏa mãn tò mò đâu nha! Nghiên cứu những sinh vật này có thể:
Tạo ra kháng sinh mới: Giáo sư Michael Goodfellow từ Đại học Newcastle đã tìm thấy vi khuẩn Actinomycetes ở Atacama, tạo ra hơn 40 phân tử mới có khả năng diệt khuẩn gây bệnh. Trong khi mỗi năm có 700,000 người chết vì kháng kháng sinh, đây là hy vọng lớn đấy!
Ứng dụng công nghệ: Vi sinh vật ở đây chiếm khoảng 10% sản lượng đồng của Chile bằng cách "ăn bớt" kim loại khác trong quặng, giúp chiết xuất đồng hiệu quả hơn!
Y học: Nhớ xét nghiệm PCR Covid không? Nó sử dụng enzyme từ vi khuẩn sống ở suối nước nóng đấy. Ai biết được enzyme từ Atacama sẽ tạo ra đột phá gì trong tương lai?
Nông nghiệp: Gen từ vi khuẩn chịu hạn/mặn có thể giúp trồng trọt ở vùng sa mạc hóa
Xử lý ô nhiễm: Vi khuẩn ưa asen có thể làm sạch nguồn nước bị nhiễm độc
Michael Seeger từ Đại học Kỹ thuật Federico Santa Maria chia sẻ: "Sa mạc Atacama chắc chắn còn đầy những loài vi sinh vật kỳ lạ với khả năng chuyên biệt mà chúng ta chưa biết. Điều quan trọng là phải tìm ra chúng trước khi quá muộn!"
Vậy nên lần sau khi nghe ai đó nói "chỗ này chẳng có gì cả", hãy nhớ câu chuyện về sa mạc Atacama nhé. Đôi khi những nơi khắc nghiệt nhất lại chứa đựng những kho báu vô giá nhất đấy!
Nguồn: soha.vn