Nghị định 134/2026/NĐ-CP vừa có hiệu lực từ 1/7/2026 với quy định chi tiết về mức thu tiền bản quyền nhạc tại quán cà phê, nhà hàng đang làm dân kinh doanh "sốt vó"
Và giữa lúc AI đang hot rần rần, nhiều bạn tự hỏi: "Dùng nhạc AI thì có phải đóng tiền bản quyền không nhỉ?"
Luật đã rõ ràng rồi nha!
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, Tiến sĩ - Luật sư Lê Bá Thường (Đoàn Luật sư TP.HCM, Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV Dân Luật Tín Thành) khẳng định: khung pháp lý hiện tại đã khá đầy đủ để quản lý việc khai thác nhạc trong môi trường số và cả nhạc do AI tạo ra luôn nha!
Thu tiền bản quyền âm nhạc - đã có luật rồi nhé!
Theo Luật sư Lê Bá Thường, điểm mới của Nghị định 134/2026/NĐ-CP là chuẩn hóa cách tính tiền bản quyền khi bạn phát nhạc phục vụ kinh doanh.
Mức phí được tính dựa trên công thức gồm: lương cơ sở, hệ số diện tích/sức chứa của quán và tỷ lệ phân loại đô thị. Không còn tùy hứng thỏa thuận kiểu gì cũng được như xưa nữa đâu!
Ông nhấn mạnh: phát nhạc tại quán cà phê, nhà hàng được coi là "truyền đạt tác phẩm đến công chúng". Dù không bán nhạc trực tiếp nhưng nó giúp thu hút khách và tăng doanh thu mà Vậy nên chủ quán có nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo luật định chứ không phải "tự nguyện" đâu nha!
Còn về nhạc AI, Luật sư Lê Bá Thường giải thích: theo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, tác giả phải là CON NGƯỜI trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Vậy nên sản phẩm AI tự động tạo ra 100% sẽ KHÔNG được công nhận là tác phẩm có bản quyền tác giả.
NHƯNG (có nhưng nè!) không có nghĩa là bạn được "xài chùa" nhạc AI đâu nhé!
Nhiều khi quyền khai thác sản phẩm vẫn thuộc về công ty phát triển nền tảng AI theo điều khoản sử dụng. Nếu quán của bạn dùng nhạc AI mà chưa mua gói thương mại hoặc vi phạm điều kiện sử dụng, vẫn có thể bị kiện xâm phạm quyền sở hữu đấy!
Theo chuyên gia, nếu nhạc AI sao chép, mô phỏng hoặc được tạo từ dữ liệu vi phạm bản quyền, chủ quán có thể gặp nhiều rắc rối:
• Xử phạt hành chính: 20-30 triệu đồng đối với tổ chức khi dùng tác phẩm xâm phạm quyền tác giả, buộc gỡ nội dung ngay
• Trách nhiệm dân sự: phải bồi thường thiệt hại vật chất, tinh thần và các chi phí liên quan cho chủ bản quyền
Đặc biệt, theo Bộ luật Dân sự, chủ quán KHÔNG thể nói "do AI tạo ra" để chạy tội nếu trực tiếp dùng nhạc vi phạm trong kinh doanh nhé!
Vậy khi nào nhạc AI không phải trả tiền?
Luật sư Lê Bá Thường nói rõ: nếu một bản nhạc được AI tạo ra HOÀN TOÀN TỰ ĐỘNG, không có yếu tố sáng tạo của con người, không sao chép hoặc phái sinh từ tác phẩm đang được bảo hộ VÀ nền tảng AI cho phép khai thác thương mại, thì mới KHÔNG phải trả tiền bản quyền tác giả.
Tuy nhiên, điều này đòi hỏi phải chứng minh rõ nguồn gốc tác phẩm và quyền sử dụng hợp pháp từ nền tảng AI. Vậy nên trên thực tế, các bạn chủ quán cần cẩn thận lắm trước khi dùng nhạc AI nhé!
Theo Luật sư Lê Bá Thường, quan điểm cho rằng AI tạo ra "kẽ hở" trong bảo hộ bản quyền là CHƯA ĐÚNG.
Luật Sở hữu trí tuệ hiện tại đã có quy định về quản trị và truy xuất vi phạm trên môi trường số rồi. Khi nhạc AI có dấu hiệu trùng lặp, tương đồng hoặc phái sinh trái phép từ tác phẩm có sẵn, cơ quan chức năng hoàn toàn có thể áp dụng tiêu chí so sánh để xác định vi phạm, không phụ thuộc vào việc bài hát do AI hay người tạo ra.
Cần làm gì để hoàn thiện hơn?
Để theo kịp công nghệ phát triển nhanh, Luật sư Lê Bá Thường kiến nghị ba điểm:
Thứ nhất: bổ sung quy định về dữ liệu huấn luyện AI, yêu cầu doanh nghiệp AI công khai nguồn dữ liệu và thực hiện nghĩa vụ tài chính nếu dùng tác phẩm thương mại.
Thứ hai: phân định rõ giữa sản phẩm AI tự động tạo ra và tác phẩm do người sáng tạo có hỗ trợ AI để xác định chế độ bảo hộ phù hợp.
Thứ ba: nghiên cứu quy định bắt buộc gắn nhãn hoặc định danh đối với nhạc AI để tăng tính minh bạch trong quản lý và khai thác.
Lời khuyên cho các chủ quán:
Vị luật sư này khuyến nghị các bạn nên ký hợp đồng cấp phép bản quyền thông qua các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả khi dùng nhạc truyền thống.
Nếu chọn nhạc AI thì:
Dùng nền tảng uy tín Mua gói khai thác thương mại hợp pháp Lưu giữ đầy đủ chứng từ cấp phép
TUYỆT ĐỐI không dùng sản phẩm AI mô phỏng giọng hát hoặc phong cách nghệ sĩ khi chưa được phép để tránh kiện tụng phát sinh nhé! 
Nguồn: tiin.vn