Viêm amidan là chuyện "cơm bữa" của mọi lứa tuổi rồi, đặc biệt là khi thời tiết thất thường kiểu "sáng nóng trưa lạnh" là bệnh tái phát liền mấy bạn ơi
**Amidan có ích gì mà cứ giữ trong người vậy? **
Thật ra amidan (hay gọi tắt là A cho nhanh) là một đám mô lympho tập trung ở hai bên thành họng, tạo thành một vòng bạch huyết (fancy hơn thì gọi là vòng Waldyer). Nó bao gồm cả A vòm họng (hay còn gọi là V.A - Vegetaion adenoide), A khẩu cái và A đáy lưỡi.
Khi mình nói đến A thì thường là muốn nhắc đến A khẩu cái nhé. Fun fact: A sẽ tự teo dần từ tuổi dậy thì đến khi trưởng thành. Càng về già thì A càng xơ teo gần hết luôn
Về chức năng thì A đóng vai trò như "chiến binh miễn dịch" vậy, tạo ra kháng thể và lympho bào giúp cơ thể đánh bay các tác nhân gây bệnh đường hô hấp trên, đặc biệt là vi khuẩn xâm nhập qua mũi, họng.
Vậy nên vai trò của A cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ hệ hô hấp trên khi chúng còn khỏe mạnh nha!
**Những bệnh "đeo bám" amidan thường gặp **
Bệnh phổ biến nhất của A là viêm (có thể cấp tính hoặc mãn tính luôn). Viêm A cấp tính thì khỏi nói, sốt cao tè le (thường 39-40 độ C), có khi còn rét run cầm cập, đau họng, rát họng, nuốt cái gì cũng đau, ho toẹt cả ra
Viêm A mạn tính thì nhẹ hơn tý, sốt nhẹ nhẹ, mệt mỏi, rát họng, ngứa họng, ho khan hoặc có đờm, miệng hôi không chịu được, đôi khi nuốt có cảm giác như có sợi tóc hay vật gì đó vướng vướng ở họng rất khó chịu.
Viêm A mãn tính đôi khi có những đợt cấp bất ngờ do thời tiết chuyển nóng sang lạnh đột ngột, hoặc uống nước đá, bia lạnh, ngồi dưới máy lạnh lâu quá hoặc khi sức đề kháng yếu đi.
Ngoài viêm ra thì A còn có thể bị áp xe nữa đấy!
Áp xe quanh A nguy hiểm vì có thể lan ra vùng cổ, trung thất luôn. Nếu viêm A do vi khuẩn liên cầu nhóm A (S. pyogens) thì còn gây biến chứng kinh khủng như viêm cầu thận cấp hoặc viêm khớp cấp, tổn thương van tim gây bệnh thấp tim cho trẻ - nghe cái tên đã thấy sợ rồi
**Vậy có nên cắt A không? **
Khi A bị bệnh thì nên chữa trị để nó trở lại hoạt động bình thường, giữ vai trò bảo vệ đường hô hấp chứ đừng nghĩ đến chuyện "cắt luôn cho rảnh" ngay nhé!
Vì vậy khi A bị viêm, mình cần đi khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để được đánh giá mức độ viêm và có hướng điều trị phù hợp.
Tuy nhiên, khi A bị viêm nhiễm lâu ngày và gây hại cho cơ thể thì bác sĩ mới cân nhắc có nên cắt hay không. Vì cắt A tuy không phức tạp lắm nhưng phải có chỉ định chặt chẽ mới được đấy!
Ví dụ như khi A viêm nhiễm, phì đại to tướng gây tắc nghẽn đường thở và có thể khiến trẻ ngưng thở khi ngủ, gây tím tái (do thiếu oxy)
Nếu A bị viêm mãn tính tái đi tái lại liên tục, trong một năm có tới 6-7 lần viêm cấp tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.
A to, có nhiều hốc mủ, xét nghiệm mủ có vi khuẩn liên cầu nhóm A, kèm theo chỉ số ASLO (antistreptolysin O) tăng cao trong máu có nguy cơ gây thấp khớp, biến chứng tim, hoặc viêm cầu thận cấp hoặc đã gây thấp tim tiến triển.
Ngoài ra, trường hợp A bị viêm và đã gây biến chứng như viêm phế quản nhiều lần, hen phế quản, viêm tai giữa, viêm xoang hoặc chỉ quá phát không viêm nhưng gây cản trở đường thở cũng như ăn uống thì cũng cần bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng có kinh nghiệm xem xét có nên cắt không.
**Ai KHÔNG nên cắt A?
**Trẻ dưới 5 tuổi không nên cắt A (vì sẽ ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch của bé, mặt khác vì A chưa phát triển hết, cắt rồi nó sẽ mọc lại luôn đấy).
Phải thật thận trọng khi cắt A cho người trên 45 tuổi, vì ở lứa tuổi này thường có nhiều bệnh kèm theo mà các bệnh đó được chống chỉ định trong cắt A như tăng huyết áp, bệnh tim mạch (xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành).
Hơn nữa ở lứa tuổi này A thường bị xơ hóa, nếu cắt có thể gây chảy máu nhiều và kéo dài rất nguy hiểm cho tính mạng người bệnh luôn các bạn ạ!
**Lưu ý quan trọng nhé! **
Cắt A cũng là một phẫu thuật, có thể có tiềm ẩn tai biến khó lường trước dù hiện nay có nhiều phương pháp hiện đại hơn rồi (cắt bằng dao điện, bằng tia laser...).
Vì vậy cần đề phòng một số tác dụng phụ như dị ứng thuốc gây mê, sốc phản vệ, chảy máu sau cắt A, hoặc rất hiếm gặp là ảnh hưởng đến phát âm... Do đó, người bệnh rất cần có chỉ định chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa nhé!
Nếu các bạn có câu hỏi, thắc mắc hoặc cần tư vấn về các vấn đề sức khỏe, bài thuốc chữa bệnh thì cứ thoải mái comment bên dưới nhé!
Chúng mình sẽ mời các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực y tế giải đáp và chia sẻ kinh nghiệm với mọi người đây!
Nguồn: soha.vn