Khi sinh viên hỏi AI là xong, thầy cô còn giá trị gì?

0404ffff4bf60f403131.webp


TS. Hoàng Anh Duy vừa mới lên làm Trưởng khoa Khoa Kinh doanh và Kinh doanh liên ngành tại trường ĐH Ngoại thương đây này! Vốn dĩ thầy vừa là giảng viên vừa là MC nổi tiếng, nên nhân dịp 20/11, thầy đã ngồi lại tâm sự với Chuyên trang Sinh Viên Việt Nam về cuộc sống "đa nhiệm" của mình.

Vừa làm trưởng khoa vừa làm MC, liệu có quá tải?

Trước hết, được nhà trường tin tưởng giao việc thầy thấy vừa vinh dự vừa... áp lực nặng nề luôn, đặc biệt khi giáo dục đại học đang thay đổi từng ngày.

Nhiều người hay hỏi thầy: Vừa giảng, vừa nghiên cứu, vừa dẫn chương trình, giờ lại thêm quản lý nữa, cân bằng làm sao?

Thực ra thầy không nghĩ phải chia đều thời gian cho tất cả đâu. Quan trọng là biết từng giai đoạn mình cần ưu tiên cái gì. Giờ trách nhiệm với Khoa, với đồng nghiệp và sinh viên phải đặt lên đầu rồi. Nên thầy sẽ chọn lọc chương trình kỹ hơn, cả về nội dung lẫn thời gian.

28ba1fadc898668b09bf.jpg


188e49e12a65f15c765d.jpg


Nhưng mà từ bỏ nghề MC thì không nhé! Đó là một phần đẹp trong hành trình của thầy mà. Nghề dẫn đã cho thầy cơ hội gặp nhiều người thú vị, học cách lắng nghe và kết nối mọi người.

Thầy hay nói đùa là có hai nơi thích cầm micro nhất: sân khấu và giảng đường. Chỉ khác là trên sân khấu người ta mong MC nói hay, còn giảng đường thầy lại mong sinh viên nói nhiều hơn mình!

Bây giờ thầy không muốn làm nhiều việc bằng mọi giá nữa, mà chỉ muốn làm những việc thực sự có ích thôi.

Thuận lợi và khó khăn khi làm trưởng khoa?

Thuận lợi lớn nhất là thầy đã trải nghiệm đủ nhiều vai trò rồi: từ sinh viên Ngoại thương, thành giảng viên, làm nghiên cứu, làm việc với doanh nghiệp trong ngoài nước... Những trải nghiệm này giúp thầy nhìn giáo dục từ nhiều góc độ: người học, doanh nghiệp, xã hội.

Thêm nữa, được làm việc cùng đội ngũ đồng nghiệp chuyên môn cao và nhiệt huyết cũng là một may mắn lớn. Một người quản lý không thể tạo ra khoa mạnh nếu thiếu tập thể mạnh được.

Còn khó khăn thì... nhiều lắm bạn ơi! Thách thức lớn nhất không phải quản lý công việc đơn thuần, mà là dung hòa được những cá tính, thế mạnh và kỳ vọng khác nhau để cùng hướng đến một mục tiêu chung.

Giảng viên đại học là những người có tri thức, chính kiến và tính độc lập cao. Nên quản lý không thể chỉ ra lệnh được. Cần có sự tôn trọng, đối thoại, minh bạch và tạo niềm tin.

Thầy cũng tự nhắc mình là tư duy phải thay đổi. Trước giờ thành công đo bằng bài giảng hay, nghiên cứu tốt, dẫn chương trình ăn ý. Nhưng ở vị trí mới, thành công phải nhìn rộng hơn: đồng nghiệp có phát triển tốt không, sinh viên có môi trường tốt không, tập thể có tiến lên cùng nhau không?

129bb5fd092c55ffa9a6.jpg


Thầy không nghĩ mình phải có ngay câu trả lời cho mọi thứ. Thầy chọn cách lắng nghe nhiều, học hỏi người đi trước, trao quyền cho người có năng lực và sẵn sàng điều chỉnh nếu cách làm chưa ổn.

Có một điều thầy luôn nhớ: Người lãnh đạo giỏi không nhất thiết phải là người tỏa sáng nhất, mà là người giúp nhiều người khác có cơ hội tỏa sáng. ✨

Làm được thế là đi đúng hướng rồi!

3c9bab983a2f5dc89784.jpg


Thời AI lên ngôi, thầy cô còn giá trị gì?

Theo thầy, AI đang đặt giáo dục đại học trước một bước ngoặt siêu to khổng lồ luôn!

Ngày xưa, thầy cô có lợi thế về tiếp cận và hệ thống hóa kiến thức. Nhưng giờ chỉ cần vài câu prompt, sinh viên có ngay một bài tổng hợp đầy đủ, phân tích logic, thậm chí bài luận viết xịn sò lắm.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Nếu sinh viên hỏi AI là có ngay câu trả lời, thì giá trị của thầy cô nằm ở đâu?

Theo thầy, câu trả lời không phải là thầy cô phải biết nhiều hơn AI ở mọi lĩnh vực. Điều đó vừa không thực tế, vừa không cần thiết.

58821c208e9c9b37db14.jpg


Giá trị của thầy cô ngày nay không còn nằm ở việc cung cấp câu trả lời, mà ở khả năng giúp sinh viên đặt ra câu hỏi đúng, nhận diện câu trả lời sai và hình thành tư duy độc lập.

AI có thể tạo bài luận mạch lạc, nhưng sinh viên phải biết lập luận đó có đáng tin không. AI đề xuất chiến lược kinh doanh được, nhưng người học phải hiểu nó có phù hợp thực tế, khả thi và có trách nhiệm xã hội không.

Thách thức thứ hai là cách đánh giá. Nếu vẫn giao bài tập mà AI làm trong vài phút, thì làm sao biết sinh viên thực sự hiểu?

Vì vậy thầy cô cần đổi mới cả nội dung lẫn phương pháp: tăng thảo luận, giải quyết tình huống thực tế, phản biện, làm nhóm, trình bày bảo vệ quan điểm. Quan tâm nhiều hơn đến quá trình hình thành tư duy, chứ không chỉ nhìn kết quả cuối cùng.

Với cá nhân thầy, thầy chọn cách chủ động học và sử dụng AI trong giảng dạy, nghiên cứu. Nhưng luôn xem AI là công cụ hỗ trợ, không phải thẩm quyền thay thế việc kiểm chứng khoa học hay trách nhiệm người dùng.

Thầy cũng nghĩ phải chấp nhận một thực tế thú vị: có những công nghệ mà sinh viên tiếp cận nhanh hơn thầy cô. Điều đó không đáng ngại đâu! Ngược lại, nếu tạo môi trường cởi mở, thầy trò hoàn toàn có thể học hỏi lẫn nhau.

Điều thầy lo nhất không phải sinh viên dùng AI, mà là các em đánh mất thói quen tự suy nghĩ vì quá phụ thuộc vào nó.

Thầy thường hình dung: AI giúp ta đi nhanh hơn, nhưng chính con người phải quyết định mình đang đi đâu và vì sao.

Và giáo dục, suy cho cùng, phải giúp người học có năng lực định hướng đó.

8669021a2cfcaac9641f.jpg


Ba tố chất bắt buộc của giảng viên hiện đại

Nếu phải chọn, thầy nghĩ có ba phẩm chất siêu quan trọng: năng lực chuyên môn, tinh thần học hỏi và sự tử tế.

Thứ nhất là năng lực chuyên môn. Giảng viên phải có nền tảng vững, tư duy khoa học và cập nhật thay đổi trong lĩnh vực mình dạy. Sinh viên có thể quý thầy gần gũi, nhưng để tin tưởng thật sự, các em cần thấy sự nghiêm túc và chiều sâu học thuật.

Thứ hai là tinh thần học hỏi. Thầy nghĩ điều nguy hiểm nhất với người làm giáo dục là cảm giác mình đã biết đủ rồi.

Tri thức thay đổi, công nghệ thay đổi, người học cũng thay đổi. Phương pháp hiệu quả cách đây 10 năm chưa chắc còn phù hợp hôm nay. Nên giảng viên phải giữ được sự tò mò, tự học và khiêm tốn thừa nhận những điều chưa biết.

Nhưng hai phẩm chất đó vẫn chưa đủ! Điều thứ ba, và rất quan trọng với thầy, chính là sự tử tế.

Sự tử tế trong giáo dục thể hiện ở nhiều điều nhỏ: chuẩn bị bài nghiêm túc, tôn trọng thời gian sinh viên, đánh giá công bằng, góp ý thẳng nhưng không làm tổn thương lòng tự trọng, và không bỏ rơi sinh viên gặp khó khăn.

Thầy không nghĩ người thầy phải luôn dễ tính hay được yêu quý. Đôi khi nghiêm khắc cũng là biểu hiện trách nhiệm. Nhưng sự nghiêm khắc cần xuất phát từ mong muốn giúp người học tiến bộ, chứ không phải để khẳng định quyền lực.

Thầy vẫn tin sinh viên có thể quên công thức, mô hình, khái niệm mình từng giảng. Nhưng cách thầy cô đối xử với các em, cách khích lệ lúc em thiếu tự tin hay ứng xử khi em sai, có thể được nhớ rất lâu.

Một thầy giỏi giúp sinh viên hiểu thêm môn học. Một thầy có tâm giúp sinh viên biết điểm mạnh yếu, tin vào bản thân và hoàn thiện mỗi ngày hơn.

Và thầy nghĩ đó là vẻ đẹp riêng của nghề giáo.

Giờ thầy chọn dẫn chương trình nào?

Thầy vẫn yêu sân khấu và cảm giác kết nối khán giả. Nhưng càng có nhiều trải nghiệm, tiêu chí chọn chương trình càng thay đổi.

Ngày xưa còn trẻ, mỗi cơ hội đứng sân khấu đều háo hức lắm. Thầy muốn thử nhiều thể loại, từ truyền hình, giải trí, văn hóa đến sự kiện lớn. Những trải nghiệm đó giúp thầy trưởng thành cả chuyên môn lẫn bản lĩnh.

Bây giờ, thầy ưu tiên chương trình có chiều sâu nội dung, mang giá trị tích cực cho cộng đồng, đặc biệt về giáo dục, văn hóa, nghệ thuật, sáng tạo, kinh doanh, đổi mới và hợp tác quốc tế.

Thầy cũng rất thích chương trình có yếu tố giao lưu văn hóa, kết nối Việt Nam với bạn bè quốc tế. Được dùng ngôn ngữ, kiến thức và kinh nghiệm để tạo những cuộc đối thoại có ý nghĩa luôn mang lại nhiều cảm hứng cho thầy lắm!

Chương trình hấp dẫn không nhất thiết phải có sân khấu hoành tráng hay nghìn khán giả. Đôi khi một cuộc trò chuyện với người thú vị, câu chuyện lay động lại để lại ấn tượng lâu dài hơn.

Thầy nghĩ nghề MC cũng thay đổi theo tuổi tác và trải nghiệm. Lúc trẻ thường muốn chứng minh mình nói hay, ứng biến nhanh, làm chủ sân khấu. Còn khi đã có thêm vốn sống, thầy nhận ra MC giỏi không chỉ biết nói, mà phải biết lắng nghe, biết đặt câu hỏi và biết khi nào lùi lại để nhân vật chính tỏa sáng.

Ngày xưa thầy muốn dẫn chương trình thật lớn. Bây giờ thầy muốn dẫn chương trình có ý nghĩa thật lớn. Đó có lẽ là thay đổi rõ nhất trong cách thầy nhìn nghề!

Cảm ơn thầy đã chia sẻ nhiều điều hay ho như vậy nhé!

91d845d5501d823bdaaf.jpg


Nguồn: svvn.tienphong.vn
 
Back
Top